T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/621 Esas
KARAR NO: 2023/747
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 02/08/2022
KARAR TARİHİ: 05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Tic. AŞ.’ye gönderilmek üzere hazırladığı ürünleri 19.05.2021 tarihinde .... Şubesine iki koli halinde teslim ettiğini, bir kolinin alıcısına teslim edildiği halde (18.05.2021 tarihi 1 Euro=10,2003 TL kur üzerinden), 18.05.2021 tarihi itibariyle 10.098 TL değerinde (75.000 adet ...) ürün ihtiva eden ikinci kolinin davalı kargo şirketi nezdindeyken kaybedildiğini, davalı ... firmasının maddi kaybı kabul ederek ... Şubesince kayıp-hasar tazmini için tazmin dilekçesi ve ilgili ürünün faturası iletilmek suretiyle ürün bedelinin tazmin edilebileceğinin bildirilmesi üzerine, müvekkili tarafından fatura dahil tüm belgelerin şubeye ibraz edildiğini ancak davalı ... firması tarafından, gönderici ve ... firması arasında düzenlenen fatura/sevk irsaliyesi ibraz edilmemesi sebebiyle talebin işleme alınamayacağını bildirdiğini, davalı şirketin ürünleri ... ve ... parça numaraları ile sisteme kaydettiğini ancak ... parça numaralı kolinin ... aktarmada bir daha görülemediği ve kaybedildiğini gösterir davalı şirketin Online Takip Sisteminde gözüktüğünü, müvekkilinin sattığı ürünleri Euro üzerinden aldığı ve sattığını satıldığını, dolayısıyla kaybedilen ürünün 18 Mayıs 2021 tarihindeki fatura tutarının 10.098,00 TL olsa da ihtarname ve talep tarihi olan 18 Mart 2022 tarihindeki Euro/TL kuru olan 16,35 TL üzerinden hesap yapıldığında müvekkilinin zararının 16.186,50 TL olduğunu beyan etmiş, itiraza konu olan ... 27 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın haksız olduğu gerekçesiyle itirazın iptaline ve alacağın tamamının tahsili ile takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili dilekçesinde özetle; davanın bir yıllk hak düşürücü sürede açılmadığını, talebin zaman aşımına uğradığını, taşıma ilişkisinin yabancı para alacağı üzerinden kurulmadığını ve dolayısıyla döviz kuru ile hesaplama yapılmasının kabulünün mümkün olmadığını, davalı firmanın gerekli özeni gösterdiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 882. maddesi uyarınca taşıyanın sınırlı sorumluluğu hükümlerinin önemli olduğunu, taşıyıcının kusurunun ispatlanmasının gerektiğini, davalı firmanın sorumlu olduğunun kabulü halinde dahi her kilogram için yalnızca 8.33 özel çekme hakkı istenebileceğini, kargonun içeriği ile ilgili herhangi bir bilginin kendilerine verilmediğini, Türk Ticaret Kanunu 889. maddesine |uygun bir bildirim yapılmadığını beyan ile davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
İhtilaf, davacı alacaklının davalıdan takip sebebi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti konularından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır.
Dava dosyasına celbedilen 27 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı/borçlu aleyhine 04/04/2022 tarihinde ilamsız yolla borçlu kargo şirketine terslim edilen ... gönderi takip numaralı kargoda borçlu tarafından katdedilen ürün bedeline dayalı olarak, 16.185,50 TL asıl alacağın yıllık yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etttiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Takip dayanağı konu alacağın davacı şirketin davalı şirkete sunduğu kargo hizmet bedelinden kaynaklandığı görülmektedir.
Davalı tarafça her ne kadar hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de, davalı/ takip borçlusunun ödeme emrini 07/04/2022 tarihinde tebliğ aldığı, itirazın ise 08/04/2022 tarihinde yapıldığı, işbu davanın ise 02/08/2022 tarihinde açıldığı görülmekle 1 yıllık sürenin dolmadığı anlaşıldığından bu yöndeki itirazın reddine karar verilmiştir.
Dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde muhasebe ve finans uzmanı ... 23/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; 18 Mart 2022 tarihindeki kur üzerinden koli tutarı olan 993,24 Euro'nun döviz alış kurunun Türk Lirasına çevrilmesi durumunda koli içeriğinin 16.215,00 TL'ye tekabül ettiği sonucuna ulaşıldığını, koli içeriğinin Türk Lirası cinsinden değerinin 10.098,00 TL olduğunu, davacının avans faiz talep etmiş olup ihtarname tarihi ile dava ve sıradaki celse tarihleri arasında işlemiş ya da işleyecek olan faiz hesaplaması sonucunda, 10.098,00 TL için 18.3.2022-2.8.2022 tarihleri arasında işlemiş avans faizinin 596,96 TL, 16.215,00 için 18.3.2022-2.8.2022 tarihleri arasında işlemiş avans faizinin 958,57 TL, 10.098,00 TL için 18.3.2022-30.5.2023 tarihleri arasında işleyecek avans faizinin 1.702,42 TL, 16.215,00 için 18.3.2022-30.5.2023 tarihleri arasında işleyecek avans faizinin 2.733,67 TL olduğunu, davalının her kilogram için 8,33 TL özel çekme hakkı istenebileceğini belirttiğinden, 83,30 TL özel çekme hakkının talep edilebileceği sonucuna ulaşıldığını, ayrıca mevzuat ve talep gereği davacı lehine alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı doğacağını tespit etmiştir.
Davacı 10.098,00 TL tutarlı ürününün kaybolduğunu, ürünlerin euro kuru üzerinden temin edildiğini, ürünlerin kaybolduğu tarih olan 18/05/2021 tarihinde euro kurunun 10,2003 olduğunu, ihtarname tarihi olan 18/03/2022 tarihinde euro kurunun 16,35 olduğunu beyan ederek döviz üzerinden hesaplama talep ettiği görülmüştür.
Öncelikle ürününün kaybolduğuna ilişkin iddiaların değerlendirilmesi bakımından dosya üzerinden yapılan incelemede, ... A.Ş'ye müzekkere yazılarak ... gönderi numaralı kargoda ...parça numaralı, ... fatura numaralı ürünlerin takip sistemine ilişkin bilgilerin celbi istenilmiş, müzekkere cevabının incelenmesinde, davalıya teslim edilen parço no:1 ve parça no:2 olmak üzere 2 adet kolinin ... Aktarmadan sonra yalnızca parça no:1 olan ürünün sistemde olduğu görülmüş, parça no:2 olan kolinin bir daha sisteme işlenmediği anlaşılmıştır.
TTK md. 886/5 maddesinde “Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.” şeklinde belirtilmektedir.
Davalı şirketin online kargo geçmişinde yapılan incelemede kolilerden birisinin ... aktarmada kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı şirketin TTK md. 886/5 maddesi uyarınca sorumluluğunun doğacağı açıktır.
Öte yandan davacı taraf alacağını döviz cinsi üzerinden talep etmekle, yapılan incelemede davacının dava dışı firmaya gönderdiği ürünler ile ilgili hazırladığı fatura tutarının Türk Lirası olduğu görülmüştür. Buna göre koli içeriğinin Türk Lirası cinsinden değeri ilgili tarihte 10.098 TL'ye tekabül etmektedir. Davacı tarafça munzam zarar şeklinde bir hesaplama yapılarak euro kuru üzerinden takip tarihi itibari ile 16.185,50 TL talep edilmiş ise de, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere hesaplama takip tarihi itibari ile fatura bedeli üzerinden belirlenmiştir.
Faiz talebi yönünden bilirkişi tarafından ihtarname tarihi olan 18 Mart 2022 tarihinden dava tarihi olan 2 Ağustos 2022 tarihine kadar işlemiş olan avans faizi hesaplaması yapılmış ise de, takip dosyasının incelenmesinde davacı/takip alacaklısının işlemiş faiz talebi bulunmadığı görülmekle rapor faiz hesaplaması bakımından denetime elverişli görülmemiştir. Ancak takip talebinin incelenmesinde alacağın tahsil tarihine kadar avans faizi talebinde bulunulduğu görülmekle asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.
Davacı alacağının likit alacak olduğunu belirterek alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. İcra İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi gereğince itirazın iptali davalarında borçlunun icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulabilmesi için itirazında haksız ve alacağın likit olması zorunludur. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin öngörülebilir olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayiri etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
Her ne kadar bilirkişi bu konuda görüş bildirerek davalının borcu tüm unsurları ile bildiğini gösterir evraka rastlanmadığına dair değerlendirmede bulunmuş ise de, hukuki değerlendirme mahkemeye ait olacağından bilirkişinin bu yöndeki görüşüne itibar edilmemiş, dosya kapsamında sunulu delillerin incelenmesinde, davaya konu alacağın faturaya dayalı olması, dava konusu kolilerden birinin kaybolduğunun davalı kayıtlarından anlaşıldığı, ... Müdürlüğüne hitaben yazılan yazıda ürün bedelinin ödenmesine ilişkin bildirimde bulunulduğu anlaşılmakla alacağın bilinmesinin öngörülebilir olduğu gerekçesi ile asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı, takip dosyası ve alınmış olan bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafından ... 27. İcra müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın kısmen kabulü ile, 10.098,00 TL asıl alacak yönünden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olduğundan %20 oranındaki 2.019,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı tarafından ... 27. İcra müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın kısmen kabulü ile, 10.098,00 TL asıl alacak yönünden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
3-Alacak likit olduğundan %20 oranındaki 2.019,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 689,79 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 195,48 TL harcın mahsubu ile noksan 494,31 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.098,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 6.087,50 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 1.308,75 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 816,51 TL yargılama giderinin ve 195,48 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı toplamı 1.092,69 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/12/2023
Katip
e-imza
Hakim
e-imza