T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/175
KARAR NO : 2025/649
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/03/2023
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile 23.10.2022 tarihinde ... yolunda ...no.lu ışıkları geçip seyir halinde iken sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile cepten kontrolsüzce çıkıp ... no.lu ışıklarda kırmızı ışıkta geçmesi neticesinde ... plaka sayılı aracın ön kısımları ile ... plaka sayılı aracın sağ kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, karşı taraf sürücünün kırmızı ışık ihlali yapmış olması nedeni ile %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasara yönelik servisinde bizzat parçalar sökülerek tespit yapılmış olduğunu, bu anlamda bilirkişi incelemesi talep ettiklerini, ayrıca araçta değer kaybı meydana gelmiş olduğunu, bu nedenler ile fazlaya ilişkin hakları aklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi hasar, 1.000,00 TL araç kiralama bedeli, 1.000,00 TL çekici gideri, 1.000,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafların Savunmalarının Özeti:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada istenilen tazminata ilişkin talep edilen tutarların haksız ve dayanaksız olduğunu, dava konusu iddia edilen kazanın meydana gelmesinde müvekkili ...ve davalı otobüs şoförünün kusurunun bulunmadığını, tarafların kusur oranlarının delil durumuna göre uzman bilirkişilerce yapılacak değerlendirme sonucu tespit edilebileceğini, müvekkili kurumun davaya konu kaza hadisesinden sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmayacağını, talep edilen hasar giderleri, servise çekim giderleri, mahrumiyet kaybı bedeli ve değer kaybı talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, kısmi alacak davası açmada davacının hukuki yararının olmadığını, davanın usulden ve esastan reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: belirsiz alacak davası açmada başvuru sahibinin hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu aracın anlaşmasız ve yetkisiz olan bir servise çekilerek onarımın yapıldığını, artık eksik ve yetersiz onarım dahi olsa bu husustan ileri gelebilecek taleplerini işbu davaya konu edemeyeceğini, değer kaybı tazminatına ilişkin zararı bulunmadığından işbu başvurusunun reddini, araç mahrumiyet bedeli ve çekici ücreti talebinin poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığından bu talebin de reddi gerektiğini, hasar ve değer kaybı tazminat taleplerini miktar bakımdan da kabul etmediklerini, sigorta şirketinin 20 Mart 2020 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan yeni genel şartlara göre belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu olabileceğini, anlaşmalı bir serviste onarılması halinde uygulanması mümkün olan iskonto oranının göz önünde bulundurulmasının gerektiğini, eşdeğer parça kullanılması gerekirken orijinal parça üzerinden hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulamayacağını, değer kaybı hesaplamasında hasara konu parçaların daha önce bir kazada hasarlanıp hasarlanmadığının araştırılarak dikkate alınmasını, teminat dışı hallerin dikkate alınmasını, faize ilişkin taleplerin kabul edilemeyeceğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden faiz başlangıcına dair talebin reddine ve her halükarda davanın reddedilmesi gerektiğini, davanın reddedilmesini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığı, kazanın yaşandığı olay yerinde müvekkilinin cepten ışıklar sarıdayken hareket ettiğini, kırmızı ışıkta geçmesinin söz konusu olmadığını, davacı tarafından talep edilen rakamların fahiş olduğunu, davacının araç kiralama talebinin fahiş olduğunu, çekim giderleri talebinin fahiş olduğunu, müvekkilinin kusursuz olduğunu, davacı tarafın tüm iddialarına itiraz ederek müvekkilinin kusursuz olduğunu ve davanın reddini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Türkiye Noterler Birliğinden gelen ..., ... plakalı araçların tescil ve sahiplik bilgileri,
2-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen ... plakalı, ...'ye ait aracın trafik sigortası, hasar bilgisi, kasko sigortası hasar bilgisi, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı,
3-... A.Ş.'den gelen dava konusu ... numaralı hasar dosyası,
4-... A.Ş.'den gelen ... numaralı hasar dosyası,
5-Bilirkişi kök raporları ve ek raporu,
6-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan maddi hasar, araç kiralama, çekici gideri ve değer kaybından oluşan maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasında davacıya ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... olan ve diğer davalı ...'nım sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracın çarpışması nedeniyle 23.10.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya dayanak maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının davalıdan maddi hasar bedeli, ikame araçbedeli, çekici gideri ve değer kaybından oluşan maddi tazminat talebinin yerinde olup olmadığı, varsa talep edebileceği tazminat miktarının ne kadar olduğu hususundadır.
Dosyaya ibraz edilen ve davaya konu uyuşmazlık ile ilgili tanzim edilen 27.01.2023 tanzim tarihli "Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı" başlıklı tutanakta davacı tarafın 23.10.2022 tarihli trafik kazası sebebiyle davacıya ait ... plaka sayılı araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybının ödenmesi için arabuluculuğa başvuruda bulunulduğu, fazlaya ilişkin talebin saklı tutulduğu, eş deyişle işbu davaya konu olan ikame araç bedeli ile araç için sarf edildiği ileri sürülen çekici masrafının arabuluculuk görüşmesine konu edilmediği anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen kayıt ve belgelerin incelenmesinde, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın davacı asilin adına tescilli olduğu, kazaya karışan ... plaka numaralı aracın ise davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, davacının sevk ve idaresi altındaki dava konusu ... plaka numaralı araç ile davalı ...'nın sevk ve idaresi altındaki ... plaka numaralı otobüsün çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazaya karışan ... plaka numaralı aracın davalılardan ... Si,gorta A.Ş. Tarafından Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında 25.07.2022 başlangıç, 25.07.2023 bitiş tarihli poliçe ile sigortalandığı, davaya dayanak trafik kazasının poliçenin geçerli olduğu dönem içinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
Tarafların delilleri toplanmış, dosya kapsamında delil tespiti mahiyetinde davacıya ait aracın bulunduğu yerde otomotiv konusunda uzman bir makine mühendisi eşliğinde keşif yapılmış ve uyuşmazlığa ilişkin rapor ve ek rapor alınmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 04.07.2023 tarihli kök bilirkişi ve 18.10.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle, davaya konu trafik kazasına karışan davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının aracında meydana gelen hasar oranı ve hasar bedeli nazara alındığında davacının aracının onarımının ekonomik olmadığı ve pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği, aracın kaza tarihi itibariyle 2. El değerinin 1.375.000,00 TL olduğu, tespit edilen sovtaj değeri olan 750.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği hasar bedelinin 625.000,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili 04.03.2024 tarihinde dosyaya ibraz ettiği bila tarihli dilekçesi ile davayı kısmen ıslah ederek hasar bedeli talebini 656.751,17 TL'na, araç kiralama bedeli talebini 33.750,00 TL'na, çekici masrafı talebini 10.000,00 TL'na ve değer kaybı bedeli talebini ise 215.000,00 TL'na arttırmıştır.
Tahkikat aşamasında otomotiv konusunda uzman bir başka makine mühendisi bilirkişisinden uyuşmazlığa ilişkin rapor alınmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 01.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, alınan bilirkişi raporunda özetle, davaya konu trafik kazasına karışan davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle 2. El değerinin 1.375.000,00 TL olduğu,avacının aracında meydana gelen hasar oranı ve hasar bedeli nazara alındığında davacının aracının onarımının ekonomik olmadığı ve pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında yapılan hesaplama sonucunda 70.537,50 TL olarak tespit edildiği ve günlük araç kiralama bedeli 1.350,00 TL olarak belirlendiğinden toplam 25 günlük ikame araç bedelinin ise 33.750,00 TL olduğu yönünde görüş bildirmiştir.
Tarafların itirazlarını karşılar ve dosyada mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi giderir mahiyette daha önce dosyaya rapor sunmamış otomotiv alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 02.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacıya ait araçtaki hasar durumuna göre aracın perte ayırma işleminin yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı hesaplamasının yapılamayacağı, sovtaj değerinin 453.536,00 TL olduğu, dava konusu aracın kaza öncesi yaşı, modeli, tramer kaydında ve kasko ekspertiz raporlarında belirtilen hasar bilgileri nazara alındığında kaza öncesi serbest piyasa değerinin 967.945,00 TL olduğu, aracın değer kaybının 186.842,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi hâlinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91 inci maddesinin birinci fıkrasında; işletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, yine olay tarihinde yürürlükte bulunan 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise; zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğu ve 2918 sayılı Kanun'da düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 sayılı Kanun'un haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ilâ 51 inci maddelerine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla mükelleftir. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve ... E. - ... K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve ... E. - ...K.)
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve ... E. - ...K. ) Hasar bedeli araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve ... E. - ... K. ) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. ( Yargıtay 17 HD'nın 15.12.2011 tarih ...E. ... K., 28.03.2016 tarih ... E. ... K., 04.04.2016 tarih ... E. ...K., 17.03.2014 tarih ... E. ... K.)
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davaya dayanak trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ...'nın tam ve asli kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı, dava konusu aracın kaza tarihinden önceki tarihlerde karışmış olduğu 2 adet maddi hasarlı trafik kazası ve tramer kayıtları nazara alındığında kaza tarihi itibariyle değerinin 967.945,00 TL olduğuna dair 02.03.2025 tarihli bilirkişi raporunun somut olay ve dosya içeriği ile uyumlu olduğu, ayrıca dava konusu araçta meydana gelen hasar nazara alındığında tamirinin ekonomik olmayacağına yönelik tespitine de Mahkememizce itibar edildiği, bu durumda davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelini talep edemeyeceği, davacı taraf her ne kadar çekici bedeli talebinde bulunmuş ise de, çekici bedeli için ödendiği ileri sürülen masrafın belgelendirilmediği, Mahkememizce itibar edilen 02.03.2025 tarihli bilirkişi raporu ve davacı vekilince dosyaya ibraz edilen ıslah dilekçesi nazara alındığında davacının davalılardan 514.409,00 TL maddi hasar bedeli talep edebileceği, davalı sigoırta şirketi dışındaki davalıların kaza tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin ise 26.12.2022 olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-514.409,00 TL’nin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 23.10.2022 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise temerrüt tarihi olan 26.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ( davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 35.139,28 TL nispi karar harcından, 179,90 TL peşin harç ve 15.583,24 TL ıslah harcı toplamı 15.763,14 TL'nin mahsubu ile noksan kalan 19.376,14 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 81.161,35 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 64.313,83 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile Davalı ...'ne verilmesine,
Davalı ... Şirketi lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 64.313,83 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile Davalı ... Şirketi'ne verilmesine,
Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 64.313,83 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile Davalı ...'ya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 13.333,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 7.483,47 TL yargılama gideri ile 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 15.583,24 TL ıslah harcı ve 1.274,90 TL keşif harcı toplamı 24.701,41 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davanın kabul red miktar oranı göz önüne alınarak hesaplanan 84,19 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı ... verilmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.796,07 TL'nin davalılardan, ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.403,93 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/09/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç : 179,90 TL
Karar Harcı : 35.139,28 TL
Islah Harcı : 15.583,24 TL
Keşif Harcı : 1.274,90 TL
Noksan Harç : 19.376,14 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 14.160,00 TL
Davalı ...
Gider Avansı
Yatırılan Avans : 150,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 11.000,00 TL
Posta Giderleri : 2.333,00 TL