T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/298
KARAR NO: 2023/383
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2022
KARAR TARİHİ: 12/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin gemilere yönelik tamir, bakım ve onarım işleri başta olmak üzere tersanecilik alanında faaliyet gösterdiğini, davalı tarafın donatanı olduğu ... isimli ... cinsi geminin bir kısım tadilat vs. İşlerinin müvekkili tersanesinde yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı, davalı ve davalının iş yaptırdığı diğer kişiler tarafından müvekkilinin kullanımında olan sahada geminin tadilat işlerinin yapıldığını ve 21/04/2021 tarihinde geminin denize indirildiğini,, 14 gün müvekkiline ait rıhtımda bağlı kaldıktan sonra müvekkilinin tersanesinden ayrıldığını, müvekkilinin saha ve rıhtım kullanım hizmetlerinden kaynaklanan tersane alacakları için keşide ettiği faturayı davalıya gönderdiğini ancak davalının faturaya reddettiğini ve müvekkilinin alacaklarının ödenmediğini belirterek ... 13. İcra Müdürlüğü'nden icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça ikame edilen davanın, gemi bakım ve onarımı nedeniyle saha ve rıhtım kullanımından kaynaklanan bedelin tahsili talepli bir dava olduğu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmamakta ise de davalı müvekkil şirket ile davacı şirkete ait tersaneyi kullanarak davaya konu işin yapımını üstlenen ... Ltd. Şti. arasında dosyaya sunulan "Duba İnşa Sözleşmesi" adlı "eser sözleşmesi" akdedilmiş olup, uyuşmazlık işbu eser sözleşmesine dayandığını, davacının taleplerinin muhatabı müvekkilin şirket değil, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. olduğunu, davalı müvekkil şirket ile dava dışı... Ltd. Şti. arasında "Duba İnşa Sözleşmesi" akdedildiğini ve işbu sözleşme gereği dava dışı ...Ltd. Şti. sözleşme konusu işi davacıya ait tersanede bedeli karşılığı yapmayı üstlendiğini, sözleşmeyle ...Tic. Ltd. Şti., daha önce yine kendisi tarafından imal edilmiş olan "4 adet h=4m, 1=15 m, b=6m ve 2 adet h=4 m, 1=8 m, b=6m" ölçülerinde pontonların da kullanılarak yaklaşık 18.0*49.0*4.0 m ölçülerinde yeni bir duba inşa edilmesi ile ilgili "Projelendirme, ... esas tüm tasarım işlemleri, belirtilen malzemelerin temini ve imalatının yapılması işini üstlendiğini, sözleşmeyle işin yapımına sürelerin belirlendiğini, davacı tarafça davalı müvekkil şirketten talep edilen bedelin daha fazlası, dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.'ye zamanında, tam ve eksiksiz şekilde ödendiğini, dava konusu işten davalı müvekkil şirketin yükümlülüğünün ancak ...Ltd. Şti.'nin işi her şeyiyle tamamlayarak nakliye için müvekkil şirkete teslimi ile başladığını, sözleşmenin imza anından başlamak üzere tersanedeki duba yapım işlemleri, saha ve rıhtım kullanımı ve her türlü tersane masrafı ... Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dosyası, ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmiştir.
Davacının davalı aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında başlattığı ilamsız icra takibi, taraflar arasında aktedilen eser sözleşmesi,nden doğan alacağın tahsiline yöneliktir.
Dosyanın incelenmesinde, davalının adresinin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde olduğu, taraflar arasında aktedilen eser sözleşmesinin ifa yerinin davacının ikamet adresi olan Yalova ili olduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin davalının ikamet adresinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu savunmuştur.
Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19 maddeleri arasında hükme bağlanmıştır.
HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir. TMK'nın 19. Maddesine göre gerçek kişilerin yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Aynı Kanunun 51. Maddesine göre tüzel kişilerin yerleşim yeri ise, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.
HMK'nın 10. Maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.
HMK'nın 17. Maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.
HMK'nın 18. Maddesine göre ise, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hallerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.
6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Para borçlarının alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğine dair TBK'nın 89. maddesindeki kural salt para alacakları ile ilgili olup, eser bedeline ilişkin alacak istemleri yönünden uygulanamayacağı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarıyla da kabul edilmektedir. (bkz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2015 tarih ve 2015/3705 esas, 2015/4747 karar; 24/03/2015 tarih ve 2014/3179 esas, 2015/1457 karar; 23/02/2015 tarih ve 2014/2485 esas, 2015/922 karar sayılı kararları)
Taraflar arasındaki sözleşme, niteliğince, TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde hükme bağlanan bir eser sözleşmesidir. Eser sözleşmelerinde yetkili mahkeme HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi veya Kanun'un 10. Maddesinde düzenlenen sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesidir. Davacı, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davasını bu iki yer mahkemesinden birinde açabileceği gibi, tarafların tacir veya kamu tüzelkişisi olması kaydıyla HMK'nın 17. Maddesi gereğince yetki sözleşmesi ile kararlaştırdıkları yerde de açabilir. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi 2023/695 Esas 2023/490 Karar)
Yapılan yargılama, toplanan deliller, ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında İstanbul Adliyesi Mahkemelerinin yetkili kılındığına dair bir sözleşmenin dosyaya sunulmadığı, sözleşmeden doğan edimin ifa yerinin Yalova, davalı şirket adresinin Kadıköy/ İstanbul olduğu nazara alındığında davalının yetki itirazının yerinde olduğu anlaşılmakla davacının davasının Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK. 20. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içinde mahkememize yazılı olarak başvurulması halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, süresi içinde başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılacağının davacı vekiline ihtarına,
3-HMK. 331/2 maddesi gereği yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/05/2023
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır