T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/451
KARAR NO : 2025/129
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/07/2023
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı müvekkili ... pazarı içerisinde tek yetkili olarak bağlantı kurmak ve bağlantı kurulan şirketler arasındaki koordinasyon kurulması ve tüm organizasyonun sağlanması ile yükümlü olduğunu, müvekkili bu yükümlülüğü kapsamında sözleşme uyarınca davalı için ... pazarında aktif ticaret yapan üç şirketle bağlantı kurduğunu, davacı müvekkili ...'da üç şirketle bağlantı kurduğunu, bunlar ..., , ... olduğunu, taraflar arasındaki hukuki uyuşmalığın temelini davalı tarafın hem sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini hem de bağlantı kurulan Alman firmalarına karşı da yükümlülüklerini de ihlal etmesi oluşturduğunu, davalı taraf teslimatları geciktirmek, ödemelerde muhataplara sorun yaşatmak, ayıplı teslimat yapmak, ihracat yapılan ülkenin gümrük mevzuatına aykırı iş -işlem yapmak gibi nedenlerden dolayı müvekkilinin mevcut müşterilerini/bağlantılarını kaybetmesine neden olduğunu, müvekkili müşteri kaybettiğinden kazanacağı müstakbel kazançlarından olduğunu, bunlara ek olarak davalı firma sözleşmeye aykırı bir şekilde davacı müvekkiline haber vermeden ... merkezli şirketlere ihracat yapmak, davacı müvekkilinin maddi zarara uğramasına neden olduğunu, davacı müvekkili sözleşme gereğince ...'da faaliyet gösteren ... ile davalı şirketi bir araya getirdiğini, tarafların e-posta üzerindeki görüşmeleri neticesinde ilk olarak 04.12.2021 tarihinde saat 12:00-14:00 arasında yükleme yapılabileceği bildirildiğini, ardından taraflar karşılıklı olarak teslimatı 1 hafta ertelediğini, ancak tarafların birtakım standartları kararlaştırması geciktiğinden kararlaştırılan teslimat 5 Ocak 2022 tarihinde gerçekleştirildiğini, bu tarihten sonra da davalı şirket ile ... arasında birçok defa teslimat gerçekleştiğini, davacı müvekkili ... ile yapılan ihracattan kaynaklanan, sözleşmede belirlenmiş olan ücretini davalı taraftan aldığını, ancak bu süreçte davalı şirket -basiretli bir tacirden beklenmeyecek biçimde- faturalarını eksik düzenlediğini, gönderilen ürünleri ayıplı gönderildiğini, ayıplı mallardan doğan sorumluluklarından kaçındığını, davalı şirketin bu eyleminden mütevellit müşteri ... ciddi zarara uğradığını, davacı müvekkili sözleşmedeki yükümlülüğü gereğince ...'da faaliyet gösteren ... firmasi ile davalı şirketi bir araya getirdiğini, ancak davalı şirket ... şirketi ile olan ihracatında davacı müvekkili aleyhine ve sözleşmeye aykırı tutumunu devam ettirdiğini, 2021 yılının Ekim ayında yapılan sevkiyatta davalı şirket yapmış olduğu ihracata ilişkin evrakları eksik gönderdiğini, ...'daki gümrük mevzuatını da gözetmediğini, bu sebeple... şirketi ürünleri gümrükten çekerken zorluk yaşadığını, ayrıca bu durum ... şirketine ekstra maliyete sebep olduğunu, bununla beraber davalı şirket düzenlemiş olduğu faturaları, ürünlere ilişkin eksik adet olmasına rağmen, hatalı keşide ettiğini, her ne kadar daha sonra ... note olarak düzenleneceğini davalı şirket belirtmişse de bu durum müşteri Bash-tec'e müvekkili nezdinde olumsuz yansıttığını, itibarı sarsıldığını, izah edilen sebeplerle davalı şirketin ticari defterlerinin, gümrük kayıtlarının uzman bilirkişi marifetiyle incelenmesini, davacı müvekkilinin davalı yanın haksız fiillerinden kaynaklanan zararlarının uzman bilirkişi marifetiyle tespitinin yapılmasını, davalı yanın gümrük kayıtlarının tespiti için ilgili kurumlara müzekkere yazılarak ...'da hangi şirketlerle çalıştığının sorulmasını, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek tutarın davalı taraftan alınıp davacı müvekkiline verilmesine, davanın kabulü ile fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın ve yine fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL manevi tazminatın yargılama giderleri ve vekaleten ücretinin karşı tarafa tahmiline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talep sonucunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca değerlendirilmesi gerektiğini, davacı her ne kadar işbu davayı belirsiz olarak ikame etmişse de davacının iddia ettiği tüm alacak kalemleri belirlenebilir nitelikte olduğunu, zira davacı müvekkil şirket aleyhine başlatmış olduğu ... 21. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosya ile iddia ettiği alacaklarını net bir şekilde belirlediğini, davacı söz konusu icra takibinde 8.150,50-Euro Delme araçlarının teslim edilmemesinden doğan zarar ve 32.642,50-Euro Kalıpların teslim edilmemesinden doğan zarar olmak üzere toplam 40.793,00-Euro alacak tutarında icra takibi başlattığını, itirazları sonrası takibin durduğunu, davacı aynı uyuşmazlıkla ilgili olarak sözde zararlarını açık ve net bir şekilde belirlemiş olmasına karşın işbu davayı belirsiz olarak açtığını, bu sebeple davacı tarafından açılan belirsiz alacak davasının hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkil şirket ile davacı arasında 18/01/2021 tarihli Komisyon Sözleşmesi adı altında bir Sözleşme imzalandığını, ancak sözleşmeden de anlaşılacağı üzere bu bir hizmet sözleşmesi olup simsarlık sözleşmesi şartlarını sağlamadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında Simsarlık sözleşmesinin kurulmamış olduğu dava dilekçesinden dahi anlaşılmadığını, davacı ile müvekkil şirket arasında imzalanmış olan sözleşme bir hizmet sözleşmesi olduğunu, zira ... firmasının müvekkili şirketten herhangi bir zarar talebi bulunmadığını, davacı iddia ettiği hususlara kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, şöyle ki davacı müvekkil şirkete olan hizmetini ... ile birlikte yürüttüğünü, ...'ın 30.06.2021 tarihli mail ile ... ile müvekkil şirket arasındaki ödeme koşullarını yanlış tercüme edip göndermesi sonucu ödeme noktasında anlaşmazlık olduğunu, bunun üzerine ...'e ... note verildiğini, ... firması ile mahsup edilerek cari ilişki devam ettirildiğini, yine ... Hanım siparişin paketleme bilgilerini taraflarına iletmemesi sebebi ile ürünler teslimat aşamasında zarar gördüğünü, ... ile yapılan görüşmede paketleme bilgilerinin ...'a iletildiği ancak ... Hanım'ın müvekkil şirkete bu bilgileri iletmediği anlaşıldığını, müvekkil şirket tarafından gönderilen 08.12.2021 tarihli mailde ... ile yapılan toplantıda ... nolu profilin paketleme talimatlarının verilmemesi sebebi ile iade kabul edilmeyeceğinin görüşüldüğü davacıya bildirildiğini, ancak toplantıda söz konusu paketleme bilgilerinin ...Hanım tarafından müvekkil şirkete iletilmediği anlaşıldığını, davacının sorumluluğu dava dilekçesinde de belirtildiği üzere tüm satış organizasyonun sağlanması olduğunu, ancak davacı kendi kusurlu eylemleri ile müvekkil şirketi zor durumda bıraktığını, zarara uğrattığını, davacı üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi yerine getirmediğini, davacı müşteri ile müvekkil şirket arasındaki ödeme koşullarını yanlış tercüme ettiğini, teslimat ve paketlemeye ilişkin bilgileri müvekkil şirkete iletmediğini, davacı tüm bu kusurlu eylemleri neticesinde sözleşme kapsamında üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000-TL tutarında manevi tazminat talep ettiğini, ancak Yargıtay kararlarında da sabit olduğu üzere manevi tazminat belirsiz olarak ikame edilemeyeceğini, bu doğrultuda davacının talebi kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile 1000-TL ile sınırlı olup davacı daha sonra ıslah ile bile olsa söz konusu talebini artıramayacağını, açıklanan nedenlerle haksız ve usule aykırı olarak açılan davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Ticaret Bakanlığı'ndan gelen ...Sırketi tarafından 01.01.2021- 31.12.2022 tarihleri arasında gönderici olarak ...'ya gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin yapılan sorgu sonucunda elde edilen bilgilerin yer aldığı ihracat beyannamesi listesi,
2-Ticaret Bakanlığından gelen ... Anonım Sırketi tarafından 01.01.2013- 23.11.2023 tarihleri arasında yapılan sorgu sonucunda elde edilen ihracat işlemlerine ilişkin bilgiler,
3-...Ve ...'den gelen davalı şirketin üyeliği döneminde, geçmiş yıllara göre ... ihracatı ve 2023 yılı tüm ülkelere göre ihracat kayıtları,
4-Ticaret Bakanlığı'ndan gelen ... Şirketi'nin 01.01.2021-31.12.2022 tarihleri arasında tescil edilen gümrük beyannamelerinde gönderici olduğu ve/veya imalatçı olarak beyan edildiği ihracat işlemleri ile, 01.01.2021-12.12.2024 tarihleri arasında geri gelen eşya kapsamında tescil edilen gümrük beyannamelerinde alıcı olduğu serbest dolaşıma giriş işlemlerine İlişkin yapılan sogulamalar sonucunda elde edilen gümrük beyanname bilgilerinin yer aldığı listeler ve davalı şirketin dava dışı şirketler ile gerçekleştirdiği ihracat işlemlerine ilişkin dökümler,
5-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
6-Bilirkişi raporu,
7-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası taraflar arasında imzalanan simsarlık sözleşmesinden doğan edimin davalı tarafından ödenmediği iddiasına dayanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
TTK' nun 4. Maddesi;
"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tacir olmakla birlikte davacını tacir olmadığı, tacir olmadığından ticari defterlerinin dahi bulunmadığı, her ne kadar davacının bağlı olduğu ... Vegi Müdürlüğü'nün 15.12.2023 tarihli müzekkere cevabında davacının dava dışı Tasfiye Halindeki Rawmaterial Metal ve Kimyasal İth.İhr.San. Tic.Ltd.Şti'nin temsilcisi olduğu bildirilmiş ise de, dava dayanak sözleşmenin davacı tarafından kendi nam ve hesabına imzalandığı, davacının şirket temsilcisi olmasının tek başına davacıya tacir sıfatını vermeyeceği simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan davalar ticari davalardan sayılmadığından söz konusu uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olmayıp HMK m.2 hükmü gereği Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, anlaşılmakla davacının davasının Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının Mahkememizin görevsizliği nedeniyle şartı yokluğundan REDDİNE,
Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın NÖBETÇİ İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
HMK 331/2 md. gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Süresi içinde dosyanın gönderilmesi için mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/02/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır