T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/723 Esas
KARAR NO : 2025/589
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/09/2022
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; huzurdaki davada yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin takibe konu edilen borca haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini, davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğunu, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davalarının kabulüne, davalı borçlunun ... 19. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazının İİK md. 67 uyarınca iptali ile takibin asıl alacak, faizi ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı tarafa bir borcunun olmadığını, davacı tarafından kötü niyetli olarak icra takibinin açıldığını, davacı tarafın kusurlu imalatlarından kaynaklı olarak idare tarafından müvekkili firmaya nefaset kesintisi uygulandığını, sözleşmede iş bitim süresinin 60 gün olarak belirtildiğini, davacının işi süresi içerisinde bitirmediğini, davacı tarafından e-fatura içerikleri ve e irsaliyelerinin gerçek durumu yansıtmadığını, davacı tarafın kötü niyetli hareket ettiğini, mahkememiz tarafından yokluklarında 16/11/2022 tarihinde verilen ihtiyati hacze süresi içerisinde itiraz ettiklerini, davacının ihtiyati haciz kararı verilmesi yönündeki taleplerinin hukuki bir dayanağının olmadığını, Tüm bu nedenlerle davacının hukuki mesnetten yoksun davasının reddine, mahkeme tarafından 16/11/2022 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına, mahkememiz aksi kanaatte ise taraflarınca mahkemeye sunulacak teminat mektubunun ihtiyaten haczine karar verilmesine, davacı tarafın hukuki mesnetten yoksun haksız ve hukuka aykırı olarak kötü niyetli açmış olduğu dava yönünden alacak miktarı üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yine bu miktar üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ile davalı ile akdedilmiş olan mobilya banko ve dolap üretim ve satım sözleşmesi kapsamında davacının davalıya yapmış olduğu işlerden dolayı bakiye alacağı kalıp kalmadığı ve proje değişikliği nedeniyle ek iş yapılıp yapılmadığı veya proje değişikliği kapsamında yapılan işler nedeniyle davacının proje kapsamında üstlenmiş olduğu işlerin maliyetinin artmış olması nedeniyle alacağı olup olmadığı, gecikme nedeniyle üçüncü kişi idarenin davalıdan yapmış olduğu kesinti nedeniyle davacıya sorumluluk yüklenip yüklenemeyeceği, veya gecikme nedeniyle davalının davacıdan kesme hakkı olup olmadığı hususunda konusundan kaynaklandığı görülmüştür.
... 19.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısı ...A.Ş tarafından, borçlu ...Ltd. Şti. aleyhine 112.105,67 TL'nin tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
...'nın müzekkere cevabında ...ihale kayıt numaralı ihaleye ait sözleşme ve kesin hak ediş belgelerinin mahkememiz dosyasına ibraz edildiği, İşveren Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Yüksek Öğretim Kurumları ...Üniversitesi ile Yüklenici ... Tic.Ltd.Şti.Ortaklığı arasında Müzenin 3700m2 lik alanında inşaat, iç tefrişat, mekanik, elektrik düzenleme işleri” ile ilgili olarak 16.02.2021 tarihinde,4.950.000,00 bedelli, iş yeri tesliminden itibaren 90 gün süreli, ... Resim Heykel Müzesi İkmal İnşaatı işine ait sözleşme akdedildiği görülmüştür.
Mahkememizin 08/03/2023 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir mimar ve bir hak ediş uzmanı bilirkişiye tevdi ile taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme kapsamında davacının edim borcunu gereği gibi ifa edip etmediği, etti ise bu sebepten dolayı alacaklıdan alacaklı olup olmadığı var ise miktarı ile taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme kapsamında davalının değişiklik yapma hakkı olup olmadığı ve yapılan değişikliğin sözleşmeye uygun olup olmadığı, uygun değil ise değişiklikten kaynaklanan maliyet ile bu maliyetin davalıya yüklenilmesinin mümkün olup olmadığı ile işin tesliminde bir gecikme vukuu bulmuş ise üçüncü kişi idarenin bu gecikme nedeniyle bir kesinti yapıp yapmadığı, ve bu kesintinin davalı tarafından davacıya yansıtılmasının mümkün olup olmadığı, keza davalının sözleşme kapsamında davacı aleyhine sözleşme cezasi tahakkuk edip edemeyeceği, var ise miktarı ve netice itibarıyla tüm bu hususlar değerlendirilten sonra davacının takip sebebi itibarıyla dava ve takip tarihi bakımından davacının alacaklı olup olmadığı hususlarında rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 16/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Mahalde ve dosyasında yapılan incelemeler neticesinde, taraflar arasında 605.640,50TL bedelli “Alt Yüklenici (Taşeron Sözleşmesi” imzalanmıştır. Sözleşmede yer alan ve faturası düzenlenen imalatların toplam tutarı KDV dahil 585.369,42TL dir. Sözleşmede yer alan ancak İdarenin talebi ile yapılmadığı davalı tarafından beyan edilen imalatların toplam tutarı KDV dahil 20.271,08TL dir. Sözleşmede yer almayan, ek sözleşme veya protokol yapılmayan ancak faturaları düzenlenmiş olan ilave işlerden, yapıldığı yerinde görülen ... nolu faturaya ilişkin imalat (akrilik tezgah+MDF gövdeli, lake dolap kapaklı dolap+2 adet masa) ile... tarafından teslim alındığı irsaliyede görülen 910 nolu faturaya ilişkin imalat değerlendirmeye alınmış ve sözkonusu ilave imalatların toplam tutarı KDV dahil 94.273,85TL olarak hesaplanmış, sözleşmede yer almayan, ... nolu faturaya esas 2 adet özel bank ve 6 adet özel banko imalatları ile ... nolu faturaya esas 26 adet özel bank imalatı, yerinde görülemediğinden, talep edilmesine rağmen irsaliyeleri veya teslimine ilişkin belge dosyaya sunulmadığından fatura bedelleri değerlendirmeye alınmamıştır. İdare tarafından davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan imalatlardan, ayıplı imalatlara ilişkin 1 nolu tutanağa esas KDV dahil 17.700,00TL nefaset kesintisi ile, Davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan ancak tamamlanmayan imalatlara ilişkin 2 nolu tutanağa esas KDV dahil 26.255,00TL emanet tutarının kesin hesapta davalı alacağından kesilmiş olduğu görülmüş ve hesaplamalarda değerlendirmeye alınmıştır. Davalının cevap dilekçesinde belirtilen “Davacı tarafın kendisine verilen işlerin hepsini yapmadığı, müvekkilinin işin zarara uğramaması için davacının yapması gereken işlerin bir kısmını da kendisinin yaptığı” hususunda giderim belgeleri dosyaya sunulmadığından değerlendirmeye alınmamıştır. Dosyada yer alan Yevmiye Kodu.... başlıklı belgede borç 712.105,67 TL, alacak 600.000,00 TL, bakiye 112.105,67 olarak belirtilmiştir. Davalı tarafça toplam 600.000,00TL ödeme yapılmıştır. Davacı alacak tutarı 35.688.27TL olarak hesaplanmıştır. " şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 12/03/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 mimar ve 1 hakediş uzmanı bilirkişiye tevdi ile önceki alınan rapor ve bu rapora taraflarca yapılan itirazların da değerlendirilmesi suretiyle yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 12/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"Dosyada yapılan incelemeler neticesinde, Taraflar arasında 605.640,50 TL bedelli “Alt Yüklenici (Taşeron Sözleşmesi” imzalanmıştır. Sözleşmede yer alan ve faturası düzenlenen imalatların toplam tutarı KDV .585.369,42 TL dir. Sözleşmede yer alan ancak İdarenin talebi ile yapılmadığı davalı tarafından beyan edilen imalatların toplam tutarı KDV dahil 20.271,08-TL'dir. Davacı alt yüklenici tarafından yapılan ilave imalatların bedellerinin, sayın mahkemenin takdirine bağlı olarak sözleşme kapsamında yapılan ilave iş olarak veya sözleşme dışında vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde ödenmesinin mümkün bulunduğu, esas iş sahibi İdare tarafından teslim alınıp bedeli ödenebilecek ilave imalatların tutarının (bilirkişi heyetince yapıldığı ve idareye teslim edildiği, idare temsilcisinin de bulunduğu yerinde incelemelerle anlaşılan veya irsaliyeli faturaları görülen) 94.273,85-TL tutarında olduğu, Taşeron sözleşmesi kapsamında tespiti yapılmayan ancak esas sözleşme kapsamında muayene/kabul sürecinde idare tarafından sonradan tespit edilen eksik/kusur/ayıplı imalatlar nedeniyle davalı yükleniciden yapılan nefaset/emanet kesintilerinin; Taşeron sözleşmesinin 14 üncü maddesi ile YİGŞ hükümlerine istinaden davacı alt yükleniciye yansıtılmasının mümkün bulunmadığı veya Taşeron sözleşmesinin 11 inci maddesi ile YİGŞ hükümlerine istinaden davacı alt yükleniciye yansıtılmasının mümkün bulunduğu yönünde karar verilmesi konusunda takdirin, Değerlendirme bölümünde düzenlemeler ve çelişkiler çerçevesinde sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu, Dosyada yer alan Yevmiye ....başlıklı belgede borç 712.105,67 TL, alacak 600.000,00 TL, bakiye 112.105,67 TL olarak belirtilmiştir. Davalı tarafça toplam 600.000,00 TL ödeme yapılmıştır. İdare tarafından davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan imalatlardan, ayıplı imalatlara ilişkin | nolu tutanağa esas KDV dahil 17.700,00 TL nefaset kesintisi ile, Davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan ancak tamamlanmayan imalatlara ilişkin 2 nolu tutanağa esas KDV dahil 26.255,00 TL emanet tutarının kesin hesapta davalı alacağından kesilmiş olduğu görülmüş ve hesaplamalarda değerlendilmiştir.(Toplam 43 955,00 TL Kdv dahil NEFASET KESİNTİSİ) Nefaset/Emanet Kesintisinin Davacıya Yansıtılabileceğinin Kabulü Halinde Davacı Alt Yüklenicinin Alacağı Tutarın (KDV Dahil) ... 35.688,27 TL tutarında olabileceği, Nefaset/Emanet Kesintisinin Davacıya Yansıtılamayacağının Kabulü Halinde Davacı Alt Yüklenicinin Alacağı Tutarın (KDV Dahil) ... 19.643,27 TL tutarında olabileceği görüş ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 01/10/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile Taraf vekillerinin itirazlarının tek tek değerlendirilmesi için dosyamızın önceki Bilirkişiye tevdine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 12/03/2025 tarihli ek raporunda özetle: "Taraflar arasında 605.640,50 TL bedelli “Alt Yüklenici (Taşeron Sözleşmesi)” imzalandığı, Sözleşmede yer alan ve faturası düzenlenen imalatların toplam tutarının KDV dahil 585.369,42 TL olduğu, Sözleşmede yer alan ancak İdarenin talebi ile yapılmadığı davalı tarafından beyan edilen imalatların toplam tutarının KDV dahil 20.271,08 TL olduğu, Davacı alt yüklenici tarafından yapılan ilave imalatların bedellerinin sayın Mahkemenin takdirine bağlı olarak sözleşme kapsamında yapılan ilave iş olarak veya sözleşme dışında vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde ödenmesinin mümkün bulunduğu, esas iş sahibi İdare tarafından teslim alınıp bedeli ödenebilecek ilave imalatların tutarının (bilirkişi heyetince yapıldığı ve idareye teslim edildiği, idare temsilcisinin de bulunduğu yerinde incelemelerle anlaşılan veya irsaliyeli faturaları görülen), 94.273,85 TL tutarında olduğu,5- Taşeron sözleşmesi kapsamında tespiti yapılmayan ancak esas sözleşme kapsamında muayene/kabul sürecinde idare tarafından sonradan tespit edilen eksik/kusur/ayıplı imalatlar nedeniyle davalı yükleniciden yapılan nefaset/emanet kesintilerinin; Taşeron sözleşmesinin 14 üncü maddesi ile YİGŞ hükümlerine istinaden davacı alt yükleniciye yansıtılmasının mümkün bulunmadığı veya Taşeron sözleşmesinin 11 inci maddesi ile YİGŞ hükümlerine istinaden davacı alt yükleniciye yansıtılmasının mümkün bulunduğu, yönünde karar verilmesi konusunda takdirin, Değerlendirme” bölümünde sözü edilen düzenlemeler ve çelişkiler çerçevesinde sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu, Dosyada yer alan davacı ticari defterlerinde Yevmiye Kodu 120500 1. ... başlıklı belgede borç 712.105,67 TL, alacak 600.000,00 TL, bakiye 112.105,67 TL olarak belirtildiği, Davalı tarafça davacıya toplam 600.000,00 TL ödeme yapıldığı, İş sahibi İdare tarafından, davalı ana yüklenicinin kesin hesap alacağından KDV dahil 17.700,00 TL nefaset kesintisi ile KDV dahil 26.255,00 TL emanet tutarında kesinti yapıldığı (Toplam 43.955,00 TL), bu kesintilerin, taşeron sözleşmesi kapsamında davacı alt yüklenici tarafından yapılan ayıplı imalatlardan kaynaklandığı, Nefaset/Emanet Kesintisinin Davacıya Yansıtılabileceğinin Kabulü Halinde Davacı Alt Yüklenicinin Alabileceği Tutarın (KDV Dahil 35.688,27 TL tutarında olabileceği, Nefaset/Emanet Kesintisinin Davacıya Yansıtılamayacağının Kabulü Halinde Davacı Alt Yüklenicinin Alabileceği Tutarın (KDV Dahil 79.643,27 TL tutarında olabileceği” Tarafların iddialarının esasen Kök Raporumuzda zaten değerlendirilmiş bulunduğu, tarafların dosyaya yeni bilgi/belge sunmadıkları ve dosyada yer alan daha önceki beyanlarını tekrar ettikleri dikkate alındığında Kök Raporumuzdaki kanaatlerimizi değiştirme ihtiyacı bulunmadığı" şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava; İşveren Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Yüksek Öğretim Kurumları Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ile Yüklenici ...Tic.Ltd.Şti.Ortaklığı arasında Müzenin 3700m2 lik alanında inşaat, iç tefrişat, mekanik, elektrik düzenleme işleri” ile ilgili olarak 16.02.2021 tarihinde,4.950.000,00 bedelli, ...İkmal İnşaatı işine ait esas sözleşme kapsamındaki işlerin bir kısmı için davalı yüklenici ...Tic, Ltd. Şti. ile davacı alt yüklenici ...A.Ş. arasında, ...İnşaatı işi kapsamında sözleşme ekinde adet, tip ve fiyatları verilen, ayrıca idari dokümanlarda proje ve şartnamelerde teknik evsafı tarif edilen mobilyaların imalat ve montajlarının KDV dahil toplam 605.640,50TL bedel ile yapılması ve 60 takvim gününde teslim edilmesi hususunda 2021 yılında akdedilen Alt Yüklenici (Taşeron ) Sözleşmesi kapsamında davacı şirketin davalı şirkette cari hesap alacağından bahisle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taşeron Sözleşmesi'nin hangi tarihte imzalandığı ve işin hangi tarihte başlayıp biteceği konusunda bir kayıt olmamakla birlikte, işin başında ödemeye ilişkin hükümlerine istinaden yapılan ödemeler (20-22.03.2021 tarihli cari hesap hareketleri ve banka dekontları) dikkate alındığında Sözleşmenin 20-21.03.2021 tarihinde imzalandığı kanaatine varılmaktadır.
Taşeron Sözleşmesi eki fiyat teklifinde sözleşmeye konu imalatlar; Güvenlik merkezine özel üretim masa 3 adet, Zemin kat ortak mekanlara özel üretim oturma elemanı 12 adet, Güvenlik merkezine özel üretim dolap 3 adet, Güvenlik merkezine özel üretim dolap 1 adet, Karşılama bilet satış mahalline özel üretim banko, çalışma masası ve kesonlar 1 adet, Karşılama bilet satış mahalline özel üretim sabit dolap ladet,özel üretim Vestiyer bankosu 1 adet, Özel üretim vestiyer dolap 1 adet, Özel üretim vestiyer dolap 1 adet, özel üretim vestiyer rafları 1 adet, özel üretim vestiyer dolabı 1adet, özel üretim karşılama alanı dolabı 1 adet, personel giriş holüne özel üretim sabit dolap 2 adet, Sergi alanı holüne özel üretim hol dolap 1 adet, kütüphaneye özel üretim kütüphane raflığı 80 m2, özel üretim kütüphane alçak kitaplık 2 adet, özel üretim kütüphane okuma masası 1 adet, özel üretim kütüphane görevli masası ladet, özel üretim çalışma masası 1 adet, özel üretim soyunma dolabı 2 adet, özel üretim çalışma masası 1 adet, özel üretim çalışma masası 1 adet, özel üretim dolap 1 adet, özel üretim dolap 49 m2, özel üretim müze mağazası ürün sergileme ünitesi 15m2, özel üretim müze mağazası ürün sergileme ünitesi 15 m2, müze mağazası ürün sergileme ünitesi 15 m2, özel üretim müze mağazası bankosu 1 adet, özel üretim oturma elemanı 1 adet olarak belirlendiği, mahalde yapılan keşif sonucu hazırlanan 16/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre Taşeron Sözleşmesi eki fiyat teklifinde yer alan ve faturası düzenlenen imalatların toplam tutarı KDV dahil 585.369,42 TL olarak belirlendiği, Taşeron Sözleşmesi eki fiyat teklifinde yer alan ancak iş sahibi idarenin talebiyle yapılmasından vazgeçilen/fatura düzenlenmeyen imalatların toplam tutarı KDV dahil 20.271,08 TL olarak belirlendiği, Taşeron Sözleşmesinde yer almayan, ancak faturası düzenlenmiş imalatların toplam tutarı KDV dahil 126.736,25 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
İşsahibi İdare ile davalı yüklenici arasında imzalanmış esas sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası niteliğindeki ihale dokümanları ve sözleşme ekleri, davalı yüklenici ile davacı alt yüklenici arasında imzalanmış taşeron sözleşmesinin de ayrılmaz parçası ve eki niteliğindedir. Yüklenici asıl işle ilgili proje ve teknik şartnameleri alt yükleniciye vermekle yükümlüdür. Proje değişikliği olması veya ihale dokümanlarında değişiklik ortaya çıkması halinde, söz konusu değişikliklerin alt yükleniciyi ilgilendirmesi durumunda, değişiklikler alt yükleniciye derhal bildirilecektir. Alt yüklenici işi; yüklenici tarafından verilen proje ve teknik şartname esaslarına göre yapacaktır. Bu dokümanlarda değişiklik olması halinde yüklenici ve alt yüklenici yeni durumu bu sözleşmede oluşan malzeme rayiçleri o ve işçilik fiyatlarına ve çalışma koşullarına uygun olarak değerlendireceklerdir Alt yüklenici tarafından yapılan imalatlarda kullanılacak malzemeler kendisine verilen dokümanlara uygun olacak ve malzeme şantiye alanına indirmeden önce yükleniciden malzeme onayı alınacaktır. Söz konusu onayın idare tarafından verilmesi halinde de, yüklenici tarafından onay verilmiş olarak kabul edilecektir (Taşeron Sözleşmesi/5, 6, 8).
İlave imalatların bedellerinin, iş artışı kapsamında esas sözleşme ve taşeron sözleşmesi çerçevesinde ödenemeyeceği ileri sürülse, yani sözleşme dışında iş ve imalâtlar yapıldığının ileri sürülmesi durumunda dahi, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda (yapılan işin iş sahibinin yararına olduğunun anlaşılması kaydıyla), 6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca, ilave iş bedelinin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli hesaplanıp, sözleşme kapsamında hakedilen bedele eklenmesi gerekmektedir.
Somut olayımızda da, davacı alt yüklenici tarafından keşif esnasında bilirkişi heyeti tarafından tespit edilerek yapıldığı anlaşılan ve davalı yüklenici tarafından sözleşme kapsamı dışında yapıldığı iddia edilen imalatların, davacı alt yüklenici tarafından yapıldığı, esas iş sahibi İdare tarafından teslim alındığı ve kullanıldığı yani iş sahibi idarenin yararına olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı alt yüklenici tarafından yapılan ilave imalatların bedellerinin, sözleşme kapsamında yapılan ilave iş olarak veya sözleşme dışında vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde ödenmesinin mümkün bulunduğu, esas iş sahibi İdare tarafından teslim alınıp bedeli ödenebilecek ilave imalatların, 07.06.2021 tarih, ... nolu faturada yer alan imalatlar dosyaya sunulan 07.06.2021 tarihli sevk irsaliyesinden anlaşıldığı üzere 7.873,85TL ve her ne kadar sevk irsaliyesi sunulmamış ise de keşif mahallinde yapılan incelemede teknik bilirkişiler tarafından 26.07.2021 tarihli, ... nolu faturada belirtilen ürünlerin imal edildiği ve yerine montajlarının yapılmış olduğu tespit edildiğinden 86.400,00 TL KDV fatura tutarı dahil olmak üzere ilave iş bedelinin 94.273,85 TL olduğu davacının talebine konu olan fazlaya ilişkin 32.462,40 TL KDV dahil tutar yönünden yapılan incelemede ise fatura bedeline konu irsaliye belgelerinin dosyada bulunmadığı, faturaya esas imalatların keşif sonucu düzenlenen ilk bilirkişi heyet raporunda yerinde görülmediği dolayısı ile davacı alt yüklenici tarafından söz konusu imalatların yapıldığı konusunda bir delil bulunmadığından ilave işlere ilişkin fazlaya dair işbu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 474'e göre, işsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 477'ye göre, eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur, ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. İş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır, bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır.
Bu düzenlemelere göre, davalı yüklenicinin gözetim ve denetiminde yürütülmesi gereken uyuşmazlık konusu işin devamı sırasında alt yüklenicinin eksik ve kusurlu işlerinin, bizzat yüklenicinin görevlendireceği yapı denetim görevlileri tarafından yazılı olarak tespit edilmiş olması, alt yükleniciye bildirilerek eksikliklerin giderilmesi konusunda davacı alt yüklenici yazılı olarak uyarılmış olmalıdır. Yine taşeron sözleşmesine göre, iş bittiğinde yüklenici tarafından işin bitip bitmediği kontrol edilerek kontroller neticesinde geçici kabul işlemi yapılmış olması ve taraflar arasında işin eksiksiz ve ayıpsız yapıldığına ve yükleniciye teslim edildiğine dair bir teslim tutanağı düzenlenmiş olması gerekmektedir. Dolayısı ile alt yüklenici tarafından işin ayıplı/ kusurlu yapıldığına dair yapı denetim görevlileri tarafından tutulmuş yazılı bir tutanak/uyarı/ihtar olmadığı ve Türk Borçlar Kanununa göre davacı alt yüklenici tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek ayıplar olmadığı sürece alt yüklenicinin işi ayıplı/kusurlu yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Dosya içeriğinde iş bitiminde düzenlenmesi gereken kabul belgeleri ile taraflar arasında işin eksiksiz ve ayıpsız yapıldığına / yapılmadığına ve yükleniciye teslim edildiğine/ edilmediğine dair bir teslim tutanağının yer almadığı bu durumda davacı alt yüklenicinin işi ayıplı/ kusurlu yaptığının ileri sürülmesi ve esas iş sahibi idare tarafından esas sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin hak edişlerinden yapılan nefaset ve emanet kesintilerinin taşeron sözleşmesi kapsamında davacı alt yükleniciye yansıtılamayacağı her ne kadar Taşeron Sözleşmesinin cezai şartlara ilişkin 11'nci maddesi ile muayene kabul düzenlemesine ilişkin 14. Maddeleri arasında çelişki bulunsa da genel hüküm niteliğindeki Türk Borçlar Kanunu 474 ve 477. Maddeleri ile Taşeron Sözleşmesinin 14. Maddesi bir arada değerlendirildiğinde davalı yüklenicinin hak edişlerinden yapılan nefaset ve emanet kesintilerinin taşeron sözleşmesi kapsamında davacı alt yükleniciye yansıtılamayacağı kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, ... yazısı, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası, mahallinde yapılan keşif sonucu hazırlanan 16/08/2023 tarihli rapor ve hükme esas alınan itirazları karşılar nitelikteki 12/06/2024 tarihli rapor bir arada değerlendirildiğinde taraflar arasında akdedilen Alt Yüklenici Sözleşmesi kapsamında sözleşmede yer alan ve faturası düzenlenen imalatların toplam tutarının 585.369,42 TL olduğu, irsaliye tutanakları ve keşfen yerinde yapılan inceleme sonucu tespit edilen ilave iş bedelinin KDV dahil 94.273,85 TL olduğu, davalı yüklenici tarafından yapılan ödemeler toplamının 600.000 TL olduğu bu nedenle davacının bakiye alacağının 79.643,27 TL olacağı, İdare tarafından davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan imalatlardan, ayıplı imalatlara ilişkin 1 numaralı tutanağa esas KDV dahil 17.700,00 TL nefaset kesintisi ile davacıya ait sözleşme kapsamında yapılan ancak tamamlanmayan imalatlara ilişkin 2 numaralı tutanağa esas KDV dahil 26.255,00 TL emanet tutarının kesin hesapta davalı alacağından kesilmiş olduğu toplam 43.955,00 TL KDV dahil nefaset ve emanet kesintisinin yapıldığı ancak yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere Genel Hükümler ve taraflar arasında akdedilen Taşeron Sözleşmesinin 14. Maddesi uyarınca işbu kesintilerin davacıya yansıtılamayacağı kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 79.643,27-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı tarafından ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 79.643,27-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 5.440,43-TL karar harcının, peşin yatırılan 1.914,49-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 3.525,94-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yapılan toplam 6.742,25-TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 4.789,89-TL yargılama giderinin ve 1.914,49-TL peşin harç ve 80,70-TL başvurma harcı toplamı 6.785,08-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.108,27-TL'nin davalıdan, 451,73-TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır