T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/324 Esas
KARAR NO : 2025/417
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/05/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalıya verdiği hava taşımacılığı hizmeti karşılığı kestiği navlun ücretine ilişkin olarak 31.03.2021 - 22.07.2022 tarihleri arası USA doları miktarlı 20 adet e-faturayı düzenlediği, itiraz edilmemekle faturaların kesinleştiği; borçlu faturalar bedellerine ait borcuna kısmi ödemeler ile zaman zaman ödemeler yaptığı ancak faturalar bakiyesi borcu olan 2.470,00 USA dolarını ödemediği; alacağın tahsili amacı ile ... 8. İcra Dairesi ...E sayılı dosyası ile 2.470,00 USD alacağın fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsilli talepli icra takibi başlatıldığı ancak takibe itiraz edildiği; davalı bakiye borcunu bilmekte ve kabul etmekte olup sırf borcunu ödememek davacının hakkına kavuşmasını geciktirmek için itiraz ettiğini; konşimento numarasının da yer aldığı navluna dair faturaların da konşimento başlı başına faturaya konu taşıma hizmetinin sunulduğuna kesin delil niteliğinde olduğunu; borçlu net olarak bakiye borcunu ve fatura tutarlarını bilmekte buna rağmen borcunu ödemeyi geciktirmeye çalışması nedeniyle alacağımızın %20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatının da borçludan alınmasına karar verilmesini talep ettiği neticei talep kısmında ... 9. İcra Dairesi ... E sayılı dosyasına borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline, asıl alacak, faiz de dahil olmak üzere kül olarak alacağının tahsiline, takibin devamına, borçlunun %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davalı borçluya yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının sunduğu belgelerin konşimento değil e-fatura olduğunu; konişmentodan doğan borç, navlun sözleşmesinden bağımsız olduğu ve navlun sözleşmesinin hükümsüz olması veya feshedilmesi kural olarak konşimentodan doğan borca etkilemediği; davacının ekte sunduğu faturaların taşımacılık hizmeti sunulduğuna dair kesin delil oluşturmadığı, alacağın varlığı yargılamaya muhtaç olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği davanın reddine, davacı tarafın %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın,davacının ... 8. İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyasında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve varsa alacak miktarının tespitine ilişkin olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Mahkememizin 22.11.2023 tarihli duruşma ara kararı ile dosya kapsamında dava dilekçesi ekinde yer alan belgeler ve tarafların iddia ve beyanları da dikkate alınarak uyuşmazlık konusu bakımından rapor tanzim edilmesi için Lojistik Uzmanı bilirkişi ve SMM bilirkişiye dosyanın tevdine karar verilmiştir.
Bu kapsamda lojistik uzmanı ...ve SMM bilirkişi ...'tan alınan 02.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle "...davacı taşıyıcı şirket tarafından davalı şirkete verilen taşıma hizmetlerinden dolayı düzenlendiği iddia edilen faturalardan (toplam 20) dolayı oluşan alacağını, davalı şirketten talep edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise miktarı ile faiz türünden ibaret olduğu; davalı şirketin dava dilekçesine ekli 20 faturaya süresinde itiraz etmediği ve bu nedenle davacı şirket lehine mutat içerikleri yönünden (yani fatura tutarı, verilen hizmet gibi) delil olduklarının (TTK m.21/2) değerlendirildiği; dava dilekçesi eklerinde 19 farklı uluslararası havayolu taşımasına ilişkin konişmento bulunduğu ve konişmentolarda tanımlanan taşımalarla ilgili faturalarda tanımlanan taşımaların örtüştüğü, bu nedenle MonK m.11 gereğince dava konusu 19 taşıma bakımından karine oluşturduğu; dava dosyasındaki 20 faturanın cari hesap cetvelinde kayıtlı olduğu, davalının şirketin banka havaleleriyle yaptığı ödemeler farkının davacı lehine 2.470,00 USD olduğu görüldüğü; tarafların ticari defterleri dosyaya sunulmadığından / ibraz edilmedi davacının alacaklı olduğu tutar, dosyada mevcut cari hesap ekstresi ve fatura bilgilerinden tespit edilmiş olduğu, davacı... tarafından ... üzerine keşide edilen 25.05.2021 tarih ve ... Nolu “REZERVASYON iptali” açıklaması ile 1.200- USD tutarlı faturanın, hangi taşımaya ilişkin olduğu ve iptal edilen taşımanın tekrardan yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı; ancak davalı şirketin bu faturaya da itiraz etmediği ve taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmasına göre davacının bu fatura yönünden de alacağının doğduğu ve alacak miktarının 2.470,00 USD olduğunun değerlendirildiği; Sayın Mahkemenin aksi yönde takdirde bulunarak söz konusu iptal faturasının mahsubuna karar vermesi halinde ise davacının alacağının 1.270,00 USD olacağı; davacı vekilinin kamu bankaları tarafından bir yıllık USD mevduat için ödenen faiz oranında alacağı üzerinden takip tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin 3095 sayılı Kanununa (m.4-a) uygun olduğunun değerlendirildiği tespit edilmiştir.
Mahkememizin 02.10.2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce kök raporu düzenleyen mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davaya konu faturalara ilişkin uyuşmazlık konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 22.04.2025 tarihli ek raporunda özetle "... davacı şirketin ticari defterlerinin 2021 ve 2022 yılları Elektronik Defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine göre açılış onayı yerine geçen Ocak ve kapanış onayları yerine geçen Aralık ayı elektronik defter beratlarının süresi içinde ve usulüne göre oluşturulduğu, ayrıca basılı olarak tutulan Envanter Defterlerinin de açılış tasdiklerinin süresi içinde yapılmış olunduğunun tespit edildiği, Davalı şirketin ibraz edilen 2021 ve 2022 yıları ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine göre yapılması zorunlu olan açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olduğu tespit edildiği, Sayın mahkemeye sunulan kök raporda banka hesap bilgilerine göre cari hesap alacağının davacı lehine 2.470,00 USD olduğu tespiti yapılmış olunmasına karşın, ibraz edilen ticari defter bilgilerine göre davacı şirket kayıtlarına göre alacak tutarı 2.638,99 USD karşılığı 46.755,37 TL olduğu ve ilgili tutarın Şüpheli Ticari Alacaklar (128) hesabına aktarılmış olduğu, davalı şirket ticari defterlerine göre ise davacı şirketten 119.477,65 TL alacaklı olunduğu/ fazla ödeme yapıldığı şeklinde olduğu, aradaki farkın 159.552,98 TL 4 adet davacı satış kaydının davalı defterinde kayıtlı olmaması ve kur farkı hesaplama farkından kaynaklandığı tespit edilmiş olduğu, Davacı ... tarafından... üzerine keşide edilen... tarih ve ...Nolu “REZERVASYON iptali” açıklaması ile 1.200- USD tutarlı faturanın, hangi taşımaya ilişkin olduğu ve iptal edilen taşımanın tekrardan yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı; ancak davalı şirketin bu faturaya da itiraz etmediği ve taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmasına göre davacının bu fatura yönünden de alacağının doğduğu ve alacak miktarının davacı şirket ticari defterlerinde görüldüğü üzere 2.638,99 USD olması gerektiğinin değerlendirildiği, Davacı vekilinin kamu bankaları tarafından bir yıllık USD mevduat için ödenen faiz oranında alacağı üzerinden takip tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin 3095 sayılı Kanununa (m.4-a) uygun olduğunun" tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıya hava taşımacılığı hizmeti karşılığı navlun ücreti olarak 31.03.2021- 22.07.2022 tarihleri arasında düzenlenen 20 adet e faturanın davalı tarafından itiraz edilmeden kesinleştiği, davalının zaman zaman kısmi ödeme yapılması nedeniyle bakiye ödenmeyen faturalar nedeniyle bakiye miktarın tespiti için iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar dava dilekçesi neticei talep kısmında "... 9. İcra Dairesi ...E sayılı dosyasına borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazının iptali"ni talep etmiş ise de dava dilekçesi içeriğinde dava konusu olarak ... 8. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası yönünden itirazın iptali talep edildiği anlaşılmakla mahkememizin 22/11/2023 tarihli duruşmada davacı vekilinin alınan beyanında ... 8. İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptalini talep ettiği anlaşılmakla dava dilekçesi içeriği de dikkate alınarak davaya konu dosyanın ... 8. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Davacının alacaklı, davalının borçlu olduğu ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 2.470,00 euro alacak talebinde bulunduğu; davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve iş bu itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır. Takip dosyasında takip talebi ekinde 01.01.2021 ve 01.01.2022 yılları için 2 adet cari hesap ekstresinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında alınan kök bilirkişi raporunda taşıma uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen görüş dikkate alındığında dava dilekçesi eklerinde biri dava ile ilgisi olmayan deniz yolu taşıması ve bazıları mükerrer olmak üzere 19 havayolu taşımasına ilişkin konişmentolar bulunduğu; faturalardan biri rezervasyon iptali açıklaması ile düzenlendiği için bu faturaya ilişkin herhangi bir konişmento bulunmadığı; Havayolu konişmentoları kıymetli evrak niteliğinde olmadığı ancak dava uluslararası havayolu taşımalarından doğduğu için Montreal Konvansiyonuna tabi olduğundan Montreal Konvansiyonunun 11. Maddesinde; “Hava yolu taşıma senedi veya yük makbuzu, sözleşmenin yapıldığına, yükün kabulüne ve söz konusu belgede anılan taşımanın tabi olduğu hükümlere karine oluşturur” hüküm dikkate alındığında dava dilekçesi ekindeki konişmentolar taraflar arasında bir taşıma ilişkisinin bulunduğunu gösterdiği; dava dilekçesi ekinde yer alan 19 faturada yer alan taşımalar yönden karine oluşturduğu anlaşılmıştır. Ek rapor kapsamında taraf ticari defterlerinde mali müşavir bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle alınan ek raporda taraf ticari defterlerinin usule uygun tutulduğu anlaşılmıştır. Tarafların ticari defterlerinde fark oluşmasının nedeninin kur farkından kaynaklı olduğu; 3 adet davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlendiği halde davacı şirket kayıtlarında bulunduğu halde davalı şirket kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı; davalı şirket ticari defterlerine göre ise davacı şirketten 119.477,65 TL alacaklı olunduğu / fazla ödeme yapıldığı şeklinde olduğu, aradaki farkın 159.552,98 TL 4 adet davacı satış kaydının davalı defterinde kayıtlı olmaması ve kur farkı hesaplama farkından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Ek raporda taraf ticari defterleri yönünden farklılık oluşturan faturalar incelendiğinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ... tarih ve ... Nolu faturada özetle; hava navlun bedeli açıklaması ile 1.639,70 USD talep edildiği; gönderenin davalı ... şirketi, alıcının ..., kalkış havaalanının ..., varış havaalanı ..., 1 kap olduğu; ... Nolu Konişmentonun bu fatura ile ilgili olduğu düşünüldüğü; konişmentoda özetle; gönderenin davalı şirket alıcının ... firması, yükleme yerinin..., varış yerinin ..., yük ağırlığının 346, taşıyıcının ... Firması, düzenleme tarihinin 02.04.2021 ..., Uçuş tarihinin 04.04.2021-7L 1404 olduğu anlaşılmakla davacının iş bu fatura kapsamında taşıma kapsamında hizmet sunduğuna karine teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ...tarih ve ...Nolu faturada özetle; hava navlun bedeli açıklaması ile 2.273- USD talep edildiği; gönderenin davalı ... şirketi, alıcının ..., kalkış havaalanının ..., varış havaalanı ..., 1 kap 265 kg olduğu; ... Nolu Konişmentonun bu fatura ile ilgili olduğu düşünüldüğü; konişmentoda özetle; gönderenin davalı şirket alıcının ... firması, yükleme yerinin..., varış yerinin ..., yük ağırlığının 265 kg, ücretlendirilebilir ağırlığın 265, taşıyıcının ... Firması, düzenleme tarihinin18.12.2021 ... , Uçuş tarihinin...olduğu anlaşılmakla davacının iş bu fatura kapsamında taşıma kapsamında hizmet sunduğuna karine teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ...tarih ve ... Nolu faturada özetle; hava navlun bedeli açıklaması ile 8.015,80 USD talep edildiği; gönderenin davalı ... şirketi, alıcının ...,kalkış havaalanının ..., varış havaalanı ..., 4 kap 948 kg olduğu; ... Nolu Konişmentonun bu fatura ile ilgili olduğu düşünüldüğü; gönderenin davalı şirket alıcının ... firması, yükleme yerinin ... , varış yerinin ..., yük ağırlığının 948 kg, ücretlendirilebilir ağırlığın 948, taşıyıcının ... Firması, düzenleme tarihinin 31.12.2021 ... , Uçuş tarihinin... olduğu anlaşılmakla davacının iş bu fatura kapsamında taşıma kapsamında hizmet sunduğuna karine teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen 22.07.2022 tarih ve ... Nolu faturada özetle; hava konişmento ücreti açıklaması ile 100- USD ve Navlun ücreti açıklaması ile 196,10 USD olmak üzere toplam 296,10 USD talep edildiği; taşımanın tanımlaması ise gönderenin davalı ... şirketi, alıcının ...., kalkış havaalanının ..., varış havaalanı ..., bir kap ağırlığı 40 olduğu;... Nolu konişmentonun bu fatura ile ilgili olduğu düşünüldüğü; konişmentoda özetle; gönderenin davalı şirket alıcının ... LTD., yükleme yerinin ..., varış yerinin ..., yük ağırlığının 40 kg ücretlendirilebilir ağırlığın 53, taşıyıcının ..., düzenleme tarihinin 21.07.2022 ..., uçuş tarihinin ... olduğu davacının iş bu fatura kapsamında taşıma kapsamında hizmet sunduğuna karine teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından ... üzerine keşide edilen 25.05.2021tarih ve ... Nolu “Rezervasyon iptali” açıklaması ile 1.200- USD talep edilen faturanın, hangi taşımaya ilişkin olduğu ve iptal edilen taşımanın tekrardan yapılıp yapılmadığı anlaşılamadığı bilirkişi raporunda belirtilmiş ise de davalı şirketin bu faturaya da itiraz etmediği; taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmasına göre davacının bu fatura yönünden de alacağı bulunduğu davalının iş faturadan kaynaklı davacının alacaklı olmadığı hususunu ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Taraf ticari defterlerinde farklılık oluşturan ... tarih ve ... Nolu fatura; 20.12.2021 tarih ve... Nolu fatura; 31.12.2021 tarih ve ... Nolu fatura; ...tarih ve... Nolu faturalara karşı davalının iade faturası düzenlemediği; davalı defter kayıtlarında yalnızca davacı şirketten 119.477,65 TL alacaklı olunduğu / fazla ödeme yapıldığı şekilde açıklama yer aldığı; cevap dilekçesinde davacının e faturanın taşıma hizmeti sunulduğuna dair kesin delil olmadığını beyan ettiğini anlaşılmakla davacının usule uygun tutulan defterlerinde yer alan faturaların taşıma hizmeti verildiğine karine oluşturduğu; faturaların e fatura olarak düzenlenmesi nedeniyle davalı tarafından süresinde yapılan itiraz bulunmadığı anlaşılmakla davalı aleyhine borç doğurduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili her ne kadar ek bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde davalının davacı ile ticari ilişkisinde temel sorunun ... seferlerinde vermiş olduğu yanlış bilgiler sebebiyle müvekkilin müşterisine giden paletlerde kırılma ve hasarlar oluşmasına dair beyanda bulunduğu ekinde hasara ilişkin yazışmaları sunmuş ise de iddia savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında iş bu itirazı dikkate alınmamıştır.
Takibe konu alacağa dayanak faturalara 8 günlük yasal süre içerisinde itiraz edilmemesi nedeniyle söz konusu hizmetin verildiği karine olarak kabulü ile aksi davalı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla kök raporda taşıma alanında ek raporda da taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler dikkate alındığında davacının davasının kabulüne; davalının ... 8. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın defterlerinde iş bu faturaların kayıtlı olduğu; davalıya e fatura ile iletildiği anlaşılmakla alacak likit olduğundan ve takibe haksız itiraz edilmesi nedeniyle takibinin asıl alacak miktarı olan 46.755,37 TL’nin %20 olan miktar 9.351,07 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne,
2-Davalının ... 8. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
3-Alacak likit olduğundan 46.755,37 TL’nin %20 olan miktar 9.351,07 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.193,86 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 564,69 TL harcın mahsubu ile noksan 2.629,17 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 6.181,00 TL yargılama gideri ile 564,69 TL peşin harç 179,90 TL başvurma harcı toplamı 6.925,59 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/05/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır