T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/885 Esas
KARAR NO : 2025/568
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/11/2022
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı; davalı şirket çalışanı ...'ın idaresindeki otobüsün yaya geçidinden geçmekte olan ...'a çarparak ölümüne sebep olması nedeniyle, ... 13 Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda ...Esas ... Karar sayılı ilamında idare aleyhine alacak kalemlerine hükmedildiği; kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla onandığı; ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... nolu dosyası ile icraya konulduğu, müvekkilinin takip dosyasına 106.900,00 TL ödeme yaparak dosya borcunu kapattığı; mahkeme ve Yargıtay ilam harcı olarak da 20.602,00 TL ödediği, davalı şirketle müvekkili idare arasında imzalanmış olan hizmet alımına ait sözleşme eki teknik şartnamesinin 5.1. maddesi gereği, çalıştırılan personel ile ilgili ortaya çıkacak her türlü hukuki sorumluluğun davalı şirket tarafından üstlenildiği, ...'ın %75 kusur oranına karşılık gelen 95.361,00 TL'nin davalı şirketçe ödenmediği; müvekkil kurum tarafından davalı aleyhine 95.631,00 TL asıl alacak ve 4.102,96 TL faiz olmak üzere toplam 99.733,96 TL'nin rücu için ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı; davalının söz konusu takibe yaptığı itiraz nedeniyle itirazın iptali davası açmak zorunda kalındığını, neticeten itirazın iptali ile davalıya karşı icra takibinin devamına; esas alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatını hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesin özetle; davacının iş kazası sebebiyle kendi bünyelerinde çalıştırdığı işçinin açmış olduğu dava neticesinde ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı 99.733,96 TL ödemeden müvekkil şirketin sorumlu olduğu iddiası üzerine ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... takip başlatıldığı; aradan tam 6 sene geçtikten sonra iş bu haksız davanın açıldığını, davacının müvekkil şirketten alacağı bulunmadığı, hizmet alım ihalesi kapsamında asıl işverenin davacı ... olduğunu, dava dışı sürücünün gerçekte kesintisiz olarak ... işçisi olduğunu, dolayısıyla ortaya çıkan zarardan...'nin tek başına sorumlu olduğunu, iş akdinin fesih hususunda hiçbir etki ve yetkisi olmayan müvekkili şirketin feshe bağlı alacak kaleminden sorumlu tutulmasının da, belirtilen sebeplerden ötürü mümkün olmadığını, haksız icra takibine konu mahkeme kararı ve dava dışı Sezai Sarı isimli işçinin açmış olduğu icra takibinin 2013 yılına ait olduğunu itirazlarının 2016 yılına ait olduğunu, dolayısıyla zamanaşımı sürelerinin geçtiğini ayrıca itirazın iptali açısından da bir yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra davanın açıldığı neticeten davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalının istihdam ettiği sürücü ... idaresindeki aracın yaya olan üçüncü kişi ...'a çarpması neticesinde cismani zarara uğrayan ...'ın ... 13.Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas sayılı dosyası üzerinden açmış olduğu dava neticesinde verilen karar neticesinde davacı tarafından zarara uğrayan kişiye ... 22.icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası üzerinden yapmış olduğu ödeme kapsamında yapılan ödemenin alt işveren davalıya kusuru oranında rücu suretiyle tahsili davası olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz 24/05/2023 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek aktüer bilirkişiye tevdi ile davacı taraflarca istenebilir maddi tazminat alacağı olup olmadığı varsa miktarının ne olduğu konusunda denetime ve hüküm kurmaya elverişli şekilde rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir.Aktüerya bilirkişi ...'den alınan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı ... , dava dışı kazalılara, kesinleşen mahkeme ilamı uyarınca ödediği manevi tazminat ve fer'ilerinin ödenmesi nedeniyle, taraflar arasındaki ihale sözleşmeleri ve ekleri uyarınca ödenmesini talep edilmesine rağmen ödenmemesi üzerine ... 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine borçlu tarafından yapılan itiraz olduğu, davacı tarafından dava dışı kişilere yapılan ödemenin, manevi tazminat ve fer'ilerine yönelik olduğu, davacı ... Genel Müdürlüğünün, taraflar arasında imzalanmış olan ihale sözleşmelerinin yukarıda izah edilen ilgili maddeleri uyarınca, Nihai takdir ve değerlendirme Sayın mahkemenizde olmak üzere, rücuen ödenmesini talep edebileceği, 1. Seçenekte ödendiği iddia edilen harç dahil edilmemiştir: Takip Tarihi :06.01.2016 81.425,11 TL Asıl Alacak + 3.373,01 TL (22.07.2015-06.01.2016 arası işlemiş yasal faiz) = 84.798,12 TL Toplam alacak olduğu,
2. Seçenekte: ödendiği iddia olunan harç tutarının %75 kusur indirimi yapılarak hesaplama yapılmıştır: Takip Tarihi :06.01.2016, 81,425,11 TL Asıl Alacak + 3.373,01 TL (22.07.2015-06.01.2016 arası işlemiş yasal faiz) +15.451,50 TL (Ödendiği iddia edilen harcın %75'i) = 100.249,62 TL Toplam alacak olduğu tespit edilmiştir. Ancak iş bu bilirkişi raporunda yargılama gideri yönünden oranlama yapıldığı; icra takip başvuru harcının da rücuen tazminat kalemlerine eklenmesi nedeniyle hatalı yapılan hesaplamalar nedeniyle hükme esas alınmamıştır.
Mahkememiz 13/03/2024 tarihli duruşma ara kararı ile davaya konu ... 13. AHM ... Esas ... Karar sayılı ilamında maddi ve manevi tazminat yönünden davacı yönünden hüküm kurulduğu halde bilirkişi raporunda yalnızca manevi tazminat yönünden kabul yapılarak eksik inceleme yapıldığı görülmekle dosyanın resen seçilecek sigorta hukuku alanında uzman bilirkişi ile icra hukuku kapsamında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdiine, raporda davacının davalıdan ... 29. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı; rücuen talep edebileceği tazminat bulunup bulunmadığı, varsa tazminat miktarının ne olduğu asıl alacak ve faiz kalemleri de belirtilecek şeklide denetime elverişli rapor aldırılmasının istenilmesine karar verilmiştir.Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ve Sigorta Hukuku Uzmanı ...'ten alınan 06/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... ne ait...plakalı araç ile yaya ...”ın karışmış olduğu kaza ... Sigorta A.Ş.'ye ait Karayollar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Poliçesi) kapsamında olup ilgili poliçede yer alana Ölüm ve Sakallanma Kişi başı teminat bedeli 150.000 TL olduğu, ilgili kazaya dair Manevi tazminat talebi Karayollar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Poliçesi) teminatı dışında kaldığını, sözleşme ve ekleri uyarınca yukarıda detaylıca davacının, davalının uhdesinde çalışan personel sebebiyle uğramış olduğu zararı personelin kusuru oranında davalıya rücu edebileceği görüşü benimsendiğini, öncelikle sigorta şirketinin teminat limitinden ödeme yapılması gerektiğinden işbu hususa ilişkin, TBK madde 100 de dikkate alınarak sigorta teminat limitine ilişkin hesaplama yapıldığını, bu bağlamda sigorta şirketinin ödemesi gereken alacak kalemlerine işlemiş faiz silindikten sonra teminattan kalan tutar 114.435,04 TL olarak hesaplandığı, akabinde teminattan kalan tutardan yukarıdaki tabloda gösterilen alacak kalemleri düşüldüğünde: 15.409.83 TL bakiye sigorta teminat tutarı kaldığı görüldüğü, sigorta şirketinin gerekçeli kararda diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulduğu tüm alacak kalemlerinin teminat limiti kapsamında kalması nedeniyle ödediği de göz önünde bulundurularak yalnızca ... ve ...'ın sorumlu tutulduğu alacak kalemlerine ilişkin yapılan hesaplamada ise şu sonuca varıldığını; ...'nin yapması gereken ödemelere ilişkin davalının çalışanının kusuru oranında (%75) davalıya rücu edebileceği tutar Asıl Alacak: 49.809,75 TL Asıl Alacağa Takip Öncesi İşlemiş Faiz: 26.451,33 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. İş bu raporda da yalnızca vekalet ücreti ve ilam harcı dahil edilerek eksik hesaplama yapılması nedeniyle tespitler hükme esas alınmamıştır.
Mahkememizin 13.03.2024 tarihli ara kararı uyarınca davacı vekiline davaya konu toplam tazminat miktarına ilişkin beyanda bulunması için 2 haftalık kesin süre verildiği; davacı vekilinin 15.04.2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle,09.07.2015 tarihli ödemeye ilişkin belgede mahkeme dosyası ve icra dosyasında kalemler halinde toplam 104.536,00 TL'nin ,,, 22. İcra Müdürlüğü'nün ... nolu dosyasına ödenmesi için yazı yazıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede taraflar arasında birim fiyat hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı; sözleşme kapsamında ... ve ... bulunan 498 aracın istifleme, revizyon, revizyon destek hizmetlerinin ihale yolu ile satın alma işi olduğu; Teknik Şartname kapsamında 4.3 madde kapsamında " Yüklenicinin sözleşmeye konu garajdaki otobüslerin revizyon destek hizmetlerini (hizmet otosu, imdat otosu, malzeme otosu, minibüs, ambulans, kamyon, kamyonet, Loder, forklift kullanımı) ifa etmek zorunda olduğu, bu işin ifası sırasında gerek ... ve gerekse üçüncü şahıslara karşı verilecek zararlardan yüklenicinin sorumludur." ibaresinin yer aldığı; 5.1. Maddede "Yüklenicinin çalıştırdığı personelin iş kanunu hükümlerine uygun istihdam etmek, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tedbirleri almakla sorumlu olduğu; yüklenicinin sözleşme konusu işin ifasında çalıştırdığı personelin mali, sosyal, hukuki ve her türlü özlük haklarından sorumludur."ibaresinin yer aldığı; 5.11. Maddede "Bu teknik şartname kapsamındaki işlerin yapımında meydana gelebilecek her türlü iş kazalarının, yasal sorumluluğunun ve yasal işlemlerini yürütmek ve tedavi giderlerini karşılamak yükleniciye aittir. Yüklenici yapılan işlemlerle ilgili idareye yazılı olarak bilgi vermek zorundadır." ibaresinin yer aldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacı tarafından davadışı ...'ın sürücü olduğu kazada davalıdan rücuen tazminat talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.
Davaya konu rücuen tazminata ilişkin husus yönünden yapılan incelemede dayanak ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında yapılan incelemede müteveffa ...'ın eşi ve çocukları tarafından davalı ...; ... Müdürlüğü ve ... Sigorta aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, dava kapsamında davalı ...'ın %75 kusuru bulunduğu; maddi tazminat kapsamında 88.918,12 TL hükmedildiği iş bu tazminat yönünden sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığı; ... tarafından iş bu davada hükmedilen manevi tazminat kalemleri yönünden ödeme yapılması nedeniyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Manevi tazminat kalemlerinin 30.000,00 TL davacı ...; 10.000,00 TL davacı ...; 10.000,00 TL davacı Emine için kaza tarihi olan 13.02.2009 tarihinden yasal faiz ile birlikte davalı ... ve ...'Den tahsiline karar verildiği; kararın ... vekili tarafından temyiz edildiği; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... Karar sayılı ilamıyla onandığı anlaşılmıştır. İş bu dava davacıları tarafından ilamın 27.06.2013 tarihinde ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığı ve manevi tazminat kalemleri yönünden manevi tazminat kalemleri asıl alacak tutarları 30.000,00 TL; 10.000,00 TL; 10.000,00 TL olduğu; 11.791,23 TL işlemiş faiz;3.930,41 TL işlemiş faiz; 3.930,41 TL işlemiş faiz; manevi tazminat yönünden 5.300,00 TL ilam vekalet ücreti 156,82 TL ilam vekalet ücreti faizi; toplam yargılama gideri 2.272,00 TL ve 67,23 TL yargılama gideri faizi talep edildiği anlaşılmıştır. 04.08.2015 tarihinde icra dosyasına ... tarafından 100.071,26 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında davacı ...'nin 03.07.2013 tarihinde 11.113,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davaya konu ... 29.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede davacı tarafından davalı aleyhine 95.631,00 TL asıl alacak ve 4.102,96 TL faiz olmak üzere toplam 99.733,96 TL'nin ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı ilamına istinaden ... 22. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasına yapılan ödemenin firmayla akdedilen sözleşme kapsamında rücu bedelinin tahsili amacıyla takip başlatıldığı; davalının borca itiraz etmesi nedeniyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının yaptığı ödemeler, poliçe teminatı içinde olmayan, davacı ile davadışı ...'ın yükümlülüğünde olan manevi tazminatlar ve bu tazminata ve fer'ilere ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında eksik ve hatalı hesaplamalar yapılması nedeniyle mahkememizce yapılan inceleme sonucunda davacının iş bu dava kapsamında davacının kesinleşen ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ... karar sayılı ilamına istinaden toplam manevi tazminat tutarı olan 50.000,00 TL yönünden davadışı ...'ın %75 kusuru oranında 37.500,00 TL manevi tazminat talep edebileceği; 13.02.2009 kaza tarihi ile 22.07.2015 ödeme tarihinde işlemiş faizin 28.972,60 TL'nin %75'i olan 21.729,45 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı ilamında harçlar yönünden maddi ve manevi tazminat olarak toplam 11.112,98 TL harcın davacı tarafından 03.07.2013 tarihinde ödendiği, manevi tazminat yönünden talep edilecek harcın 3.415, 50 TL olduğu %75 kusur oranında 2.561,62 TL talep edilebileceği; 03.07.2013 ödeme tarihi itibariyle 106,79 TL faiz yönünden %75 kusur oranında 80,09 TL talep edebileceği; manevi tazminata ilişkin 5.300,00 TL vekalet ücreti yönünden %75 kusur oranında 3.957,00 TL talep edebileceği ve1.144,80 TL vekalet ücreti faizi yönünden %75 kusur oranında 858,60 TL talepte bulunabileceği anlaşılmıştır. Mahkememizce ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yazılan müzekkere cevabında 2.272,00 TL yargılama giderinin kim tarafından ödendiği tespit edilemediği, dava dilekçesi ve eklerinde yer alan bilgi ve belgeler kapsamında davacı tarafından ödendiği ispat edilemediğinden bu kalem yönünden rücuen tazminat talebinde bulunmayacağı anlaşılmıştır.
...22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapılan ödeme nedeniyle ödenen 3.101,46 TL tahsil harcı yönünden %75 kusur oranında 2.326,09 TL talepte bulunabileceği; icra vekalet ücreti yönünden 2015 yılı için 5.800,00 TL yönünden %75 kusur oranında 4.350,00 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı ilamında kararı temyiz etmesi üzerine ödenen 2.372,00 TL peşin harç ve kalan 7.117,50 TL olmak üzere toplam 9.489,50 TL onama harcından %75 kusur oranında 7.117,12 TL talep edebileceği anlaşılmakla davacının rücuen tazminat kapsamında manevi tazminat kalemleri yönünden asıl dava dosyasında tespit edilen asıl alacak ve yukarıda izah olunan işlemiş faizler toplamında 80.479,97 TLtalep edilebileceği anlaşılmıştır. Hüküm kısmında 479 yerine sehven rakam hatası yapılarak 497 yazıldığı anlaşılmıştır. Bu hususta tashih kararı düzenlenmiştir. Davalının takip öncesi temerrüde düşürülmemesi nedeniyle işlemiş faiz talep edemeyeceğinden işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Alacağın likit olmaması yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
... 29.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 80.497,97 TL üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 5.497,58 TL karar harcının, peşin yatırılan 1.204,54 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 4.293,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 19.253,99 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 10.057,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 8.115,48 TL yargılama giderinin ve 1.204,54TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı toplamı 9.400,72 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.258,84 TL'nin davalıdan, 301,16 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/07/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin 09.07.2025 tarihli gerekçeli kararın hüküm fıkrasının birinci paragrafında yazılı "1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
... 29.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 80.497,97 TL üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına", ibaresinde sehven rakam hatası yapılarak 80.479,97 TL yerine 80.497,97 TL ibaresi yazıldığı anlaşılmakla rakam hatası yapılması nedeniyle hüküm fıkrasının birinci paragrafının"1-Davacının davasının kısmen kabulüne, ... 29.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 80.479,97 TL üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına" şeklinde HMK 304 maddesi gereğince tashihine karar verildi.09.07.2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır