T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/246 Esas
KARAR NO: 2023/336
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 07/04/2023
KARAR TARİHİ: 14/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından dava dışı ... aleyhine ... 18. İcra Dairesi ...E. Sayılı dosyasıyla kambiyo takibine girişilmiş ve takip alacaklısı (davalı) tarafından 02.02.2023 tarihinde dosyaya "dosya borçlusu ...'ın hak ve alacaklarının haczi için 3. Şahıs ...'lu ... LTD. ŞTİ.' ne 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep ederim" şeklinde bir dilekçe sunularak müvekkiline İİK 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesi talebinde bulunulmuş olduğunu, bunun üzerine Müdürlük tarafından, İİK m. 89/1 uyarınca haciz ihbarnamesi düzenlemiş ve müvekkilinin mersis sisteminde kayıtlı e-tebligat adresi olmasına rağmen PTT marifetiyle fiziken tebliğde bulunulduğunu, müvekkilinin işbu tebligattan haberi olmamış ve bu nedenle de itirazlarını dermeyan edemediğini, akabinde davalı tarafından dosyaya 23.02.2023 tarihinde dilekçe sunularak, "Dosyamız borçlusu ...'ın yukarıda dosya numarası yazılı takip dosyanız için ...'ne birinci haciz ihbarnamesi gönderilmiş olup, ilgilisine 14.02.2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Tebliğ tarihinden bu yana yasal itiraz süresi içinde herhangi bir itirazda bulunmayıp borç zimmetinde sayılmıştır. Bu nedenden dolayı işbu sefer aynı şirkete 2. haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep ederim." talebinde bulunulmuş, anılan ihbarname şirketin e-tebligat adresi bulunmasına rağmen yine fiziken tebliğ edilmiş olduğunu, tebligatın ardından müvekkili şirket, 89/2 haciz ihbarnamesine itirazlarını havi dilekçesini, süresi içerisinde, diğer bir anlatımla 15 Mart 2023 Çarşamba tarihinde...Şubesinden kargo yoluyla, ... takip numarasıyla ve ... 18. İcra Dairesi'ni alıcı göstermek suretiyle gönderdiğini, ancak ilgili Daire tarafından, itiraz dilekçesini havi kargo, Daireye bizzat teslim edilmesine rağmen dikkate alınmamış ve dosyaya kaydedilmemiş olduğunu, bu nedenle itirazlar, şirket tarafından süresi içerisinde sunulmuş olmasına rağmen dosyada görünmemesi nedeniyle müvekkili aleyhine haksız bir durum yaratılmış ve müvekkil mağdur olduğunu, bunun üzerine takip alacaklısının talebine binaen 89/3 haciz ihbarnamesi düzenlenmiş ve paranın müvekkilinin zimmetinde sayılması nedeniyle bu kere İİK m. 89/3 uyarınca menfi tespit davası açma zorunluluğu doğduğunu, icra dosyası borçlusu ...'ın müvekkili şirket nezdinde herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, tüm bu nedenlerle; müvekkilinin ... 18. İcra Dairesi ... E.sayılı dosyasında takip borçlusu sıfatıyla bulunan ...'a herhangi bir borcu olmadığının tespitiyle İİK m. 89/3 hükmü uyarınca açılmış olan menfi tespit davasının kabulüne, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 2004 sayılı İİK m.89'a konu haciz ihbarnamesinden kaynaklanan borçtan sorumlu olmadığının tespiti davasıdır.
2004 sayılı İİK m.89/5-c.2 "Her halde üçüncü şahıs borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir." şeklindeki hüküm gereği kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği için ödemek zorunda kaldığı borçtan dolayı menfi tespit davası açma hak ve imkanı tanınmıştır. Bu davada görevli mahkeme davanın açıldığı tarihte iadesi istenen para ve malın değerine göre saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda açılacak olan tespit davası haksız fiile dayandığından, zaman aşımı süresinin de 6098 sayılı TBK m.72'ye göre belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi Başkanı Mustafa Özkay, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanı Orkun Koçak, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Başkanı Orkun Koçak, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tetkik hakimi Doç. Dr. Adnan Değnekli ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tetkik hakimi Ayhan Doğan, İİK Şerhi, Madde 68-99, 2.cilt, Ankara Turhan Kitapevi, 2007, sayfa 2601)
Mahkememiz 6102 sayılı TTK m.4'te öngörülmüş olan ticari davalara bakmakla görevlidir. Mutlak ticari davalar, m. 4/1-a kapsamında TTK'da münhasıran düzenlenmiş işler ile m.4/1-b-f arasında tek tek sayılmak suretiyle öngörülmüş davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanan davalardır. Nispi davalar bakımından tarafların dava konusu edilen ilişkinin her iki tarafın TTK m.11'de öngörülen (esnaf işletmesi için öngörülen sınır aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürüdüğü) özellikleri haiz ticari işletmesi ile ilgili olduğunu ispat etmeleri gerekir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında ... 8.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu davalı ...'un alacaklı üçüncü kişi ...'ın borçlu bulunduğu takip dosyası üzerinden davacı üçüncü kişi ...'ne gönderilen İİK.m. 89/1 kapsamındaki haciz ihbarnamesine itiraz edildiği ve ancak icra müdürlüğünce itirazın dosyaya konulmamış olunması nedeniyle ihbarnameye konu alacağın davacı aleyhine kesinlik kazanmış olması nedeniyle ihbarnameye konu borçtan sorumlu olmadığının tespiti davası niteliğinde olduğundan mahkememizin görevli olmadığı ve Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olması nedeniyle açılmış olan davanın görev - dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Görev - dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
HMK m.331/2 uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır