T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/807
KARAR NO: 2023/668
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2022
KARAR TARİHİ: 02/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine ... 16. Asliye Ticaret mahkemesinin ...D. İş ve ... Karar sayılı kararı ile tüm mal varlığı hakkında ihtiyati haciz kararı verildiğini, davalı tarafın iş bu kararın icrası için ... 9. İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlattığını, ilgili icra takibi nedeniyle müvekkilinin tüm taşınır ve taşınmaz mal varlığına, banka hesaplarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının tamamına haciz konulduğunu, takibe konu teminat senetlerinin bedelinin ödendiğini ve borçlu olmadıklarının tespiti ile teminat senetlerinin iptaline karar verilmesi gerektiğini, davalı şahsın 2017 senesinde müvekkiline gelerek bir miktar sermayesinin olduğunu, Türkiye'de yatırım yapmak istediğini, kendisiyle ortaklık yapmasını teklif ettiğini, müvekkilinin o dönem inşaat ve hayvancılık işiyle ilgilendiğinden davalıya bu projelerden bahsettiğini, davalının da belli bir sermaye karşılığında hayvancılık işinden elde edilecek net kardan pay almak üzere müvekkiliyle anlaştığını, davalının bu şekilde müvekkiline peyderpey ödeme yaptığını, davalının hayvancılık işi için gönderdiği tüm paralar için düzenleme tarihi 15.11.2017, 21.02.2018 ve 29.01.2018 olan 3 adet, toplam bedeli 610.040,43 TL olan teminat senetleri düzenlendiğini, akabinde sözleşme uyarınca hayvanlar satıldıktan sonra elde edilen net kardan davalıya payına düşen kar payı ve müvekkiline ödemiş olduğu sermayesinin ödendiğini, toplamda 660.900,00 TL ödeme yapıldığını, netice itibarıyla hayvancılık işini konu alan takip dayanağı senet tutarları toplamda 610.000,00 TL iken taraflarınca davalıya 660.900,00 TL ödeme yapılarak, sermayesiyle birlikte 50.900,00 TL kar payı ödenerek aradaki borç ilişkisinin sona erdirildiğini, buna rağmen teminat niteliğinde olduğu senet metnine ve sözleşmeye eklenmiş ve bedeli ödenmiş senetlerin icra takibine konu edilmiş olması haksız ve kötü niyetli olduğunu, söz konusu teminat senetlerinin ve senetlerin dayanağı sözleşmeden kaynaklanan edimlerin tamamının müvekkilce yerine getirildiğinden dolayı iş bu senetlerin bedelsiz olduğunu, aleyhe başlatılan icra takibinde takip yolu kambiyo senetlerine mahsus olduğunu ve dayanak belgelerin 3 adet bonodan ibaret olduğunu, senetler incelendiğinde teminat senedi olarak verildiğini, 2017 ve 2018 tarihlerinde tanzim edildiği ve vade tarihlerinin boş bırakıldığının görüleceğini, ödenecek bonolardan olan iş bu senetlerin tamamının 1+3 yıllık süre zarfında takibe konu edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiğini, hal böyleyken zaman aşımına uğramış senetlerin kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe konu edilemeyeceğinden takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, taraflarınca yapılan arabuluculuk görüşmesinde de taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından dolayı iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı ve resen dikkate alınacak nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakla beraber; öncelikle mahkemece takdir edilecek uygun bir teminat mukabilinde ... 9. İcra Dairesinin ...Esas dosyası hakkında icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesini, ... 9. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına konu 15.11.2017 tarihli 275.000,43 TL bedelli, 29.01.2018 tarihli 147.500,00 TL bedelli ve 21.02.2018 tarihli 187.500,00 TL bedelli senetlerin teminat senedi olduğunun tespitini ve teminat senedi ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise, takibe konu senetlerin kambiyo vasfını yitirmiş olmaları nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapılamayacağından borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise, takibe konu senetlerin görüldüğünde ödenecek senet olmaları ve 1 yıllık ibraz süresi içerisinde borçlusuna karşı ibraz edilmediğinden lehtarına karşı yani müvekkiline karşı öne sürülemeyeceğinden müvekkilinin senetler yönünden borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise, ... 9. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına dayanak teşkil eden senet bedellerinin ödenmiş olması nedeniyle ödenmiş senetlere karşı takip yapılamayacağından öncelikle borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise, takibe konu borcun, müvekkili şirket yetkilisi ve müvekkili şirket tarafından şirket adına ödenmiş olması nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğramış oldukları zararların Yasa gereği alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkilini Türkiye'de yatırım yapması amacıyla teşvik ettiğini, müvekkilline inşaat yapım sözleşmeleri yaptığını, müvekkiline gerçeğe aykırı vaatler vererek müvekkilinden para aldığını, müvekkili davacıya verdiği paraların hiçbir şekilde karşılığını alamadığını, parasının iadesini istediğinde ise davacı tarafından tehdit edildiğini, davacı tarafından dolandırıldığını, müvekkili davacı ile görüşmek ve durumu değerlendirmek için Türkiye'ye geldiğinde davacı ile görüşemediğini, daha sonra davacı müvekkilinin kendisine ulaşmasını engellemek için müvekkilinin telefon vs. her yerden engellediğini, müvekkilİ davacıya ulaşamadığından ve alacaklarını alamadığından davacıya ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile alacaklarını ve zararlarını talep ettiğini, davacı ihtarnameye cevap vermediği gibi müvekkilinin alacaklarını ve zararını da ödemediğini, bu sebeplerle borçlu şirket sahibi hakkında taraflarınca ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... numaralı soruşturma dosyası ile dolandırıcılık, evrakta sahtecilik, güveni kötüye kullanma, tehdit suçlamasıyla şikayette bulunduklarını, davacının ... Cumhuriyet Başsavcılığı ...numaralı soruşturma dosyasında verdiği ifadede; müvekkilin kendisinden alacaklı olduğunu kabul ettiğini, müvekkili dolandırdığını, müvekkilinden mal kaçırdığını açıkça ikrar ettiğini, ihtiyati haciz kararına istinaden başlatılan icra takibinde davacı adına bahsi geçen dairelerden sadece 14 daire tespit edildiğini ve haczedildiğini, bu durumda davacı tarafın müvekkilinin de hakkının olduğu geri kalan 22 daireye ne yaptığının meçhul olduğunu, davacı ihtiyati haciz kararına itiraz ettiğini, söz konusu itiraz yapılan murafaa neticesinde tarafları haklı görülerek, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedildiğini, davacının alacak davası açılacağı bilgisini aldıktan sonra hacizlerin kaldırılması için nakit ve teminat mektubu sunacağını mahkemeye bildirdiğini, talebinin kabul edildiğini, hacizlerin kaldırıldığını, davacının takibin iptaline ilişkin talebi hukuka aykırı olduğunu, davacının takibin iptaline karar verilmesini talep ettiğini, borcun ikrar edildiğini, senetler üzerindeki imzaya itiraz edilmediğini, hal böyle iken takibin iptal edilemeyeceğini, müvekkilinin bir kısım alacaklarının elde edilmesi amacıyla ihtiyati haciz kararı alındığını, ihtiyati haciz kararı uygulandığını, davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine dayanak bonoların teminat senedi olduğu, senet bedellerinin ödenmiş olduğu aynı zamanda bonoların süresinde takibe konu edilmediği kambiyo vasfını yitirdiği gerekçeleri ile davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Yargılama sırasında uyuşmazlık, davalı tarafından düzenlenen 275.040 TL tutarlı, 15/11/2017 tarihli, 147.500 TL tutarlı, 29/01/2018 tarihli, 187.500 TL tutarlı, 21/02/2018 düzenleme tarihli vade kısmı boş (görüldüğünde ödenecek) bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, hükümsüzlük veya bedelsizlik nedeniyle takibe konu bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, bonoların takip tarihi itibari ile kambiyo vasfına sahip olup olmadığı konularında toplanmıştır.
6100 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun " Uygulanacak hükümler" başlıklı 778.maddesi ;
" (1) Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe;
a) Poliçelerin cirosuna ilişkin 681 ilâ 690,
b) Vadeye dair 703 ilâ 707,
c) Ödeme hakkındaki 708 ilâ 712,
d) Ödememe hâlinde başvurma haklarına dair 713 ilâ 727 ve 729 ilâ 732,
e) Araya girme suretiyle ödemeye ilişkin 734, 738 ilâ 742,
f) Suretler hakkındaki 746 ve 747,
g) Değiştirmeye dair 748,
h) Zamanaşımına dair 749 ilâ 751,
ı) İptale dair 757 ilâ 765,
i) Tatil günleri, sürelerin hesabı, atıfet sürelerine ilişkin yasak, poliçeye dair işlemlerin
yapılması gereken yer ve imza hakkındaki 752 ilâ 756,
j) Kanunlar ihtilâfına dair 766 ilâ 775 inci, maddeler hükümleri bonolar hakkında da geçerlidir.
(2) Ayrıca;
a) Üçüncü bir kişinin yerleşim yerinden veya muhatabın yerleşim yerinden başka bir
yerde ödenmesi şart olan poliçeye ilişkin 674 ve 697 nci,
b) Faiz şartına dair 675 inci,
c) Ödenecek bedele dair çeşitli beyanlar hakkındaki 676 ncı,
d) Geçerli olmayan imzanın sonuçlarına ilişkin 677 nci,
e) Yetkisiz veya yetkiyi aşan kimsenin imzasına ilişkin 678 ve 679 uncu,
f) Açık poliçeye dair 680 inci, madde hükümleri de bonolara uygulanır.
(3) Avale ilişkin 700 ilâ 702 nci maddeler de bonolar hakkında uygulanır.
(4) 701 inci maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen hâlde aval, avalin kimin hesabına verildiğini göstermezse, bonoyu düzenleyen kimse hesabına verilmiş sayılır." hükmünü ihtiva etmektedir.
Davalı tarafından ... 9. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine takip başlatıldığı, takibe dayanak 15/11/2017 tanzim 275.040,00 TL bedelli, 29/01/2018 düzenleme tarihli 147.500,00 TL bedelli, 21/02/2018 düzenleme ve 187.500,00 TL bedelli bonolarda davalının lehtar ,davacının keşideci sıfatının bulunduğu, bonolarda vade tarihlerinin bulunmadığı, 6102 Sayılı TTK. m.778 atfı ile bonoların 6102 Sayılı TTK.m.772/2 maddesi kapsamında " görüldüğünde ödenmesi şart olan bonolar"dan sayıldığı, 6102 Sayılı TTK. 704. maddesi uyarınca bononun düzenleme gününden itibaren 1 yıl içinde ödenmesi için ibraz edilmesi gerektiği, TTK. 749. maddesi uyarınca bonodan doğan istemlerin vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl geçmekle zamaaşımına uğrayacağı, takip konusu bonolar yönünden 15/11/2021, 29/01/2022, 21/02/2022 tarihleri itibari ile bonodan doğan istemlerin zamanaşımına uğradığı, takibin 27/09//2022 tarihinde başlatıldığı, bonodan kaynaklı istemlerin takip tarihi itibari ile zamanaşımına uğradığı, TTK.m. 750'de belirtilen ve zamanaşımını kesen sebeplerden birinin bulunmadığı , Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesi'nin 2022/281 Esas 2022/534 K sayılı emsal ilamında belirtildiği üzere işbu davaya konu takibin dayanağı olarak ihtiyati haciz kararı ve 15/11/2017 tanzim 275.040,00 TL bedelli, 29/01/2018 düzenleme tarihli 147.500,00 TL bedelli, 21/02/2018 düzenleme ve 187.500,00 TL bedelli bonolar gösterilmiş olup takip talebinde başka bir açıklama bulunmadığından davalının zamanaşımına uğrayan bonolara dayanarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatamayacağı nazara alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine konu 15/11/2017 tanzim tarihli 275.000,00 TL bedelli, 29/01/2018 tanzim tarihli 147.500,00 TL bedelli ve 21/02/2018 tanzim tarihli 187.500,00 TL bedelli bonolar nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 41.835,77-TL'nin tamamlama harcı 10.458,95-TL'den mahsubu ile bakiye 31.376,82 TL'nin davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen harç tutarı 10.458,95-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı olan 98,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 91.741,60-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/11/2023
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP