T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/64 Esas
KARAR NO: 2024/580
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/01/2022
KARAR TARİHİ: 09/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; d Müvekkili şirketin uzun yıllardan beri iplik üretip satan bir firma olduğunu, müvekkilinin süre gelen ticari ilişki içerisinde davalıya ekte sundukları cari hesap ekstresinden ve faturalardan da görüleceği üzere 6 yıldan beri yüzlerce ton pamuk polyester iplik satışı yaptığını, davalı tarafın uzun yıllardan beri müvekkilinden satın aldığı ipliklerin ödemesini yaptığını ancak son zamanlarda cari hesapta biriken 311.720,36-TL'lik kısmının ödememe eğilimi gösterdiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığında tereddüt olmadığını, davalı şirketin borca itiraz dilekçesinde, ticari ilişkiyi cari hesabı ve faturaları inkar etmediğini, müvekkili şirketin davalıdan takip tarihi itibariyle 311.720,36-TL alacaklı olduğunu, müvekkilinin satmış olduğu ipliklerin tamamının hatasız ve eksiksiz olarak davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın bakiye borcu ödememekte ısrarcı olduğunu, davalı tarafın söz konusu borcunu ödemekten kaçınmak için tek taraflı olarak 20/08/2021 tarihinde ... nolu 306.018,00-TL bedelli iade faturası keserek müvekkiline gönderdiğini, davalı tarafın müvekkili şirketten yaklaşık 1 yıl önce satın aldığı ipliklerde hata olduğunu iddia ederek iade faturasını düzenlediğini, bu ipliklerle ilgili herhangi bir ayıp ihbarı yapmadığını, davalı tarafın müvekkilinin alacağını ödememek için 6 yıllık iyi niyetli ticari ilişkiyi hiçe sayarak ve kötüniyetli olarak borçtan kurtulmaya çalıştığını, müvekkili tarafından iade faturasının kabul edilmediğini ve ... 40. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile söz konusu faturanın iade edildiğini ve aynı ihtarnamede cari hesap bakiyesinin ödenmesinin istendiğini, ihtarnameye cevap verilmemesi ve ödeme yapılmaması üzerine müvekkilinin ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında fatura ve cari hesaba dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrini tebliğ alan davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak borca, faize itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, borçlunun borca ve faize itirazının haksız olduğunu, daha öncesinde taraflarınca zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ve taraflar arasında daha öncesinde uzlaşma sağlanamadığını, ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında 1.560,59-TL peşin harcın dava açılırken mahsup edildiğini, alacağın müvekkili tarafından defalarca talep ettiklerine rağmen davalı tarafın kötü niyeti nedeniyle bu güne kadar ödenmediğini, borçlunun kötü niyetle itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davalarının kabulü ile borçlu tarafından ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin 312.118,10-TL takip çıkışı üzerinden aynen devamına, borçlu aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçlu tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı... Şirketi vekili ... tarafından sunulan 28/02/2024 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkiline satışı gerçekleştirilen ve kumaş üretiminde kullanılan ipliklerin ayıplı olduğunu, ayıp konusu mallara ilişkin müvekkili tarafça davacıya kesilen fatura ve müvekkiline ait ticari defter ve kayıtlar kapsamında müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, uyuşmazlık konusu olaya ilişkin olarak çeşitli tarihlerde iplikler alındığını, bu ipliklerin dikilerek kumaş haline getirildikten sonra ve boyandıktan sonra iplik abrajı adı verilen dikim ve çizgilenme hatalarının oluştuğunu, ürünlerde ayıba ve abraj hatasına ilişkin fotoğrafların ekte sunulduğunu, bu abraj hatasının tespit edilmesi ile birlikte hataya ayıba konu olan 5.667 kg ağırlığındaki ipten kaynaklı olarak, 20/08/2021 tarihli KDV dahil 306.018,00-TL tutarlı, ... fatura nolu temel faturanın e fatura cinsinden davacı firmaya hitaben düzenlendiğini, fatura da cari kayıtlara ve müvekkilinin ticari defterine işlendiğini, davacı tarafça bu fatura kapsamında herhangi bir ödeme yapılmadığını, faturanın düzenlenmesinden sonra davacı tarafla görüşmeler sağlandığını ve bu ayıbın hatanın kendilerinden kaynaklanmadığını, kendi ipliklerinden herhangi bir sorun olmadığından bahsederek uzlaşmaz bir tutum sergilendiğini, taraflarınca kesilen faturayı da ... 40. Noterliği'nin... tarihli ihtarnamesi ile iade ettiğini bildirerek sözde cari alacağa istinaden alacaklı olduğundan bahisle alacak talebinde bulunduğunu, bu süreçte bahsi geçen mallardaki zararın zaman içerisinde arta ihtimali, malların ve ayıbın boyutu, muhafazasının güçlüğü ve müvekkili aleyhine telafisi güç zararların ve mağduriyetlerinin doğmasını önlemek için ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda delil zaafiyeti yaşamamak adına delil mahiyetinde tespitini talep ettiklerini, bu doğrultuda ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.iş numaralı dosyası ile delil tespitinin yaptırıldığını, yapılan tespitle de yaklaşık 5.7 TON ağırlığından fazla üründe iplik abrajı hatasının olduğunu, bahsi geçen abraj hatasının davacı firmadan alınan ipliklerden kaynaklandığını ve müvekkilinin bu nedenle uğramış olduğu zararın miktarı tespit edildiğini, müvekkilinin defter ve kayıtları incelendiğinde herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit olunacağını, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz iddialar üzerine kurulu davanın reddine ve ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin iptaline, davacı yan aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celbedilen ... 6. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 01/09/2021 takip tarihli ödeme no 7 emri ile Alacaklı ... Şirketi ile, Borçlu ... Şirketi arasında 311.720,36-TL asıl alacak, 397,74-TL ihtarname masrafı, 312.118,10-TL toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek faiz ile tahsili talebi olduğu ve takibin dayanağının ise cari hesap ekstresi ve cari hesaptaki ödenmeyen faturalar, ihtarname ve noterlik makbuzu, 311.720,36-TL, cari hesap ekstresi ve cari hesaptaki ödenmeyen faturalar, ihtarname ve noterlik makbuzu 394.74-Tl olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap alacağı olup olmadığı ve buna dayanarak başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali hususlarından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Mahkememizin 26/04/2022 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı gereğince davalı tarafın ticari defter ve belgeleri için mali müşavir tarafından günlü defter incelemesi yapılması için davalı tarafın ticari defter ve belgelerinin bulunduğu ...'daki adresi mahkememize bildirmesi için 2 haftalık süre verilmesine, adres bildirildiğinde ticari defter ve belge incelemesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına, karar verilmiş olup, mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, ... Talimat sayılı esasından Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 26/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda: " Davalı firmanın kanuni defterlerinin, 6762 sayılı ETTK 66 sayılı ve YTTK 64 sayılı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunun ilgili hükümleri gereğince usul ve yasalara uygun tutulduğu, davalı şirketin Limited Şirket iken tür değişikliği yaparak 04/01/2021 tarihinde Anonim Şirketine dönüştüğü; 2021 yılı ticari defterlerinin birbirini teyit etmesi, e beratların gelir idaresine ilettiğinden TTK 85 md. Ve HMK 222. Maddesi gereğince davalıya delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur. Takip tarihi olan 01/09/2021 tarihinde davalı tarafın davacı firmaya 5.702,36-TL cari hesaptan kaynaklanan borcu olduğu,Takip konusu yapılan cari hesapla ilgili olarak asıl alacak miktarının 311.720,36-TL olduğundan aradaki çekişmeli olan tutarın 311.720,36-TL - 5.702,36 TL = 306.018,00-TL olduğu,Taraflar arasında çekişmeli olan tutarın davalı tarafından düzenlenmiş ve davacı tarafından noter aracılığı ile iade edilmiş olan 20/08/2021 tarihli ... Nolu 306.018,00-TL bedelli REKLEMASYON faturasından kaynaklanmaktadır. Davalı tarafından düzenlenmiş olan ve kayıtlarında bulunan 20/08/2021 tarihli ... Nolu 306.018,00-TL bedelli Reklamasyon Faturasının değerlendirilmesi Sayın Mahkemenize ait olacağı " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/04/2022 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı gereğince ticari defter ve belge incelemesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosya bilirkişi ...'ya tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 02/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda: "Davacı firmanın yukarıda dökümü yapılan 2021 yılı defter kayıtları ile dava dosyası içerisinde yer alan davalı firmanın 26/07/2022 tarihli defter incelemesi Bilirkişi raporu üzerinde yapmış olduğum inceleme neticesinde; Davacı defter kayıtlarına göre 31.12.2021 tarihi itibariyle davacı firmanın davalıdan 311.720,36- TI alacağının olduğu, davalı tarafın defter kayıtlarına göre de 5.702 36 TL borcunun olduğu( 26.07.2022 tarihli Bilirkişi Raporu) dolayısıyla aradaki farkın 306.018,00- TL olduğu, bununda sebebinin davalı şirket tarafından davacı şirkete düzenlenen ... nolu reklamasyon faturasının davacı şirket tarafından kabul edilmeyerek Noter aracılığıyla iade edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmış olup, Davacı ile davalı şirket arasında ihtilaf konusu tutar olan 306.018,00-TL'nin 20/08/2021 tarih ve ... nolu Reklamasyon faturasının kaynaklandığı, alacağın var olup olmadığının da takdir ve değerlendirilmesi sayın mahkemenize ait olacağı sonucuna varılmıştır." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 08/03/2023 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı gereğince mahkememizce dosya bilirkişiler ...,...ve ...'a tevdii edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 14/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda: "Davacı defter kayıtlarına göre 31.12.2021 tarihi itibariyle davacı firmanın davalıdan 311.720,36 TL alacağının olduğu, davalı tarafın defter kayıtlarına göre de 5.702,36 TL borcunun tespit edildiği, aradaki farkın 306.018,00-TL olduğu, Davalı şirket tarafından davacı şirkete düzenlenen ... nolu REKLAMASYON faturasının davacı şirket tarafından Noter aracılığıyla iade edildiği, “5.667 kg boyalı örme kumaşlarda iplikten kaynaklı iplik abrajı bulunduğu yani daha açık bir ifadeyle enine çizgilerden ötürü yüzey görüntü bozukluğu tespit edildiği, Davacı tarafın işbu davaya konu olan icra dosyası ile 306.018,00-TL'den, davalı tarafından tespiti yapılan ayıplı iplik tutarı olan 198.345,00 TL mahsup edilerek, 107.673,00 TL üzerinden takibin devamı gerektiği, Davalı tarafın; tespiti yapılan ayıplı ürünler mahsubundan sonra kalan 107.673,00 TL tutardan yıllık 616,75 Avans Faizi ile birlikte Davacıya karşı sorumlu olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup" yönünde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında konusu “iplik satışı” olan bir ticari ilişki bulunduğu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafından yapılan satış sebebi ile oluşan 311.720,36-TL'lik cari hesap bakiyesinin Davalı tarafından “ayıplı mal” gerekçesi ile ödenmemesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK m. 23/1-c düzenlemesine göre tacirler arasındaki ticari satışlarda ayıplı mal bulunması durumunda alıcının ayıbı iki ve sekiz günlük süreler içerisinde satıcıya bildirmesi gerekmektedir. Satış sırasında malda, olağan bir gözden geçirmeye gerek bulunmaksızın görülebilir bir ayıp bulunuyorsa iki gün, olağan gözden geçirme sonucu görülebilecek bir ayıp bulunuyor ise de sekiz gün içerisinde, bunun satıcıya bildirilmesi gerekmektedir. Bildirimin bu süreler içerisinde gönderilmiş olması yeterlidir. Bildirimin iki ve sekiz günün sonunda varması veyahut hiç varmaması durumunda alıcı üzerine düşen külfeti yerine getirmiş sayılacaktır.
Tacirler arasındaki ticari satışlarda açık ayıplar için bildirim süreleri TTK'da düzenlenmiş, ancak gizli ayıplar için bu süre düzenlenmemiştir. Ancak m. 23/1-c'nin son cümlesinde diğer durumlarda TBK'nın 223. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı belirtilmiştir. TBK'nın ilgili hükmüne göre de satılanda olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa ayıp, hemen satıcıya bildirilmelidir. TBK m. 223 düzenlemesi, adi satışlar ve TTK m. 23 kapsamına girmeyen ticari satışlar bakımından uygulanacak olmasına rağmen, tacirler arasındaki ticari satışlarda ilgili maddenin ikinci fıkrası uygulama alanı bulacağından, belirtilen satış türleri arasında gizli ayıplar açısından bir fark olmayacaktır.
Mahkememizce dosya arasına celp edilen ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş numaralı dosyası ile alınan Teknik bilirkişi raporu ile “Tüm takip kartları ve etiketlerde ...lot/partilerine ait ipliklerden örüldüğü görülen 5.667 kg boyalı örme kumaşlarda iplikten kaynaklı iplik abrajı bulunduğu (enine çizgilerden ötürü yüzey görüntü bozukluğu), dolayısıyla kumaşların bir kısmının açık ayıplı olduğu, bir kısmının ise gizli ayıplı olduğu tespit edilmiş, bu tespit kapsamında, tespit isteyen firmanın iplikteki gizli ayıptan dolayı uğradığı zararın 198.345 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.” denilmek suretiyle sunulan numune ürünlerde bozukluklar ve hatalar olduğu daha açık bir ifadeyle ipliklerin ayıplı olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Yukarıda da ifade edildiği üzere tacirler arasındaki ticari satışlarda açık ayıplar için bildirim süreleri TTK'da düzenlenmiş, ancak gizli ayıplar için bu süre düzenlenmemiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş numaralı tespit dosyası bir arada değerlendirildiğinde, davacı defter kayıtlarına göre 31/11/2021 tarihi itibari ile, davacı firmanın davalıdan 311.720,36 TL alacağının olduğu, davalı defter kayıtlarına göre de 5.702,36 TL borcunun tespit edildiği aradaki farkın 306.108,00 TL olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirkete düzenlenen iade faturanın davacı şirket tarafından ... 40. Noterliği'nin ... Tarihli ihtarnamesi ile iade edildiği, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş numaralı dosyasında yer alan raporda da yer verildiği üzere davacı firmadan alınan iplikler sonucu hatanın meydana geldiği, bu hatanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıbın sebebinin iplik üretimi esnasında kullanılan farklı hammaddelerin farklı boya çekme özelliklerinden ötürü oluşan renk uyumsuzluğu sonucunda telafisi mümkün olmayan abraj hatasının meydana geldiği, gizli ayıp niteliğindeki iplik abrajı hatasına istinaden ayıbın tespit edilmesi ile birlikte davacı tarafın işbu davaya konu ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı - borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 113.375,36 TL asıl alacak, 397,74 TL ihtarname olmak üzere toplam 113.773,10 TL üzerinden kısmen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine, reddedilen kısım yönünden ispatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... 6. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı - borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 113.375,36 TL asıl alacak, 397,74 TL ihtarname olmak üzere toplam 113.773,10 TL üzerinden kısmen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine,
3-Reddedilen kısım yönünden ispatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 7.744,67 TL karar harçtan peşin yatırılan 3.769,61-TL harcın mahsubu ile noksan 3.975,06-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydıa,i
5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 18.203,70-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi uyarınca maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına bu tarifenin 3. Kısmına göre hükmedilecek ücretin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlemesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 18.203,70-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 4.743,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.723,05 TL yargılama gideri, 3.769,61-TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı toplamı 5.573,36TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan toplam 1.253,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 455,14 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 479,48 TL'nin davalıdan, 840,52 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır