T.C.
İSTANBUL
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/803 Esas
KARAR NO: 2022/861 Karar
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 20/10/2022
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketi'nin diğer davalı ... ve dava dışı ... Şirketi aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ... 22. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin içeriği ile ilgili müvekkilinin herhangi bir bilgisi olmamakla birlikte UYAP üzerinden yaptıkları incelemede takip talebi, takip dayanağı ve sair ilgili evrakların taranmamış olması nedeniyle içeriğine ilişkin bir bilgi edinemediklerini, müvekkilinin dava konusu icra dosyasında borçlu bulunan davalı ...'ın abisi olması sebebiyle alacaklı şirketin haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli girişimi doğrultusunda hukuka ve fiili duruma aykırı şekilde dosyaya borçlu sıfatı ile dahil edildiğini, alacaklı şirketin, müvekkilinin davalı borçlu ...'ın kardeşi olması sebebiyle ve elinde herhangi bir ispata yarar bilgi ya da belge olmaksızın müvekkilinin dosya borçlusuna borçlu olduğundan bahisle, İİK m.89 uyarınca haciz ihbarnameleri tebliğ edildiğinde bu ihbarnamelere cevap ve itiraz vermeyi ihmal edebileceğini hesap ederek, müvekkiliini adeta tuzağa düşürmek amacıyla hareket ettiğini, müvekkilinin de haciz ihbarnamelerine cevap ve itiraz vermemiş olduğundan icra takibinin müvekkiline yöneltilmiş ve bilgisi, ilgisi ve dahli bulunmayan bir alacaktan dolayı müvekkili borçlu duruma düşürüldüğünü ve malvarlığının haczedildiğini, müvekkiline gönderilen haciz ihbarnamelerinde ... isimli dosya borçlusunun kardeşine 73.400,00 TL borçlu olduğunun ve bu borcu icra dosyasına ödemesi gerektiği bildirildiğini, müvekkilinin kardeşi ... ile herhangi bir ticari ilişkisi ve para alışverişi olmadığını, davalı ...'nın yalnızca müvekkilinin ihmalkarlığı ve dikkatsizliği sebebiyle hukuka ve gerçekliğe aykırı şekilde müvekkiline icra takibi yönelttiğini, müvekkilinin ne davalı ...'ya ne de diğer davalı ...'a herhangi bir borcu bulunmadığını, her iki davalı ile de hiçbir ticari faaliyeti olmadığını, para alış verişinde bulunmadığını, müvekkilinin 73.400,00 TL miktarı icra dosyasına yatırması ve dosyadaki müvekkili varlığına konulan hacizlerin fekki ile dava sonuçlanıncaya kadar dosyaya yatan paranın davalı alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,açıkça kötüniyetli olarak müvekkilini hataya düşürüp borçlu konumuna sokan davalı alacaklının bu kötüniyetli eylemleri sebebiyle müvekkiline verdiği zararlar için ilave talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalının alacağının %20'si oranında kötüniyet tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 2004 sayılı İİK m.89'a konu haciz ihbarnamesinden kaynaklanan borçtan sorumlu olmadığının tespiti davasıdır.
2004 sayılı İİK m.89/5-c.2 "Her halde üçüncü şahıs borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir." şeklindeki hüküm gereği kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği için ödemek zorunda kaldığı borçtan dolayı menfi tespit davası açma hak ve imkanı tanınmıştır. Bu davada görevli mahkeme davanın açıldığı tarihte iadesi istenen para ve malın değerine göre saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda açılacak olan tespit davası haksız fiile dayandığından, zaman aşımı süresinin de 6098 sayılı TBK m.72'ye göre belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi Başkanı Mustafa Özkay, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanı Orkun Koçak, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanı Orkun Koçak, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tetkik hakimi Doç. Dr. Adnan Değnekli ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tetkik hakimi Ayhan Doğan, İİK Şerhi, Madde 68-99, 2.cilt, Ankara Turhan Kitapevi, 2007, sayfa 2601)
Mahkememiz 6102 sayılı TTK m.4'te öngörülmüş olan ticari davalara bakmakla görevlidir. Mutlak ticari davalar, m. 4/1-a kapsamında TTK'da münhasıran düzenlenmiş işler ile m.4/1-b-f arasında tek tek sayılmak suretiyle öngörülmüş davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanan davalardır. Nispi davalar bakımından tarafların dava konusu edilen ilişkinin her iki tarafın TTK m.11'de öngörülen (esnaf işletmesi için öngörülen sınır aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürüdüğü) özellikleri haiz ticari işletmesi ile ilgili olduğunu ispat etmeleri gerekir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında davacı ile davalılar arasında gelişip iş bu davaya konu edilen ilişkinin 2004 sayılı İİK m.89 kapsamında davalı tarafından davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin süresinde itiraz edilmemiş olması nedeniyle kesinleşmiş olan haciz ihbarnamesine konu borçtan sorumlu olmadıklarının tespiti davası olduğundan ilişkinin haksız fiil niteliğinde olması bir yana dosya kapsamıyla davada taraf kişilerin bir ticari işletmesi olduğu ve ilişkinin de bu ticari işletme ile ilgili olduğu ispat edilmemiş olduğundan davanın mahkememiz tarafından bakılması gereken nispi ticari dava olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle de iş bu dava bakımından Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan görev - dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Görev - dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
HMK m.331/2 uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/10/2022
Katip ...
Hakim ...