T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/721 Esas
KARAR NO: 2023/32
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/09/2022
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. olan, ... çek numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli çeki, keşideciden aradaki iş-bayilik ilişkisi gereği elinde bulundurduğunu, sebebi ve zamanı bilinmeyen bir şekilde çekin çalındığını veya kaybolduğunu, bu nedenle müvekkilinin ilerde telafisi imkânsız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafına çıkan, dava konusu çek için ödeme yasağı kararı verilerek, söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davaya konu çek hakkında TTK 762. madde gereğince Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar yaptırılmıştır.
... Bankası'na yazılan müzekkereye cevap verildiği, çekin ibraz edilmemiş olduğunun bildirildiği anlaşıldı.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.
Uyuşmazlık, dava konusu çeklerin TTK 818/1-s atfı ile TTK 757-763 maddeleri ile TTK 764/1 maddesi kapsamında iptal koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibarettir.
TTT.nın 780.maddede çekin senet metninde ''çek kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihi ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781.maddede bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararın bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2 maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.
Somut olayda; zayi olduğu belirtilen çekte keşide yeri ve keşide tarihinin bulunmadığı hususu davacı tarafından açıkça belirtildiğinden kıymetli evrak vasfı taşımayan çek yaprağının elinde bulunmasının davacıya hamil sıfatı vermeyeceği, zayii nedeniyle çek iptali davasını ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği gözetildiğinde davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan harçlar tarifesine göre tahsil edilmesi gereken harç 179,90-TL olduğundan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 99,20-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/01/2023
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...