T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/380
KARAR NO: 2024/18
DAVA: Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ: 06/03/2020
KARAR TARİHİ: 19/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davalı şirkete genel kredi sözleşmesi çerçevesinde krediler tahsis edildiğini, diğer davalının sözleşmede müteselsil kefil olarak yer aldığını, borcun ödenmesi için yapılan ihtarların sonuçsuz kalması üzerine davalılar aleyhine takip başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, davalılardan ... için .... İcra Dairesi'nin 2019/... ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyalarından takip talebinde talep edilen toplam 6.179.641,23 TL meblağ ve faiz oranı üzerinden takibin devamına, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına genel kredi sözleşmesinin 52.1 maddesi gereğince %15 oranında cezai şart tutarına, masraflar ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, ... Tek. Sanayi ve Tic. A.Ş. İçin .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas, .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyalarından takip talebinde talep edilen toplam 8.314,486,37 TL meblağ ve faiz oranı üzerinden takibin devamına, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına, genel kredi sözleşmesinin 52.1 maddesi gereğince %15 oranında cezai şart tutarına, masraflar ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde,
Dava, genel kredi sözleşmelerinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takiplerine asıl borçlu ve müteselsil kefil tarafından yapılan itirazların iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacının .... İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere 2019/... esas 2019/..., 2019/... esas sayılı takiplerine dayanak genel kredi sözleşmeleri nedeniyle asıl borçlu ve kefil sıfatıyla alacaklı olup olmadığı, varsa takip tarihi itibariyle alacak miktarı, yürütülecek temerrüt faizi oranı konularında toplanmıştır.
Mahkememizin 10/12/2020 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile, bankacılık konularında uzman bilirkişi ... ...'a tevdi ile, her bir icra dosyası yönünden takip tarihi itibariyle alacak miktarı ve yürütülecek temerrüt faizi konularında rapor tanzim edilmesine karar verildiği ve bilirkişi ... ... tarafından sunulan 23.02.2021 tarihli raporda özetle, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 1.381.122,14,-TL Asıl Alacak, 26.517,55,-TL işlemiş faiz, faizin %5'i 1.325,88,-TL Bsmv, 123,90,-TL İht.Hac.Mas. ve 606,00,-TL İht. Hac.Vek.Ücrt_. olmak üzere toplam 1.409.695,47,-TL. alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 477.746,26,-TL Asıl Alacak, 9.167,54,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 458,38,-TL Bsmv olmak üzere toplam 487.102,18,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 40.520,00, + 4.060,00,-TL + 4.500.000,00,-TL = 4.544. 580,00 -TL Çek + Teminat Mektubu Depo alacağı bulunduğu, 1.409.695,47,TL + 487.102,18,-TL + 4, 544.580,00,-TL = 6.441.377,65-TL alacağı hesaplandığı, davacı bankanın tespitleri üzerinde kalan toplam 6.479.641,23,-TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı, davacı bankanın, davalı kredi borçlusu ... San. ve Tic. A.Ş'den 1.381.122,14,-TL Asıl Alacak, 26.517,55,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 1.328,88,-TL Bsmv, 123,90,-TL İht. Hac. Mas. Ve 606,00,-TL İht.Hac. Vek. Ücrt. olmak üzere toplam 1.409.695,47,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ... A.Ş.'den, 477.746,26,-TL Asıl Alacak, 9.167,54,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 458,38,-TL Bsmv, olmak üzere toplam 487.102,18,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ... A.Ş.'den, 1.763.263,41,-TL Asıl Alacak, 33.854,66,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 1.692,73,-TL Bsmv olmak üzere toplam 1.798.810,80, TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 40.520,00+4.060, 00 TL + 4.500.000,00 TL = 4.544.580,00, TL Çek + teminat mektubu depo alacağı bulunduğu, 1.409.695,47,-TL + 487.102,18,-TL + 1.798.810,80,-TL + 4.544,580,00TL = 8.240.188,45,-TL toplam alacağı hesaplandığı, davacı bankanın tespitlerinin üzerinde kalan toplam 8.314,486,37,-TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı, davacının davalılardan, takip tarihinden borç tamamen tasfiyesine kadar, matrah üzerinden %39,20 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i BSMV talep edebileceği, taraflara arasında imzalanan sözleşme kapsamında, davacı bankanın sözleşme hükümlerine göre, davalı kefilden “ÇEK”'depo talep edilmesine dayanak teşkil edecek açık bir hüküm görülemediğinden, davalı sorumluluğunun oluşmadığı kanaatine varıldığı, davacı bankanın belirtilen sözleşmenin 31.1. maddesinin “ÇEK” depo istemini de kapsayacağı görüşünün benimsemesi durumunda, takip tarihi: 08.11.2009 itibariyle 5941 Sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun gereği her bir çek yaprağı için bankaların sorumluluk tutarı için 2.030,00,-TL üzerinden depo istenebileceği, çek hamillerinin ibrazı sonucu ödenmesi durumunda ödeme tarihinden tamamen tahsiline kadar %39 Temerrüt faizi, faizin %5'i Bsmv istenebileceği, tarafların masraf, inkar tazminatı ve vekalet ücreti ve benzeri taleplerinin mahkemenin takdiri içinde kaldığı yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.
Mahkememizin 10/12/2020 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile, dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile davacı itirazlarının değerlendirilmesi ve davalıların temerrüt tarihlerinin belirlenmesi suretiyle davacının varsa her bir takip dosyası nedeniyle talep edebileceği nakdi ve gayrinakdi alacak miktarının hesaplanmasının istenilmesine karar verildiği ve bilirkişi ... ... tarafından sunulan 17.09.2021 tarihli ek raporda özetle, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 1.381.122,14,-TL Asıl Alacak, 48.799,65,-TL işlemiş faiz, faizin %5'i 2.439,98,-TL Bsmv, 123,90,-TL İht.Hac.Mas. ve 606,00,-TL İht. Hac.Vek.Ücrt_. olmak üzere toplam 1.433.091,67,-TL. alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 477.746,26,-TL Asıl Alacak, 16.880,37,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 844,02,-TL Bsmv olmak üzere toplam 495.470,65,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsıl kefil ...'den 40.520,00, + 4.060,00,-TL + 4.500.000,00,-TL = 4.544. 580,00 -TL Çek + Teminat Mektubu Depo alacağı bulunduğu, 1.433.091,67,TL + 495.470,65,-TL + 4, 544.580,00,-TL = 6.473.142,32-TL alacağı hesaplandığı, davacı bankanın tespitleri üzerinde kalan toplam 6.479.641,23,-TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı, davacı bankanın, davalı kredi borçlusu ... San. ve Tic. A.Ş'den 1.381.122,14,-TL Asıl Alacak, 48.799,65,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 2.439,98,-TL Bsmv, 123,90,-TL İht. Hac. Mas. Ve 606,00,-TL İht.Hac. Vek. Ücrt. olmak üzere toplam 1.433.091,67,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ... A.Ş.'den, 477.746,26,-TL Asıl Alacak, 16.880,37,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 844,02,-TL Bsmv, olmak üzere toplam 495.470,65,-TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ... San. ve Tic. A.Ş.'den, 1.763.263,41,-TL Asıl Alacak, 62.301,97,-TL İşlemiş faiz, faizin %5'i 3.115,10,-TL Bsmv olmak üzere toplam 1.828.680,48, TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın, davalı müşterek borçlu müteselsil kefil ...'den 40.520,00+4.060, 00 TL + 4.500.000,00 TL = 4.544.580,00, TL Çek + teminat mektubu depo alacağı bulunduğu, 1.433.091,67,-TL + 495.470,65,-TL + 1.828.680,48,-TL + 4.544,580,00TL = 8.301.822,80,-TL toplam alacağı hesaplandığı, davacı bankanın tespitlerinin üzerinde kalan toplam 8.314,486,37,-TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı, davacının davalılardan, takip tarihinden borç tamamen tasfiyesine kadar, matrah üzerinden %39,20 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i BSMV talep edebileceği, 1.433.091,67 TL + 495.470,65 TL + 1.828.680,48 TL + 4.544.580,00 TL = 8.301.822,80 TL toplam alacağı hesaplandığı davacı bankanın tespitleri üzerinde kalan toplam 8.314.486,37 TL'lik taleplerinin yerinde olmadığı, davacının davalılardan, takip tarihinden borç tamamen tasfiyesine kadar, matrah üzerinden %39,20 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i BSMV talep edebileceği, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında, davacı bankanın sözleşme hükümlerine göre, davalı kefilden “ÇEK”'depo talep edilmesine dayanak teşkil edecek açık bir hüküm görülemediğinden, davalı sorumluluğunun oluşmadığı kanaatine varıldığı, davacı bankanın belirtilen sözleşmenin 31.1. maddesinin “ÇEK” depo istemini de kapsayacağı görüşünün benimsemesi durumunda, takip tarihi: 08.11.2009 itibariyle 5941 Sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun gereği her bir çek yaprağı için bankaların sorumluluk tutarı için 2.030,00,-TL üzerinden depo istenebileceği, çek hamillerinin ibrazı sonucu ödenmesi durumunda ödeme tarihinden tamamen tahsiline kadar %39 Temerrüt faizi, fazin %5'i Bsmv istenebileceği yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.
17/09/2021 tarihli ek bilirkişi raporu ile davacı bankanın .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas ve .... İcra Müdürlüğünün 2019/... ve .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyalarında asıl borçludan talep edebileceği nakdi ve gayrinakdi alacak miktarı ile müteselsil kefil davalıdan talep edilebilecek nakdi alacak miktarı tespit edilmiş olup taraflara HMK. 186. ihtarı yapıldıktan sonra davacı ile davalılardan asıl borçlunun sulh olunduğu bildirilerek 11/01/2022 tarihli Sulh Protokolünün dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan ''BORÇ TASFİYE PROTOKOLÜ'' başlıklı borç yapılandırma protokolünün 3.a maddesinde asıl borçlunun asaleten ve kefaleten doğan tüm borçlarının 24 ay vade ile yapılandırılması hususunda mutabık kalındığı kararlaştırılmış ve borcun ödeneceği taksit ve vade tarihlerinin protokole derc edildiği anlaşılmıştır.
Protokolün 3.6 maddesine ise davalı müteselsil kefilin de dava konusu ... İcra Müdürlüğünün 2019/... E, 2019/... E, 2019/... E, sayılı takip dosyalarına borca itirazdan vazgeçme dilekçesi sunulmasının ve protokolün 3.c maddesinde davalı asıl borçlu ve kefilin iş bu dava yönünden davanın konusuz kalmasının sağlanmasına bu olmadığı takdirde davanın kabulü yönünde işlemler yapılmasının sağlanacağı hususunda mutabık olduklarının kararlaştırıldığı, protokolde davalı müteselsil kefilin taraf olarak yer almadığı tespit edilmiştir.
TBK 164. maddesinde;
''Müteselsil borçlulardan biri, alacaklıya karşı, ancak onunla kendi arasındaki kişisel ilişkilerden veya müteselsil borcun sebep ya da konusundan doğan def’i ve itirazları ileri sürebilir. Müteselsil borçlulardan biri ortak def’i ve itirazları ileri sürmezse, diğerlerine karşı sorumlu olur.
6098 Sayılı TBK m.168/2 'de " Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse bunun sonuçlarına katlanır."
HMK. 313. maddesinde;
''(1) Sulh, görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir.
(2) Sulh, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıkları konu alan davalarda yapılabilir.
(3) Dava konusunun dışında kalan hususlar da sulhun kapsamına dâhil edilebilir.
(4) Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir.'' hükümleri düzenlenmiştir.
Davacı banka ve davalı asıl borçlu arasında akdedilen 11/01/2022 tarihli protokol ile asıl borçlu şirketin genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan borçlarının yapılandırıldığı ve borç için yeni vadeler belirlendiği, dava ve takip konusu borçların vadelerinin temerrüdün ve muacceliyetin hangi halde gerçekleşeceğinin protokolün 4. maddesinde belirlendiği, yargılama sırasında protokol konusu borcun ödendiği, davalı kefilin de TBK 173. maddesi kapsamında devam eden protokol hükümleri kapsamında defi ve itirazları ileri sürebileceği, sulh protokolü gereği davalı kefil yönünden de devanın konusuz kaldığı anlaşılmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş, davacının dava tarihi itibariyle iş bu davayı nakit alacak yönünden ikame etmekte haklı olduğu kök ve ek bilirkişi raporu ile tespit edilmekle birlikte TBK 168/2. maddesi uyarınca alacaklının asıl borçludan yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediğine dair 24/03/2022 tarihli duruşmadaki beyanlarının müteselsil kefil davalıya da sirayet edeceği kanaatine varılmakla nakdi alacak yönünden davalı kefil aleyhine de yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemiş, dava tarihi itibari ile davacı gayrinakdi alacaklar yönünden davalı aleyhine dava ikame etmekte haklı olmadığından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca müteselsil kefil davalı lehine maktu vekalet ücreti takdirine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 315. Maddesi uyarınca dava konusuz kaldığından ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Peşin yatırılan 100.418,22 TL harçtan tahsil edilmesi gereken 427,60 TL maktu harcın mahsubu ile bakiye 99.990,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden (dava tarihi itibari ile davacı gayrinakdi alacaklar yönünden davalı aleyhine dava ikame etmekte haklı olmadığından) hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/01/2024
BAŞKAN ...
ÜYE ...
ÜYE ...
KATİP ...