T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/622 Esas
KARAR NO : 2025/216
DAVA : İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/07/2013
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil şirket ile davalı ... arasında mülga 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında ... 1. Noterliği'nin ... Tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin imzalandığını, davalı kiracının ve müşterek ve müteselsil borçluların Finansal Kirama Sözleşmesi kapsamında belirlenen ödeme planlarına riayet etmemesi üzerine ... 3. Noterliği'nin ...tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, davalının ve diğer müşterek ve müteselsil borçlular aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğü ... takip sayılı icra dosyası ile takibin açıldığı, davalının yetki itirazının yerinde olmadığı, takip konusu alacağın bahsi geçen sözleşmenin kira gecikmesinden dolayı temerrüt, fesihle acele kılınan ileri vadeli ve kiralama konusu mallara ilişkin yapılan sigortaların masraf alacaklarına ilişkin olduğu, davalının sözleşmeyi kiracı sıfatıyla imzaladığı, davalının yan sözleşmenin ve alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile borca ve ferilerine itiraz ettiğini, sözleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı süresinin 10 sene olduğu, itirazın yersiz olduğu; finansal kiralamaya konu olan biçerdöverin davalıya teslim edildiğini, icra takibi sonrası davalının sözleşmeden kaynaklı borçların kira, sigorta, masrafın asıl alacak ve temerrüt alacağı ile ileri vadeli kira alacağının ödenmediği, sözleşmeden kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirmeyen davalının yasaya ve sözleşmeye aykırı itirazlarının iptaline ve takibin devamını, alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı cevap dilekçesinde özetle,HMK m.17 kapsamında tacir olmaması nedeniyle yetki sözleşmesi yapamayacağından davanın ... İcra Dairelerinde veya ... Mahkemelerinde açılması gerektiği; finansal kiralama sözleşmesi m.10 kapsamında tesellim belgesi ile veya herhangi bir şekilde teslim edilmediği; biçerdöver icraya verildikten sonra yaptığım araştırmalar sonucunda davacı tarafından satıldığı; talep edilen temerrüd faizinin yasal olmadığı, tek taraflı belirlendiğinden genel işlem şartlarına aykırılık teşkil edeceği; masraf ve sigorta alacağına ilişkin kalemlerin usule aykırı olduğu; davacının kira sözleşmesi kapsamında m.17 dayanmasına rağmen kira alacağı için yıllık %40 masraf ve sigorta alacağı için %88,75 temerrüd faizi talebinin haksız olduğu; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini; biçerdöverin satılıp satılmadığının sorulmasına neticeten davanın reddine, davacının %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
...1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ... nolu sözleşme kapsamında 59.590,00 euro bedelli bir adet ... marka 1984 model sarı renk biçerdöverin 4 yıl süre ile davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında 30/07/2009- 30/07/2010 tarihleri ve sonraki yıllar için biçerdöveri sigortalattığı anlaşılmıştır.
... 3. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde ...A.Ş tarafından davalı borçluya davaya konu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında finansal kiralama bedeli ve temerrüt faizinin ödenmediği; Finansal Kiralama Kanunu'nun 23. Maddesi ve sözleşmenin 15.- 34. ve 37. maddeleri kapsamında ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği; belirtilen süreler içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olduğu hususunun davalıya 15/05/2009 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında alacaklısının ... A.Ş; borçlusunun davalı ... ve diğer borçlular olduğu; 299,97 euro ileri vadeli kira alacağı; 8.570,81 euro kira ve masraf asıl alacak; 21.482,21 euro kira ve masraf temerrüt alacağı olmak üzere toplam 30.353,49 euro ile 4.157,97 TL masraf ve sigorta alacağı; 8.378,33 TL masraf ve sigorta temerrüt alacağı toplam 12.536,30 TL genel toplam 80.431,29 TL talep edildiği; davalıya ödeme emrinin tebliğ edildiği ve davalının 08/08/2012 tarihli itiraz dilekçesinde özetle, takip konusu alacak ve sözleşmenin zamanaşımına uğradığı; yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Dairesi olduğu; biçerdöverin zilyedliğinin devredilmediğini; %40 akdi faiz oranına itiraz ettiğini neticeten borcun tamamına itiraz ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.
İlk bozma öncesi dosya kapsamında alınan 09/01/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle 8.469,81 Euro kira ve masraf alacağı; işlemiş faiz miktarının 19.369,70 Euro; sigorta ve masraf alacağının 4.157,97 TL işlemiş faiz alacağının ise 7.216,76 TL olmak üzere toplam 72.423,99 TL olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizin (Kapatılan ... 39. ATM) ...Esas 2014/138 Karar sayılı ilamında özetle "...DAvacı finansal kiralama şirketi ile davalı arasında ... 1. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesinin bulunduğu ve davalının bu sözleşme gereği kira ücretlerini ödememesi nedeniyle temerrüdünden dolayı sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle bu sözleşme gereği davalının kira borcunu ödememesinden dolayı alacağın tahsili amacıyla ... 37.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve davalı borçlunun takibe süresinde itirazı ile takibin İ.İ.K.'nun 66 ve devamı maddeleri gereğince takibin durduğu ve davacı alacaklının İ.İ.K'nun 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede davanın açıldığı, Mahkememizce davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş davacı kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrası ibraz edilen bilirkişi raporunda; Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre davalının takip tarihi itibariyle 8.469,81 Euro borcunun olduğu ve işlemiş faiz miktarının 19.369,70 Euro olup, sigorta ve masraf alacağının 4.157,97 TL işlemiş faiz alacağının ise 7.216,76 TL olmak üzere toplam 11.374,73 TL olduğu nun belirtildiği, davalı tarafından her ne kadar sözleşme konusu malın kendisine teslim edilmediği belirtilmiş ise de 04.12.2013 tarihli duruşmadaki beyanında; söz konusu malın ... aldığını ve sözleşmenin feshi ile davacı şirket tarafından biçerdöverin kendisinden teslim alındığını belirtmekle bu beyanı nazara alınarak sözleşme gereği teslimin yapıldığının anlaşıldığı ve yapılan incelemede davalının finansal kiralama borcunun 8.469,81 Euro ve sigorta masraf alacağının 4.157,97 TL olduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin finansal kiralama şirketi tarafından 04.05.2009 tarihli ihtarname ile borcun ödenmesi ve ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği ve bu ihtarnamenin 15.05.2009 tarihinde tebliğ edilip takibin 01.08.2012 tarihinde yapıldığı, ihtarname ile takip süresi nazara alındığında aradan 3 yıldan fazla bir zamanın geçtiği Mahkememizce değerlendirildiğinde ve bu süredeki işleyen faiz miktarı nazara alındığında bu talep mahkememizce Medeni Kanunun 2. Maddesinde " Herkesin hakkını kullanırken ve borçlarını yerini getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunun ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzeni tarafından korunmayacağının belirtilip" davacı finansal kiralama şirketinin 2009 yılında sözleşmeyi feshedip 2012 yılında takip yapması ve bu süredeki faizin talep edilmesinin bu madde hükmüne aykırı olduğu kanaatine mahkememizce varılarak asıl alacak yönünden davanın kabulü gerektiği ve takip tarihi itibariyle toplam alacak miktarının 22.738,62 TL olduğu anlaşılmakla ve her ne kadar zaman aşımı defiinde bulunulmuş ise de talep edilen alacak sözleşmeye dayalı bir alacak olup ve TBK'nun 146. Maddesi gereğince ( Eski BK 125. Madde ) 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu ve davanın zaman aşımına uğramadığı, davalı tarafça yetki itirazında da bulunulmuş ise de taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi tarihi nazara alındığında HMK'nun yürürlüğe girdiğinden önceki bir sözleşme olduğu nedenle ve davalının bu sözleşme tarihi itibariyle davalının tacir olup olmadığının araştırılmasına gerek olmadığı nedenle yetki itirazının reddine karar verilmesi ve davalının davalının likit olan alacağa ilişkin takibe haksız olarak itiraz ettiği anlaşılmakla davacı lehine İİK 67. maddesindeki değişiklikte nazara alınmak suretiyle söz konusu tazminata hak kazanıp kazanmadığı hususu kararla belirlendiği nedenle %20 oranında tazminata hükmedilmesine her ne kadar davalı tarafça da icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de reddedilen kısım yönünden mahkememizce yapılan değerlendirmeler söz konusu olduğu nedenle bu talebin yerinde olmadığı" karar verildiği; kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında "(1) Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
(2) Davacının temyizine gelince, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi kiracı tarafından edimlerin yerine getirilmediği gerekçesiyle 5.4.2009 tarihinde feshedilmiştir. Bu durumda davacı finansal kiralama sözleşmesinden doğan alacaklarını temerrüt tarihi itibariyle talep edebileceği gibi, temerrüt tarihinden sonra talep edebileceği alacağına sözleşmede belirlenen oranda temerrüt faizi de isteyebilir. Mahkemece bu yön gözetilmeden usul ve yasaya aykırı şekilde yorum ile temerrüt sonrası dönem için işlemiş faiz isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır." dikkate alındığında bozma ilamı doğrultusunda mahkememizin 2019/515 esas sayılı dosyasına kaydedildiği ve yargılamaya iş bu esas üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır. ... A.Ş'nin davaya konu alacaklarının alacak temlik sözleşmesi kapsamında ...A.Ş devir ve temlik edildiği; ...A.Ş kapsamında birleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ...Esas ... Karar sayılı ilamında "Bozma ilamı ile davacının fesihten sonra asıl alacağı dışında temerrüt faizi de talep etme hakkı olduğu öngörüldüğünden ve bu husus mahkememizin bozma ilamına uyma karar ile de kabul edildiğinden ve de daha önce alınan bilirkişi raporlarıyla davacının davalıdan talebi mümkün temerrüt faizi tespit edilmiş olduğundan davalının ... 37. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı takip dosyasına konu alacağa yönelik itirazının 19.369,70 TL asıl alacak ve 42.475,81 TL işlemiş faiz bakımından iptali ile asıl alacağa takip tarihiden itibaren taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesinde öngörülen faiz yürütmek suretiyle takibin devamına, davalının ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu alacağa yönelik itirazının 4.157,97 TL asıl alacak (sigorta primi) ve 7.216,76 TL işlemiş faiz bakımından iptali ile asıl alacağa takip tarihiden itibaren taraflar arasındaki sözleşmenin 17. maddesinde öngörülen faiz yürütmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin kısmın reddine, İİK m.67/2 kapsamında 14.484,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verildiği; kararın davalı vekilince temyiz edildiği ve Yargıtay 11. HD ...Esas ... Karar sayılı ilamında "Dava, İİK m. 67 kapsamında açılan itirazın iptali davası olup, mahkemece verilen hüküm Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Daire'sinin 18.09.2017 tarih ... esas ...karar sayılı ilamı ile davacının temerrüt tarihinden sonra talep edebileceği alacağına sözleşmede belirlenen oranda temerrüt faizi isteyebileceği gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yazılı şekilde karar verilmiş ise de, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 17. maddesi "kiracının temerrüde düşme tarihinde geçerli olan TCMB'nın avans işlemlerinde uygulanmak üzere ilan ettiği en yüksek faiz oranının beş katıdır..." şeklinde olup, buna göre davacının davalıdan olan alacağına temerrüt tarihindeki faiz oranı ile takip tarihine kadar faiz hesabı yapılması, takipten sonrası içinse değişen oranlarda avans faiz oranlarının uygulanması gerekir. Ayrıca sözleşmede aynı faiz oranlarının sigorta primi ve masraflar için de uygulanıp uygulanmayacağına yönelik açık bir hüküm bulunmadığından sözleşmenin 17. maddesindeki beş katı faiz oranı uygulamasının işbu alacaklar bakımından uygulanıp uygulanamayacağının da ayrıca değerlendirilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın bilirkişi raporuna itibar edilerek sonuca varılması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." bozma kararı üzerine mahkememizin 2022/622 Esas sayılı dosyası üzerinde yapılan yargılama kapsamında,
21/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalının temerrüde düştüğü 05.01.2009 vade tarihli kira borcundan takip tarihi itibarıyla 8.352,38 EUR olarak tespit edilen kira borcuna, takip tarihi itibarıyla %40 faiz oranı ile 15.175,47 EUR temerrüt faizi hesaplandığı; Davacının toplam 4.400,75 TL sigorta ve masraf alacağına %100 oranı ile takip tarihi itibarıyla 9.062,89 TL temerrüt faizi; %88,75 oranı ile takip tarihi itibariyle 8.043,41 TL tespit edildiği anlaşılmıştır.
14/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ + 101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL +226,655) 42.321,49TL olup temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 203.837,97TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 178.513,46TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı hesaplandığı, Davacı takip alacaklısı takipte yıllık 40 oranında işlemiş akdi faiz talep etmiş olup, Sayın Mahkemece taleple bağlılık ilkesi gereği davacının belirlenen asıl alacağına yıllık 940 oranında işlemiş akdi faiz yürütülebileceği benimsenirse davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ + 101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL+ 226,65=) 42.321,49TL olup temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 60.396,44TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 35.071,93TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı hesaplandığı, Davacı takip alacaklısının toplam 4.400,75TL masraf alacağı olup, taraflar arasındaki sözleşmenin 15, 25 ve 42. maddeleri bağlamında her bir ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilmek suretiyle temerrüt tarihinden 01.08.2012 takip tarihinde kadar değişen oranlarda toplam 1.438,08TL işlemiş avans faizi hesaplandığı, davacının 42.321,49TL'si kira 4.400,75TL'si masraf ve sigorta alacağı olmak üzere toplam 46.722,24TL asıl alacağı ile takip tarihine kadar olan 36.510,01TL işlemiş faiz alacağı olduğu, Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez Bankası verilerinden, 01.08.2012 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,50 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen 46.722,24TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren 16,50 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği tespit edilmiş ise de bilirkişi heyet kök raporunda mahkememizin 22/11/2023 tarihli duruşma ara kararında yer alan “davacının 03.07.2023 tarihli beyan dilekçesi ve davalı vekilinin 22.03.2023 tarihli ek bilirkişi raporuna beyan dilekçesi içeriği dikkate alınarak “ hükmü dikkate alınmadan rapor tanzim edildiği ve fatura tarihi olan 15.01.2009 tarihinin temerrüt tarihi olarak değerlendirildiği; taraflar arasında davaya konu ihtarnamenin davalı tarafa 15/05/2009 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla iş bu rapor hükme esas alınmamıştır. Ara karar doğrultusunda temerrüd tarihinin 15/07/2009 olduğu dikkate alınarak takip talepnamesindeki her bir alacak kalemi yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmak suretiyle ek rapor tanzim edilmesi için kök raporu düzenleyen heyete tevdiine karar verildiği; mahkememizin 10/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, "3. Taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesindeki temerrüt faizi ödeme lanında belirtilen para cinsine bakılmaksızın vade tarihinde düzenlenecek TL fatura bedeli üzerinden veya ödeme planında vadeleri belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanır hükmü çerçevesinde davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ +101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL+226,655) 42.321,49TL olup Sayın Mahkemece belirlenen 15.07.2009 temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 173.286,58TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 147.962,07TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı hesaplandığı, davacı takip alacaklısı takipte yıllık %40 oranında işlemiş akdi faiz talep etmiş olup, Sayın Mahkemece taleple bağlılık ilkesi gereği davacının belirlenen asıl alacağına yıllık %40 oranında işlemiş akdi faiz yürütülebileceği benimsenirse davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ +101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL+ 226,65=) 42.321,49TL olup Sayın Mahkemece belirlenen 15.07.2009 temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 51.344,17TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 26.019,66TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı hesaplandığı, Davacı takip alacaklısının toplam 4.400,75TL masraf alacağı olup, taraflar arasındaki sözleşmenin 15, 25 ve 42. maddeleri bağlamında her bir ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilmek suretiyle temerrüt tarihinden 01.08.2012 takip tarihinde kadar değişen oranlarda toplam 1.428,13TL işlemiş avans faizi hesaplandığı,6. İcmalen davacının 42.321,49TL'si kira 4.400,75TL'si masraf ve sigorta alacağı olmak üzere toplam 46.722,24TL asıl alacağı ile takip tarihine kadar olan 27.688,97TL işlemiş faiz alacağı olduğu,Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 01.08.2012 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,50 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen 46.722,24TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren 16,50 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği" tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davalının ... 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ... nolu sözleşme kapsamında 59.590,00 euro bedelli bir adet ... marka 1984 model sarı renk biçerdöverin 4 yıl süre ile kiraladığı ; davalının tarihsiz tesellüm belgesi ile imzalı hali ile ilgili biçerdöveri teslim aldığı ancak kira bedelini süresi içerisinde ödememesi nedeniyle davalı adına ... 3. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edildiği; davalıya iş bu ihtarnamenin 15/05/2009 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarname kapsamında 60 gün sonra temerrüde düştüğü 15/07/2009 tarihi ile temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Davalı her ne kadar cevap dilekçesinde yetki itirazı ve zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de mahkememizin kapatılan ... 39. ATM ... Esas ... Karar sayılı ilamının temyiz edilmesi sonucu Yargıtay 19. HD... Esas ... Karar sayılı ilamında davalının tüm temyiz itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 11. HD...Esas ...Karar sayılı bozma ilamı sonrası dosya kapsamında alınan ilk bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişi tarafından ek rapor tanzim edildiği ancak düzenlenen ek raporda bozma ilamında yer alan tüm hususların denetime elverişli olacak şekilde yer almadığı anlaşılmakla mahkememiz ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği;
14/05/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda temerrüd tarihi yönünden hatalı değerlendirme yapılması nedeniyle alınan 10/01/2025 tarihli ek rapor dikkate alındığında taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi kiracı tarafından edimlerin yerine getirilmediği gerekçesiyle 05.04.2009 tarihinde feshedilmesi nedeniyle davacı finansal kiralama sözleşmesinden doğan alacaklarını temerrüt tarihi itibariyle talep edebileceği gibi, temerrüt tarihinden sonra talep edebileceği alacağına sözleşmede belirlenen oranda temerrüt faizi de isteyebileceğinden temerrüt sonrası dönem için işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.
Sözleşmenin m.15 kapsamında "Kiracı, ödeme planında belirtilen kiralardan ve/veya sözleşmeden doğan borç ve yükümlülüklerden herbangi birini vadesinde ödemediği takdirde önceden bir ihtar, ihbar veya mebil tayinine ihtiyaç bulunmaksızın mütemerrid olur. Mütemerrid Kiracı temerrüde düştüğü tarihten itibaren temerrüt faizi ödemeyi, temerrüt nedeni ile sözleşmenin fesbi halinde işbu sözleşme kapsamında ödemekle yükümlü olduğu tüm borçlarını temerrüt faizleri ile birlikte nakden ve defaten ödemekle yükümlü olur. Kiralama bedelini veya sözleşmeden doğan ber tür ve kategori borçların ifasında temerrüde düşen Kiracı'ya, Kiralayan tarafından verilecek altmış günlük mehil sonucunda temerrüde konu olan borç ödenmemiş olur ise Kiralayan işbu sözleşmeyi derhal fesib etmek hakkına sahiptir. Kiracının temerrüdü nedeni ile sözleşmenin feshedilmesi sonucunda Kiralayan'ın maruz kalmış olduğu tüm zararlar ve yapmış olduğu masraflar da Kiracı tarafından tazmin edilecektir.” hükmü dikkate alındığında ek bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda sözleşmenin 17. Maddesinde belirlenen akdi faiz oranlarının sigorta primi ve masraflar için de şamil olamayacağı, sigorta primi ve masraflar için 3095 sayılı yasa çerçevesinde faiz yürütülebileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesindeki “...temerrüt faizi ödeme planında belirtilen para cinsine bakılmaksızın vade tarihinde düzenlenecek TL fatura bedeli inden veya ödeme planında vadeleri belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanır” hükmü kapsamında temerrüt faizi ödeme planında belirtilen para cinsine bakılmaksızın vade tarihinde düzenlenecek TL fatura bedeli üzerinden veya ödeme planında vadeleri belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacağı anlaşılmakla davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ +101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL+226,655) 42.321,49TL olup Sayın Mahkemece belirlenen 15.07.2009 temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 173.286,58TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 147.962,07TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı hesaplandığı, davacı takip alacaklısı takipte yıllık %40 oranında işlemiş akdi faiz yürütülebileceği anlaşılmakla davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.076,90€ +101,00€ tutarındaki kira faturasının fatura tarihindeki Türk Lirası cinsinden karşılıklarının (42.094,84TL+ 226,65=) 42.321,49TL olup 15.07.2009 temerrüt tarihinden itibaren yapılan ödemeler öncelikle faize sayılmak suretiyle 01.08.2012 takip tarihine kadar toplam 51.344,17TL işlemiş faiz hesaplanmak ve temerrüt tarihinden sonra takibe kadar yapılan 25.324,51TL ödemenin öncelikle faizden düşülmek suretiyle 01.08.2012 takip tarihinde bakiye 42.321,49TL asıl alacak ve 26.019,66TL bakiye işlemiş akdi faiz alacağı kaldığı euro kalem alacağı yönünden 68.341,15 TL hesaplandığı anlaşılmakla icra takip dosyasında talep edilen euro kalemleri yönünden 67.894,68 TL üzerinden taleple bağlılık ilkesi gereği ileri vadeli kira alacağı, kira ve masraf asıl alacak ve temerrüt alacağı yönünden davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir. Bozma ilamı dikkate alındığında takipten sonrası içinse değişen oranlarda avans faiz oranlarının uygulanması gerekeceğinden takibin iş bu miktar üzerinden takip tarihinden itibaren %16,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına karar vermek gerekmiştir.
Takip kapsamında talep edilen ve ek raporda tablo halinde hesaplanan 07/05/2009 tarihli ihtarname masrafı ve 25/08/2009; 19/07/2010 ve 15/07/2011 tarihli sigorta poliçesi; 30/07/2010 nakliye ve söküm masrafları; 12/08/2010 tarihli ekspertiz masrafı; 19/06/2012 tarihli araç bakım gideri olmak üzere toplam 4.400,75 TL alacak kalemi oluştuğu takip kapsamında davacının davalıdan taleple bağlılık ilkesi gereği 4.157,97 TL masraf ve sigorta alacağı talep edebileceği anlaşılmıştır. Sözleşmenin 15.- 25 ve 42. Maddeleri dikkate alındığında her bir ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilmek suretiyle temerrüt tarihinden 01.08.2012 takip tarihinde kadar değişen oranlarda toplam 1.428,13 TL masraf ve sigorta temerrüd alacağı üzerinden itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Bozma ilamı dikkate alındığında takipten sonrası içinse değişen oranlarda avans faiz oranlarının uygulanması gerekeceğinden takibin iş bu miktar üzerinden takip tarihinden itibaren %16,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına karar vermek gerekmiştir. Masraf ve sigorta temerrüd alacağı üzerinden fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalının itirazlarının yargılamayı gerektirmesi ve masraf ve sigorta temerrüd alacağı yönünden takip talebinde talep edilen miktardan daha az miktar tespit edildiği hususu da göz önüne alındığında icra inkar tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında takibin 67.894,68 TL üzerinden ileri vadeli kira alacağı, kira ve masraf asıl alacak ve temerrüt alacağı yönünden itirazın iptaline, takibin iş bu miktar üzerinden takip tarihinden itibaren %16,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına,
2-Davalının ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında takibin 4.157,97 TL masraf ve sigorta alacağı ve 1.428,13 TL masraf ve sigorta temerrüd alacağı üzerinden itirazın iptaline, takibin iş bu miktar üzerinden takip tarihinden itibaren %16,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.019,47 TL nispi karar harcının, 976,00 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 4.043,47 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 6.950,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 24,30 TL başvuru harcı ve 976,00-TL nispi harç olmak üzere toplam 1.000,30TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 7.600,00 TL bilirkişi ücreti, 1.171,70 TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 8.771,70 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.013,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi nezdinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.19/03/2025
Katip Hakim