T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/110
KARAR NO: 2023/130
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/02/2023
KARAR TARİHİ: 27/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çek hesabı sahibi ...Tic. A.Ş.'nde üst düzey çalışan olan müvekkilinin yargılamaya konu çeki alacaklı lehtara teslim etmek için hamili bulunduğu esnada çekin taşıma sırasında çalındığını, veya kaybolduğunu, keşide yeri İstanbul olan, ...Tic. A.Ş.'nin keşidecisi olduğu,...bank, ... Şubesi'ne ait; ... çek seri numaralı 132.000,00 TL bedelli 30.09.2022 keşide tarihli çekin iptali için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını, yargılaması devam eden işbu dava kapsamında ...3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2023 tarihli celsesinde bankaya yazılan müzekkereye cevap verildiğini, çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiği belirtildiğini, bu sebeple mahkemece 02/02/2023 tarihli ara karar ile; "Davacı vekiline ...'e karşı çek istirdatı davası açması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde çek istirdatı davası açılmaması halinde davanın reddine karar verileceğinin ihtarına..." denildiğini, işbu sebeple taraflarına çekin istirdatı davasının açılması gerekliliğinin hasıl olduğunu, davalı tarafın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunmuş olduğu 09.11.2022 tarihli müdahale dilekçesi ile her ne kadar yetkili, yasal ve meşru hamil olduğu yönünde bir iddiada bulunmuş ise de gerek ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyasının muhteviyatından davalı ...'in kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun sabit olduğunu, bir adet ibraz tarihinden önce üretilen ve bankadan sordurulan çek bir adet ibraz tarihinde bankaya sunularak sahte olduğu anlaşılan ve ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilen çek ve bir adet de takip dayanağı edilen ve ihtiyati haciz kararı alınan çek olmak üzere aynı seri numarasına sahip 3 adet çek yaprağının mevcut olduğunu, ... tarafı olduğu dava dosyalarına sunmuş olduğu cevap ve beyanlarında hiçbir şekilde çeki elinde bulundurma nedenini açıklayamadığını, davalı ...'in ciro silsilesinde yer alan hiçbir ciranta yahut lehtar ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, davalı ...'in yetkili ve meşru hamil olmaması, dava konusu çekteki lehtar imza ve kaşesinin, lehtar ....'in... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. sayılı soruşturma dosyası ile de sabit olduğu üzere, sahte olması, davalı ...'in dava konusu çeki kötüniyetli ve ağır kusurlu bir şekilde iktisap etmiş olması hususları gözetilerek; keşide yeri ... olan, .... A.Ş.'nin keşidecisi olduğu, ...BANK, ... Şubesi'ne ait; ... çek seri numaralı 132.000,00 TL bedelli 30.09.2022 keşide tarihli çekin istirdadına ve taraflarına iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca, rıza hilafına elden çıktığı iddia edilen çekin istirdadı istemine ilişkindir.
TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür.". Aynı Kanunun 790.maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Dava dilekçesinin ekinde ibraz edilen belgelerin incelenmesinde, dava konusu çekin keşidecisi dava dışı ... Tic.AŞ tarafından dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti için ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında dava açıldığı, yine aynı dava dışı keşideci şirket tarafından, dava konusu çekin icra takibine konulması sebebiyle ... 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takibin iptali talepli dava açıldığı, işbu davanın davacısı tarafından çekin iptali için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında dava açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde davacının .çekin keşidecisi olan dava dışı şirketin üst düzey çalışanı olduğu bildirilmiş olmakla, her ne kadar davacı tarafından çekin istirdadı için işbu dava açılmış ise de, yukarıda zikredilen menfi tespit davasının davacısının işbu davanın davcısının çalıştığı keşideci şirket olduğu, davacının dava konusu çeki ciro yolu ile devraldığına dair bir iddiada da bulunulmadığı, esasen dava konusu çek davacının elinde iken kaybolduğu kabul edilse dahi, davacının çeki çekin keşidecisi şirket namına elinde bulundurduğunun kabul edilebileceği, bu nedenle işbu çekin istirdadı davasında davacıya husumet düşmediği anlaşılmakla davacının davasının aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 2.254,23 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.074,33 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/02/2023
KATİP ...
¸e-imzalıdır
HAKİM ...
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç: 2.254,23 TL
Karar Harcı: 179,90 TL
Bakiye Harç: 2.074,33 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 710,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Posta Giderleri : 00,00 TL