T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/635 Esas
KARAR NO: 2022/977 Karar
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 31/10/2011
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...’ın davalıdan 2004 model ... marka, ... plakalı yolcu otobüsü aldığını, satış bedeline karşılık 10.000 TL ( 4.166 Euro) nakit, her biri 4.000 EURO bedelli olan 16 adet sıra senedi verdiğini; teminat olarak da ...’ın ... İli ... İlçesi,...bulunan 29 L.2b Pafta, 511 Ada, 21 parsel kaydına 165.000 TL bedelli ipotek konulduğunu; ancak aracın ayıplı çıkması sebebiyle müvekkilinin iade etmek istediğini, davalının müvekkilinden bu kez de 5.000-TL daha pişmanlık parası aldığını, sıra senetlerinden ilkini iade ettiğini, davalının isteği doğrultusunda aracı 3. şahsa sattığını; ancak davalının 15 adet senedi vermediğini, .... İlçesindeki taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırmadığını belirterek;her iki davacı tarafından imzalanan 01/10/2011 vade tarihinden başlayarak her ay için verilen 15 adet sıra senedinden dolayı davacıların borcunun bulunmadığına, ipoteğin kaldırılmasına ve ödenen 15.000-TL bedelin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ümraniye'nin ne davacıların, ne de müvekkilinin ikametgahı olduğunu; sözleşmede ise İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını belirterek; yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiş, davanın esasına karşı da beyanda bulunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, satış sözleşmesi nedeniyle davacıya verilen bonolardan borçlu olunmadığının tespiti ile yapılan ödemelerin istirdatı davasıdır.
Dava dosyasına örneğin mübrez 25/07/2011 tarihli sözleşme başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; davacı ... ile davalı ... arasında 2004 model ... marka, ... plakalı yolcu otobüsünün 161.000,00 EURO'ya satışı konusunda anlaşmaya varıldığı, bu bedele mahsuben davacı olan alıcı tarafından davalı satıcıya toplam bedeli 161.000,00 EURO olan 16 adet bono ve mülkiyeti davacıya ait ... İli ... İlçesi, ... Mahallede bulunan 29 L.2b Pafta, 511 Ada ve 21 parsel olarak tapuda kain taşınmaz üzerine ipotek tesis edilmesi taahhüdünde bulunulduğu görülmektedir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde satış sözleşmesi kapsamında davacının davalıya bonoları verdiğini, ipoteği tesis ettiğini ve aracı teslim aldığını ancak aracın ayıplı çıkması üzerine aracın davalıya iade edildiğini, iade nedeniyle davalı tarafından sadece 01/09/2011 vade ve 4.000,00 EURO bedelli senedin davacıya iade edildiğini, iade edilen aracın satılabilmesi için davacının ... 4. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı evrakı üzerinden davalıya satış vekaletnamesi verildiğini, aracın bir aya yakın bir süre kadar satılmaması üzerine davalının aracının satışından zarar etmesi halinde bonoları iade etmeyeceğini ve ipoteği fek etmeyeceğini davacıya bildirmesi üzerine davacının ... Noterliği'nin ... tarih ve ... sayılı evrakı üzerinden düzenlediği azilname ile davalıyı satış için verdiği vekillikten azlettiğini, bilahare davalının yeni bir müşteri bulduğunu, bu müşterinin ... şubesinden kredi kullanmak suretiyle otobüsü aldığını, bu satış nedeniyle davacının ... 7. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye nolu evrakı üzerinden düzenlediği vekaletname ile davalının kendi adamı olarak tanıttığı ...'a vekaletname verildiğini ve bu vekaletname ile otobüsün... Ltd. Şti'ye satıldığını ve satıştan kaynaklanan kredinin yine vekil kılınan kişi tarafından çekildiğini ancak satış işlemlerinin yapılıp paranın tahsil edilmesinden sonra vekalet verilen kişinin ortadan kaybolduğunu, davalının ise 01/08/2012, 01/09/2012, 01/10/2012, 01/10/2012 ve 01/11/2012 vade tarihli her biri 4.000,00 EURO olan 5 adet bono ile 01/11/2011 vade tarihli 101.000,00 EURO bedelli bir senedi iade ettiğini ancak diğer senetleri iade etmediği gibi ipotekli taşınmaz üzerindeki ipoteği de fek etmediğini bu nedenle ... İli ... İlçesi, ... Mahallede bulunan 29 L.2b Pafta, 511 Ada ve 21 parsel olarak tapuda kain taşınmaz üzerine 26/07/2011 tarihinde tesis edilmiş olan 165.000,00 TL bedelli ipoteğin fekkini, 01/10/2011 - 01/07/2012 vadeli her bir 4.000,00 EURO bedelli ve toplamı 40.000,00 EURO olan bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitini, davacı tarafından davalıya yapılmış olan 15.000,00 TL ödemenin ise dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte istirdatını talep ve dava etmiştir.
Dosya üzerinden yapılan incelemede iş bu davanın ilk olarak ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden açıldığı ve fakat bu dosya üzerinden 05/03/2012 tarih ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı verildiği, bu karar aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulması akabinde Yargıtay 19. HD'nin 04/10/2012 tarih 2012/11818 Esas ve 2012/14352 Karar sayılı karar ile menfi tespit ve alacak talepleri yönünden genel yetki kuralları geçerli ise de ipoteğin fekki bakımından HMK m.12 gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, bu hususun mahkemece gözetilmemesi nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, bu sebeple dosyanın mahalline iade edildiği ve bu kere ... 20. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosya üzerinden kayıt gördüğü, 05/11/2013 tarihli duruşmada verilen ara karar ile ipoteğin fekki talebi yönünden ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olması nedeniyle fotokopi oluşturulmak suretiyle dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiği, menfi tespit ve istirdat talepleri bakımından İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilip dosyanın ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden kayıt gördüğü, bu dosya üzerinden yürütülen yargılama neticesinde mahkemenin 16/09/2021 tarih ve 2021/465 Karar sayılı karar ile de iş bu dava bakımından Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu nedeniyle dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi neticesinde davanın mahkememizin 2022/635 Esas sayılı dosyası üzerinden kayıt gördüğü, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede ipoteğin fekki talebini içeren ve bu dosyadan tefrikle oluşturulan davanın ise ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden kayıt gördüğü ve davanın hala derdest olduğu tespit edilmiştir.
Yargıtay 19. HD'nin 04/10/2012 tarih 2012/11818 Esas ve 2012/14352 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere ipoteğin fekki istemli davalarda 6100 sayılı HMK m.12 gereği ipotekli taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Ancak ipoteğin fekkine karar verilebilmesi için bu davada da davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Daha doğrusu ipoteğin fekkine yönelik karar zımni olarak menfi tespit hükmünü de içermektedir. Bu nedenle her ne kadar bonolara konu borçtan dolayı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası ile satış sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya ödenen meblağın iadesi davası tefrik edilmiş ise de esasen bu talepleri ihtiva eden davalarda da bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti ve istirdatı talep edilen miktarın davalıdan tahsili ile davacıya iadesinin sağlanması hükmünün verilebilmesi için de taraflar arasında vuku bulan satış sözleşmesi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti gerekmektedir. Bu nedenle taleplerin yığılması şeklinde açılmış olan iş bu davada menfi tespit istirdata yönelik taleplerin tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı usul ekonomisine uygun olmadığı gibi her üç talep bakımından yargılamanın ayrı dosyalar üzerinden yürütülmesi aynı ilişkiden doğmuş olan ihtilafta birbirine zıt kararların ortaya çıkmasına neden olabilecek türden riskleri içermektedir. Bu nedenle davanın esası çok eski olmakla birlikte Yargıtay uygulaması da nazara alınmak suretiyle (Yargıtay 4. HD'nin 29/09/2015 tarih 12470/10233) zorunlu olarak tefriken oluşturulup mahkememize gönderilmiş olan davanın ipoteğin fekki bakımından kesin yetkili olan ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeniyle mahkememizin 2022/635 Esas sayılı dosyasının ... 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLMESİNE,
Birleştirme hususunun derhal ilgili mahkemeye BİLDİRİLMESİNE,
Mahkememiz esasının bu şekilde KAPATILMASINA,
Dair, tarafların yokluğunda esas hükümle birlikte İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/11/2022
Katip ...
Hakim ...