T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/70
KARAR NO : 2025/223
DAVA : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ : 07/01/2022
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davalılar tarafından bilinmeyen bir yönetim kurulu kararı ve genel kurul kararıyla satışa çıkarılan ... satılmasına ilişkin kararların iptaline ve dava süresince ilgili taşınmazın satılmaması için tedbir konulması gerektiğini, ... 13. İdare Mahkemesi ... E. ...K. sayılı kararında yapılan ihalenin idari bir işlem olmadığını ticari bir işlem olduğunu belirtse aslında ilgili işlem açık açık idari bir işlem olduğunu, ...A.Ş.’nin maliki olduğu dava konusu taşınmazın, ... İştirakler ve Gayrimenkuller Dairesi Başkanlığı eliyle ihalesi yapılacağını, ancak ihalenin sanki ...A.Ş.’nin tüzel kişiliğince yapılıyormuş gibi kurgulanarak idari yargılama görevinden reddedilerek hukuk mahkemesine yönlendirildiğini, bu sebepten dolayı işbu davanın açılması zarureti doğduğunu, ... A.Ş. yönetim organları sebebiyle İdari işlemlerin hem sebep hem de konu unsurlarının sakat olması nedeniyle idari işlemin de sakat olduğunu, dolayısıyla ilgili taşınmazın satılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının ve genel kurul kararının iptali gerektiğini, bu nedenle amaç yönünden de sakat olan işlemin dava sonuna kadar tedbiren durdurularak devamında yönetim kurulu kararının ve genel kurul kararının iptali gerektiğini, müvekkillerinin eski yönetim kurulu üyeleri ve şirket hissedarları olduğu şirkete ait taşınmazın satışına ilişkin yönetim kurulu kararının ve genel kurul kararının iptali ile dava sonuna kadar ihalenin tedbiren durdurulmasını, taşınmazın kıymet takdiri ve satışına yönelik kararların tedbiren durdurulmasına ve akabinde iptalini, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri ile diğer tüm masrafların davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, işbu davada görevli mahkeme idare mahkemesi olduğunu, işbu davanın konusunun ...AŞ'ye ait taşınmazın satışı konusunda şirket yönetim kuruluna izin verilmesine ilişkin idari işlemin iptali olduğunu, işbu dava ile aynı konuda ...'nin kayyımı olduğu başkaca şirketlerle ilgili olarak açılan davalarda İdare Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verildiğini, davacılar ..., ... ve ... tarafından işbu dava ile aynı talepli olarak taşınmazın satışına yönelik kararın iptali yani ... Fon Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla şirkete satış için verilen iznin iptali istemiyle, ... 13. İdare Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, dosyanın derdest olduğunu, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olarak tesis edildiğini, davanın görev yönünden reddini, davanın usulden reddini, davacının tedbir talebinin reddini, davanın esastan reddini, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 140. maddesi gereğince Fon her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğundan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davacılar tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve vakıalarda müvekkili şirket aleyhine olan hususların tamamına ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini, işbu davanın görevsiz mahkemede açıldığını, dosyada öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, kabul olunmaması halinde derdestlik nedeniyle, bunun da kabul görmemesi halinde esastan reddi gerektiğini, dava dilekçesi HMK 119/1-b maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı bir dilekçe olduğunu, bu kapsamda HMK 119/2 maddesi gereğince davacılara bir haftalık kesin süre verilmesini, davacılara ait vekaletnamelerin dosyada yer almadığının anlaşıldığını, davacılara bu husustaki eksikliği gidermeleri ve ususlüne uygun vekalatnameleri sunmaları için kesin süre verilmesini, işbu davada idari yargının görevli olduğunu, görevli mahkemenin de idare mahkemesi olduğunu, mahkeme tarafından öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından alınan yönetim kurulu kararında hiç bir şekilde hukuka aykırılık olmadığını, huzurdaki davada davacılara öncelikle dilekçelerindeki eksiklikleri ve vekaletnameyi tamamlamaları için kesin süre verilmesini, şayet tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasını, davacılar tarafından dilekçedeki eksiklikler tamamlanması halinde öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, şayet görevsizlik kararı verilmemesi halinde işbu davanın derdestlik nedeniyle reddini, işin aslına girilmesi halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, Fon Kurulunun ...tarihli ... sayılı kararı ile Fon tarafından oluşturulmasına karar verilen ... Şirketi Yönetim Kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, ... 5. Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli ... D. İş sayılı kararıyla yönetimi ve denetimi için kayyım tayin edilen davalı ...Şirketi'nin 10/12/2021 tarihli yönetim kurulu kararı ile ... İli ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, 249 Pafta, 1926 Ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın satışına ve satış için 677 sayılı KHK ile kayyım görevini devralan ...'den onay alınmasına ilişkin kararın, şirket pay sahiplerince yönetim kurulu kararının iptalinin talep edilip edilemeyeceği, taşınmazın satışına karar verilmesinin davalı şirketin tasfiyesi anlamına gelip gelmediği, yönetim kurulu kararının iptal koşullarının oluşup oluşmadığı, satış kararına ilişkin ayrı bir genel kurul kararı bulunup bulunmadığı, davanın derdest olup olmadığı , yargı yolunun caiz olup olmadığı konularında toplanmıştır.
... İştirakler ve Gayrimenkuller Daire Başkanlığının ... tarihli...-E... sayılı yazısı ile Fon Kurulunun ... sayılı kararının sicile ...tarihinde tescil edildiği, Fon tarafından oluşturulan yönetim kurulunun 10.12.2021 tarihli karar ile anonim şirkete ait ... ili ... ilçesi ... mahallesi 249 pafta 1926 ada 1 sayılı parselde kayıtlı taşınmazın satışına ve satış için 677 sayılı KHK ile kayyım tayin edilen ...'den onay alınmasına karar verildiği, davacılar tarafından anonim şirket genel kurul kararının da iptalinin talep edildiği ancak 677 Sayılı KHK uyarınca anonim şirket genel kurulunun karar almasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Davacıların sermayesinde pay sahibi oldukları ...Şirketinin, ...5. Sulh Ceza Hakimliğinin 27/07/2016 tarihli ... Değişik İş sayılı kararı ile 5271 Sayılı CMK'nın 133. maddesi uyarınca yönetim ve denetiminin kayyıma bırakıldığı, 677 Sayılı KHK ile kayyımların görevlerinin sona erdiği ve 22/11/2016 tarihinden itibaren kayyımlık yetkililerinin ...'ye devredildiği anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından, Fon Kurulu tarafından oluşturulan yönetim kurulunun aynı tarihli kararına karşı ... 13. İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan dava sonucu bekletici mesele yapılmış, davalı tarafından sunulan emsal karar dikkate alınarak ... 13. İdare Mahkemesinin ...Esas sayılı dosya sonucunun beklenilmesinden vazgeçilmiştir.
6758 Sayılı Kanunun 19. maddesi; ''(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle... tarihli ve ... sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca kayyım atanmasına karar verilen şirketlerde görev yapan kayyımların yetkileri, hakim veya mahkeme tarafından ... devredilir ve devirle birlikte kayyımların görevleri sona erer.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ve olağanüstü halin devamı süresince terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca şirketlere ve bu Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca varlıklara kayyım atanmasına karar verildiği takdirde, kayyım olarak ... atanır.
(3) (Değişik:26/5/2022-7407/16 md.) 20/7/2016 tarihli ve ...sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan ve ...Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen şirketler hariç olmak üzere; birinci ve ikinci fıkra kapsamındaki şirketler, soruşturma ve kovuşturma sonuna kadar, ...Fonunun gözetiminde, ...Sigorta Fonunun atadığı yöneticiler tarafından ticari teamüllere uygun olarak ve basiretli tüccar gibi yönetilir. Bu şirketlerin yöneticileri ...lınır. Bu şirketlerin mali durumu, ortaklık yapısı, piyasa koşulları veya diğer sorunları nedeniyle şirketin yahut varlıklarının veya 5271 sayılı Kanunun 128 inci maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen malvarlığı değerlerinin veya hakkında şahıs kayyımlık kararı bulunmasa dahi anılan şirket ve/veya malvarlığı değerlerinde payları bulunup aleyhlerinde mahkemece kaçak kararı verilen kişilerin bu paylarının kısmen veya tamamen satılmasına veya feshi ile tasfiyesine ... tarafından karar verilebilir. Satış ve tasfiye işlemleri ilgili şirketin yönetim/müdürler kurulu veya ... tarafından yerine getirilir. Satılan şirketlerin kayyımlık kararı, hisselerinin devrini müteakip Fonun talebi üzerine ilgili mahkeme veya hakimliklerce kaldırılır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Fon Kurulu tarafından belirlenir.
(4) (Ek: 17/4/2017-KHK-690/73 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/63 md.) Üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen varlık ve malvarlığı değeri satışlarına bağlı olarak elde edilen gelirden borçlar ödendikten sonra kalan tutar, şirket işlerinde kullanılabilir. Üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen fesih ve tasfiye işlemleri sonunda borçlar ödendikten sonra kalan tutar, yargılamanın kesin hükümle sonuçlandırılmasına kadar bir kamu bankasında açılan hesapta nemalandırılır.2
(5) (Ek: 17/4/2017-KHK-690/73 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/63 md.) Üçüncü fıkra kapsamında gerçekleştirilen satış ve tasfiye işlemlerinde azınlık hisselerinin sahiplerinin rızası aranmaz.
(6) (Ek: 17/4/2017-KHK-690/73 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/63 md.) Kayyımlık görevi ... tarafından yürütülen şirketler, açtıkları davalarda harçtan muaftır.
(7) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca ...kayyım olarak atanmasına karar verilen şirket, taşınmaz, hak, varlık ve alacaklar hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun 128 inci maddesi uyarınca verilen el koyma ve tedbir kararları, kayyım yetkisinin ... devriyle birlikte kendiliğinden kalkar.
(8) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/180 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/174 md.) (Değişik:26/5/2022-7407/16 md.) Kayyımlarının yetkileri ... devredilen veya ... kayyım olarak atandığı şirketlerde, şirketin ortaklarının şirkette sahip olduğu pay oranında yeni kurulacak şirketlerde pay sahibi olmaları koşuluyla şirket yönetim organının önerisi ve Fon Kurulu kararıyla yeni şirket kurulmasına karar verilebilir. Bu halde şirket ortaklarının yeni şirket kurulmasına ilişkin izin ve muvafakati aranmaz. Kurulacak şirketin sermayesi kayyımlarının yetkileri ... devredilen veya .... kayyım olarak atandığı şirket tarafından ayni veya nakdi olarak karşılanır. Yeni şirket kuruluşuna ilişkin hususlar şirketlerin yönetim organlarınca hazırlanır ve Fon Kurulunun onayına sunulur. Fon Kurulu kararıyla kuruluş gerçekleşir ve tescile tabi tüm hususlar her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olmak üzere ilgili ticaret sicilinde resen tescil ve ilan olunur. Bu fıkra uyarınca gerçekleştirilecek kuruluş işlemleri ilgili mevzuata tabi olmaksızın uygulanır. Yeni kurulan şirkette kayyımlık yetkisi bir mahkeme veya hakim kararına gerek olmaksızın Fona devredilmiş sayılır.
(9) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/180 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/174 md.) (Değişik:26/5/2022-7407/16 md.) ... kayyımlık görevini yürüttüğü şirketlerin genel kurullarının yetkileri, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olunmaksızın ... tarafından kullanılabilir. Bu kapsamda bir şirketin bölünmesine karar verilmesi halinde Fon, bölünme yolu ile kurulan bu şirkete kayyım atanır.
(10) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/180 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/174 md.) (Mülga:26/5/2022-7407/16 md.)
(11) (Ek:26/5/2022-7407/16 md.) Fonun, yönetim organı yetkilerini ya da yönetim organı yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul kıymetler idare yetkilerini haiz kayyım olarak görevlendirildiği şirketlerde ana sözleşmelerine bağlı olmaksızın, kayyım atanmasından önceki dönem bilanço ve kâr/zarar hesaplarını tasdik ile bu dönemlerde görev yapan yönetim/müdürler kurullarını ibra etmek anlamına gelmemek kaydıyla, bu maddenin dokuzuncu fıkrası çerçevesinde, şirketlere kayyım atanan faaliyet dönemini izleyen dönemden başlamak üzere kısmen ya da tamamen kâr dağıtımına karar verilebilir. Dağıtımına karar verilen kâr; milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında mahkûmiyet kararı bulunmayan hissedarlara payları oranında ödenir. Soruşturma veya kovuşturması devam edenlerin hissesine isabet edecek kâr payı; kovuşturmaya yer olmadığına, beraate, ceza verilmesine yer olmadığına, davanın reddine veya düşmesine ilişkin kararın kesinleşmesine kadar ödenmeyerek Fon hesaplarında tutulur. Hakkında soruşturma, kovuşturma bulunmama veya müsadere kararı verilmemiş olma koşulu, borsada işlem gören hisseler bakımından aranmaz. Kâr dağıtımı kararı ilişkili olduğu faaliyet dönemi mali verilerinin ve tablolarının tasdiki anlamına gelmez. Dağıtıma ilişkin hususlar Fon Kurulu tarafından belirlenir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
6758 Sayılı Kanunun 20. Maddesi" :''(1) (Değişik:26/5/2022-7407/17 md.) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... tarafından devralınan banka/şirketler ve bunların varlıkları ile ilgili olarak Fona verilen yetkiler, bu Kanun ile ... verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin yahut bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına ve varlıkları üzerinde Fon haczi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanır. Yönetim ve denetimi veya kayyımlık yetkisi Fona devredilen veya Fonun kayyım olarak atandığı banka/şirketleri ve ortaklık paylarını soruşturma, kovuşturma veya iflas ve tasfiye süresince yönetmek ve temsil etmek üzere atananlar, görevlendirilenler veya atananlar tarafından temsil yetkisini haiz olmak üzere görevlendirilenler ile 5271 sayılı Kanunun 128 inci maddesinin onuncu fıkrasına göre malvarlığı değerlerinin yönetimi amacıyla atananlar, görevlendirilenler veya atananlar tarafından temsil yetkisini haiz olmak üzere görevlendirilenler ve bu kapsamda icra edilen iş ve işlemler hakkında 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 37 nci maddesi uygulanır. Şirketlerin tasfiye işlemlerini yürütmek üzere Fon Kurulu tarafından görevlendirilen tasfiye komisyonu, adli işlemler veya davalar bakımından taraf ehliyetine sahiptir. ... kayyım olarak atandığı şirketlerin ya da ortaklık paylarının bu madde kapsamında satışından elde edilecek tutardan, Fonun satış, dava veya avukatlık masrafları düşüldükten sonra kalan tutar yargılamanın kesin hükümle sonuçlandırılmasına kadar bir hesapta nemalandırılır. Şirket varlıklarının veya malvarlığı değerlerinin bu madde kapsamında satışından elde edilecek tutarlar ise, 5411 sayılı Kanunun 134 üncü maddesi uyarınca oluşturulan sıra cetveline göre dağıtılır. Sıra cetveline göre dağıtım yapıldıktan sonraki bakiye, bu Kanunun 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan işlemlerin tesisi için şirket hesaplarına aktarılır. Ortaklık paylarının satışında, satışa ilişkin masraflar ile dava veya avukatlık masrafları, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı bulunmayan hissedarların payından düşülmez.
(2) (Değişik:26/5/2022-7407/17 md.) Şirket varlıklarının ticari ve iktisadi bütünlük yoluyla satışına karar verilmesi halinde Fon Kurulu, geçmiş dönem borçlarını, bu borçların FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması ve 5411 sayılı Kanunun 134 üncü maddesinde belirtilen koşulları karşılaması şartıyla ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödettirmeye yetkilidir.
(3) Bu madde hükümleri, kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının veya bunların bağlı olduğu şirketlerin Hazine tarafından devralınan varlıklarının satış ve tasfiyesini teminen Maliye Bakanlığınca ... devredilmesi durumunda da uygulanır. Devredilen varlıkların satışından elde edilen tutarlar Maliye Bakanlığına aktarılır.
(4) (Ek: 2/1/2017-KHK-687/11 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7076/11 md.) 20/7/2016 tarihli ve ...sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan özel radyo ve televizyonların; 15/7/2016 tarihi itibarıyla sahip oldukları yayın lisansları, 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı ... ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki yayın hakları, frekans ve kanal kullanımı ile ... nezdindeki benzeri izinleri Maliye Bakanlığının bu yöndeki talebi üzerine ...tarafından ihya edilir. İhya edilen bu lisans ve haklar ile frekans, kanal kullanımı ve... nezdindeki benzeri izinlerin Maliye Bakanlığınca veya üçüncü fıkra kapsamında..., kapatılan özel radyo ve televizyonlara ait diğer varlıklarla birlikte ya da ayrı ayrı satılması durumunda bunların yeni alıcıları adına devri ve tescili işlemleri Fonun bildirimi üzerine, gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip başkaca bir işleme gerek kalmaksızın en fazla bir ay içinde tamamlanır.
'' şeklinde düzenlenmiştir.
Davalı ... tarafından oluşturulan yönetim kurulu tarafından alınan taşınmaz satışı kararının idari karar niteliğinde olduğu, davalı tarafından sunulan Uyuşmazlık Mahkemesi (...Esas ...Karar sayılı) kararının da aynı doğrultuda olduğu, ...'nin idari yetki kullanarak tesis ettiği kararın iptali talebi yönünden idari yargının görevli olduğu anlaşılmakla HMK. 114/1-b maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 114/1-b ve HMK'nın 115/2 maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 615,40 TL olduğundan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/03/2025
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP