T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/374 Esas
KARAR NO: 2024/633
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/06/2021
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davalı sigorta şirketine...poliçe numarası ile sigortalı olan işletenin davacı ... olduğu; sürücüsünün ... olduğu davacıya ait ... plakalı traktör niteliğindeki aracın 30/06/2020 tarihinde ... istikametinden ... köyü istikametine seyir halinde iken araca takılı olan ot yüklü römorkun yoldan çıkarak devrilmesi neticesinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesi neticesinde davacıya ait olan ... plakalı araç kullanılamayacak derecede zarar gördüğü, davacı tarafından öncelikle kaza sebebiyle aracının perte çıkmasından kaynaklı maddi zararlarının tazmini için davalı sigorta şirketine 30/06/2020 tarihinde müracaat edildiği ancak davalı sigorta şirketi tarafından kötü niyetle meydana gelen kazanın kaza tespit tutanağında belirtildiği şekilde gerçekleşmediği ve sürücü değişikliği yapıldığı ileri sürülüp ve bu gerekçeyle davacıya ödeme yapılamayacağının bildirildiği, davalının iddialarının gerçeği yansıtmadığı, neticeten davanın kabulü ile davacı için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, pert olan aracın teslimine yönelik talep olmadığından pert bedelinin mahsup edilmemesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle davanın zamanaşımına uğradığı; talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerekmekte olup davacının talebinin fahiş olduğu, şirkete sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun ispat edilmesi halinde ve kusuruna düşen oranda şirketin sorumluluğu olabileceği, araçtaki değer kaybının kasko sigortası teminatına dahil olmadığı talebi kabul anlamına gelmemek üzere değer kaybının belirlenebilmesi için birden çok kriterin incelenmesi bu incelemenin de konusunda uzman, ehil ve tarafsızlığı tartışılmayacak bilirkişiler kanalı ile yapılmasının gerektiği, davacının ancak yasal faiz talep edebileceği neticeten davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, kasko sigortalı araçta oluşan hasar bedelinin tazmini talebine ilişkindir.
Mahkememizin 01/12/2021 tarih ... Esas... Karar sayılı ilamı ile ''Mahkememiz ticari davalara bakmakla görevli olup bu davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak 6102 sayılı TTK m.4'de öngörülmüştür. Mutlak ticari davalar m.4/1-a kapsamında TTK'da münhasıran düzenlenmiş işler ile m.4/1-b-f arasında tek tek sayılmak suretiyle öngörülmüş davalardır. Nispi davalar ise her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan kaynaklanan davalardır. Nispi davalar bakımından tarafların dava konusu edilen ilişkinin her iki tarafın TTK m.11'de öngörülen (esnaf işletmesi için öngörülen sınır aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürüdüğü) özellikleri haiz ticari işletmesi ile ilgili olduğunu ispat etmeleri gerekir.
Bu kapsamda dava dosyası incelendiğinde; sigortacılık faaliyeti her ne kadar TTK’da düzenlenmiş ve bu sebeple açılmış olan dava mutlak ticari dava gibi görünmekte ise de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu m.3/1-ı “Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” şeklindeki düzenlemesi ile taraflardan birinin tüketici olması şartıyla sigorta sözleşmesinin de tüketici işlemi kabul edilmesi, m.73 düzenlemesi ile de tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli kabul edilmesi ve özel hüküm niteliğindeki m.83/2 düzenlemesi ile de taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler diğer kanunlarda düzenlenmiş olsa bile işlemin tüketici işlemi sayılacağı ve tüketici kanunundaki görev ve yetkiye ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörüldüğünden ve davanın tarafları itibariyle davacının tüketici olması nedeniyle sigorta sözleşmesinin tüketici işlemi niteliğinde olması nedeniyle dava konusu ihtilaf bakımından İstanbul Tüketici Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine'' şeklinde karar verilmiştir.
... 12. Tüketici Mahkemesi'nin 12/04/2022 tarih ..Esas... Karar sayılı ilamı ile ''dosyanın tetkikinde, dosyaya sunulan dava dilekçesi ekinde kaza yapan aracın ... plakalı traktör tip ticari araç olduğu görülmüştür. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere mal veya hizmet alan kişinin tüketici kabul edilebilmesi için ticari ve mesleki olmayan amaçlarla, salt kişisel ihtiyaçları için kullanma ve tüketme amacıyla hareket etmesi yani gelir elde etme amacıyla hareket etmemesi gerekir, bir hukuki işlemin mahkemesinde görülmesini gerektirmeyip, bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.
Bu nedenle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun anlamında, iddia edilen aracın ticari araç olduğu, yük taşımak üzere satın alındığı, davacının mesleki amaçla hareket ettiği anlaşılmış, bu nedenle mahkememizin görevsizliğine, dosyanın davayı bakmaya görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine'' şeklinde karar verilmiştir.
... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/06/2022 tarih ...Esas... Karar sayılı ilamı ile ''somut olayda; davanın konusui davacıya ait ticari nitelikte traktör tipi aracın kasko sigortası ile davalı şirket nezdinde sigortalanması itibariyle sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin kasko sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili talebidir. Uyuşmazlık konusu davacının aracı ticari olduğundan ve taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesinin de ticari olmasından ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. Bu itibarla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunda'' şeklinde karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki davada ... 12.Tüketici Mahkemesi, ... 16.Asliye Hukuk ve ... 1.Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi açısından İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 12/04/2023 tarih ...Esas ... Karar sayılı ilamı ile ''somut olayda, davacı kasko sigortalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tazmini talebinde bulunmuş olup, sigortalı aracın traktör olması ve mesleki amaçla kullanılması nedeniyle davacı tüketici konumunda değildir. Huzurdaki davada kasko sigorta poliçesine dayanılarak tazminat talep edildiğinden uyuşmazlığın sigorta hukukuna göre çözüme kavuşturulması gerekir. Bu durumda dava konusu uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava TTK 4/1-a maddesi gereği mutlak ticari dava olup 5/1 maddesi gereği Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine'' şeklinde karar verilmiştir.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 12/04/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile yargı yeri olarak mahkememiz belirlenmiş olmakla dosya mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
İşbu dosyada yapılan yargılamada makine mühendisi ...'dan alınan 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporu ile dosyasındaki verilerin ve yerinde araç üzerinde yapılan incelemeler neticesinde ... plakalı araç ile ilgili olarak; 30/06/2020 tarihinde vaki kazada trafik Kazası Tespit Tutanağında ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. Maddesinin 1/b bendindeki “Aracın hızlarını, aracın yük ve teknik özelliğine, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak” kuralını ihlal ettiği ve 96100 kusurlu olduğu, ... plakalı araçta oluşan hasarların tespiti için dosyasında kaza ile ilgili herhangi bir resmin ve verinin olmamasından ve yine dosyasında eksper raporunun bulunmamasından dolayı ... plakalı araçta meydana gelen hasarların ve hasar bedellerinin tespitinin mümkün olmadığı, ... plakalı araçta oluşan hasarların tespiti noktasında davacı vekili ile yapılan görüşmeler neticesinde araçtaki hasarlarla ilgili herhangi bir verinin temin edilemediği tespit edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından davaya konu hasar dosyasının ibraz edilmesi üzerine Mahkememizin 29/11/2023 tarihli duruşma ara kararında dosyanın uzman makine mühendisi bilirkişisi ...ile Trafik Bilirkişisi ...'tan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilerek dava konusu trafik kazasında araç sürücüsünün kusur oranının ne olduğu, davacı vekilinin bir nolu ara kararı gereği yerine getirdiğinde maddi tazminata ilişkin kalemler açısından da değerlendirme yapılarak maddi tazminat taleplerinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 25/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu, ... plakalı Traktör Sürücüsü ...'in, 2918 Sayılı KTK Madde 52 (a) ve (b) de belirtilen ihlaller sebebiyle kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olması gerektiği; dava konusu aracın onarımının kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak araçta ağır hasar meydana gelmemiş olması nedeni ile oluşacak değer kaybının da dikkate alınması ile ekonomik olamayacağı, dosya muhteviyatına sunulmuş olan 08.10.2019 tarihli SBM NO: ... no.lu ...Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 30.712,81 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin %50'sine çok yakın /geçmiş olması ( Değer Kaybı miktarı da dikkate alınmalıdır.) nedeni ile pert total olarak değerlendirilebileceği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan Eksper Raporundaki hasar tespitine yönelik görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğumu, dosya muhteviyatında aracın hurda halinin kimde kalmış olduğuna yönelik bilgi, belge ve doküman bulunmadığı, bu kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın aracın Yargıtay'ın istikrar bulmuş kararları dikkate alınarak davacıda kalması durumunda 121.000,00 TL - 67.442,85 TL = 53.557,15 TL olduğu, ancak aracın Yargıtay'ın istikrar bulmuş kararları dikkate alınarak davalıda kalması durumunda gerçek zararın aracın rayiç bedeli olan 121.000,00 TL olacağı tespit edilmiştir.
Davacı vekili 02/09/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile 1000 TL olarak talep edilen maddi tazminat talebini arttırarak, kaza tarihinden itibaren (30.06.2020) işleyecek ticari faizi ile birlikte 121.000 TL’nin ödenmesini, söz konusu kaza sebebiyle pert olan ... plakalı aracın taraflarına teslimine yönelik talepleri olmadığından tazminat hesabında pert bedelinin mahsup edilmemesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacıya ait ... plakalı traktörün 30/06/2020 tarihinde traktör sürücüsü ... tarafından ... ilçesi ... Köyü ile ... Köyleri arasında kullanıldığı esnada traktöre takılı vaziyetteki ot yüklü römorkun gidiş istikametine doğru yoldan çıkıp sol kısmı üzerine devrildiği jandarma personeli tarafından düzenlenen trafik kaza tespit tutanağından anlaşılmıştır. Davacının ... Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi incelendiğinde 19/10/2019- 19/10/2020 tarihleri arasında ... plakalı traktörün kasko teminatının sigorta bedeli olarak rayiç değerinin belirlendiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından 30/06/2020 tarihinde hasar dosyası açıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından verilen 14/08/2020 tarihli cevabi yazıda "Olayın tutanakta belirtildiği şekilde gerçekleşmediği, sürücü değişikliği yapıldığı tespit edilmiştir. Kasko Genel Şartları ve Poliçe Özel Şartları gereği tarafınıza ödeme yapılamayacağı hususu" yer almıştır.31/07/2021 tarihinde de sigorta şirketinin ödemeyi aynı gerekçelerle kabul etmediği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında incelenen hasar dosyası ve araca ait hasar kayıtları bir arada incelendiğinde jandarma personeli tarafından düzenlenen trafik kaza tespit tutanağının davalı tarafından aksinin ispat edilemediği; aksi ispat edilene kadar geçerli olan iş bu tutanak kapsamında davacının sahibi olduğu traktörün 30/06/2020 tarihinde...tarafından... ilçesi ... Köyü ile ... Köyleri arasında kullanıldığı esnada traktöre takılı vaziyetteki ot yüklü römorkun gidiş istikametine doğru yoldan çıkıp sol kısmı üzerine devrildiği ve kaza tarihi itibariyle davacının kasko sigorta poliçesinin bulunduğu ve genişletilmiş kasko teminatı b maddesi de dikkate alındığında davalının sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır. Kazanın meydana gelmesinde ...'in tam kusurlu olduğu; ekspertiz raporuna göre de dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 30.712,81 TL hasar meydana geldiği; dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin %50'sine çok yakın /geçmiş olması nedeni ile pert total sayılması gerektiği davacı vekilinin dava dilekçesinde pert olan aracın teslimine yönelik talep olmadığından pert bedelinin mahsup edilmemesi talebi de dikkate alınarak aracın rayiç bedeli olan 121.000,00 TL olduğu ve davacı tarafından iş bu bedelin talep edilebileceği anlaşılmıştır. Bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar kısa kararda 29/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faize hükmedilmiş ise de davacının 30/06/2020 tarihinde sigorta şirketine başvurduğu 8 iş günü sonrası olan 10/07/2020 tarihinde davalının temerrüde düşürüldüğü anlaşılmıştır. Ancak kısa kararda çelişki oluşturmamak adına bu husus gerekçeli kararda açıklanmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının kabulüne,
121.000,00 TL araç bedelinin 29/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 8.265,51 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 59,30 TL ve 2.050,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan 6.156,21 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 19.360,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 7.143,50 TL yargılama gideri ile 59,30 TL peşin harç 59,30 TL başvurma harcı ve 2.050,00 TL ıslah harcı toplamı 9.312,10 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/09/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır