T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/469
KARAR NO: 2024/566
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/07/2023
KARAR TARİHİ: 15/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafların İddialarının Özeti:
Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.03.2020 tarihinde, Kamu Sigorta Şirketlerinin davalı sigorta bünyesinde toplanması ile, davalı sigorta şirketine dahil olan ... Sigorta A.Ş bünyesinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunan ... plakalı minibüs tipi servis aracı, Şoför ...'in sevk ve idaresinde, ...gitmek üzere seyrederken,...Karayolu .... Metrede, ...Varyantını 70 metre geçince direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yaralanmalı , ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada ... plakalı servis aracının içerisinde, eşi ile birlikte yolcu olarak bulunan müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, eşi ise feci şekilde can verdiğini, kaza tespit tutanağında, olay yeri basit krokisi ile, ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi ...E. ... K. dosyasında görülen ceza yargılaması tüm kaza dosyasından da anlaşılacağı üzere kazanın oluşumunda müteveffa ve müvekkili varisin her hangi bir kusuru bulunmadığını, müteveffa ...kazaya karışan araçta yolcu olarak bulunduğunu, kazanın oluşumuna sebebiyet veren ve kazaya karışan ... plaka araç davalı ... Sigorta A.ş. nezdinde sigortalı olup, bu sigorta şirketi ... A.Ş. ile birleştiğini, kaza tarihinde ... plaka araç davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalı olarak bulunduğunu, kaza nedeniyle ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi .... sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını, kazaya ilişkin tüm belgeler, olay yeri krokisi, mağdur ve müşteki ifadeleri ve söz konusu kazaya ilişkin tüm belgeler işbu Ceza Yargılama dosyasında mevcut olduğunu, davalı sigorta şirketine karşı dava açılmadan önce 18/05/2022 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabulucu başvuru sonucu herhangi bir sonuç elde edilmemiş yapılan görüşme sonucu anlaşma sağlanamadığını, davacı müvekkili için fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL Destekten Yoksun Kalma (maddi) tazminatının, sigorta şirketin temerrüte düştüğü tarihten işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 4667 Sayılı Kanunla değişik 164/son fıkrası uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin Avukat olarak adlarına hükmedilmesine, ayrıca ve öncelikli olarak tesniple birlikte, davalı sigorta şirketine şirketine müzekkere yazılarak ... Plaka sayılı araca ait Trafik Sigortası Poliçesi ve Hasar Dosyası ile kaza ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine, müvekkilinin sosyo-ekonomik durum araştırılması yapılmasına, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ... Devlet Hastanesi'ne müzekkere yazılarak müvekkile ait meydana gelen kaza ile ilgili tedavi gördüğüne dair belgelerin istenilmesine, ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi ... E.... K. sayılı dosyanın istenilmesine, müvekkilinin maluliyet oranının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumuna sevkinin sağlanarak rapor aldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılması için gereğinin yapılmasını talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 12.03.2020 tarihinde, Kamu Sigorta Şirketlerinin davalı sigorta bünyesinde toplanması ile, davalı sigorta şirketine dahil olan ... Sigorta A.Ş bünyesinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunan ... Plaka'lı minibüs tipi servis aracı, Şoför ...'in sevk ve idaresinde, ... gitmek üzere seyrederken, ... Karayolu .... Metrede, ...Varyantını 70 metre geçince direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yaralanmalı , ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada ... plakalı servis aracının içerisinde müvekkili varislerin anneleri Müteveffa ...'un yolcu olduğunu müvekkillerinin annelerinin vefat ettiğini, ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi... K. dosyasında görülen ceza yargılaması tüm kaza dosyasından da kazanın oluşumunda müvekkilinin her hangi bir kusuru olmadığını, müvekkillerin anneleri müteveffa ... kazaya karışan araçta yolcu olarak bulunduğunu, kazanın oluşumuna sebebiyet veren ve kazaya karışan ... plaka araç davalı ... A.Ş. tarafından kaza tarihinde sigortalı olarak bulunduğunu, kaza nedeniyle ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi... E. ... K. Sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını, kazaya ilişkin tüm belgeler, olay yeri krokisi, mağdur ve müşteki ifadeleri ve söz konusu kazaya ilişkin tüm belgelerin mevcut olduğunu, müteveffa ... (Pasaport K. NO: ...) kaza sonrasında ambulansla ... Devlet Hastanesi'ne kaldırıldığını, kazaya ilişkin ölüm belgesi, ekipiriz raporu, grafiler ve tüm teşhis ve tedavi evrakları ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile ... Devlet Hastanesi'nde ve ... 15. Ağır Ceza Mahkemesi... E. ... K. Ceza yargılama dosyasında mevcut olduğunu, müvekkili davacılar annelerinin ölümü nedeniyle onun desteğinden yoksun kaldığını, davacı müvekkillerinin annelerinin ölümüne sebebiyet veren ... Plaka sayılı ARAÇTA kaza tarihinde davalı firma bünyesinde Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası ile kaza tarihinde sigortalı bulunduğunu, meydana gelen kaza nedeniyle ölen davacı müvekkillerin anneleri Müteveffa Shawa Teweldebrhan Weldeyesus'un yargılama esnasında ortaya çıkacak ve poliçe limitlerindeki maddi zararından (daimi maluliyet, geçici iş göremezlik, evde bakım giderleri ve destekten yoksun kalma tazminatının) faizi ve avukatlık vekalet ücreti ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulmasını talep ettiklerini, davalı sigorta şirketine 27.07.2022 tarihinde yasal önbaşvurusu yapıldığını ve davalı şirket tarafından iş bu davanın açılma tarihine kadar yazılı olarak herhangi bir cevap verilmediğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:
Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın dava şartı yokluğundan davanın usulden reddini talep ettiklerini, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 48/2 maddesi gereğince Davacının vatandaşı olduğu .... karşılık esasına göre teminattan muaf olup olmadığının Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorulmasına karar verilmesini, ... vatandaşlarının teminat yatırmaktan muaf olmaması halinde Mahkemenin takdir edeceği teminatın dosyaya yatırılmasına, aksi takdirde davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafca müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından dava şartı yerine getirilmediğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşu’na başvuru zorunluluğu getirildiğini, bu nedenle eksik evraklarla yapılan başvuru usule uygun bir başvuru olmadığından Mahkeme nezdinde görülen davanın, anılan dava şartını da haiz olmadığından ilgili başkaca hiçbir incelemeye gerek duyulmaksızın davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafından aynı kazaya ilişkin, müteveffanın çocukları olduğunu iddia ettiği ..., ..., ..., ... ve ... lehine ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyası ile de destekten yoksun kalma tazminatı konulu dava açıldığını, ikame edilen davaya konu olay aynı olup, talep edilen tazminatların hesabında dosyaların birbirini bekleme zorunluluğu bulunduğundan Mahkememiz dosyasının ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, zira destekten yoksun kalma tazminatı hesabında anne-çocuk paylarının ayrı ayrı hesaplanarak poliçe limiti tutarında garameten paylaştırma yapılması gerektiğini, iki dosyanın konusu, tarafları aynı olduğundan yapılacak usulü işlemlerde aynı olduğunu, hiç bir kabul anlamına gelmemek kaydı ile; hesaplamaların ve mahkeme kararların birbiri ile tutarlı olması ve usul ekonomisi yönünden dosyaların birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu trafik kazası anılan zamanaşımı süreleri geçtikten çok sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddi gerektiğini,
Dava dilekçesinde 17.03.2020 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı araç, müvekkili şirkete 29.09.2019 - 29.09.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başına 390.000-TL olduğunu, kaza başına işbu limit 3.900.000 TL olduğunu, Bu nedenle müvekkili şirkete yazı yazılarak söz konusu kaza nedeniyle davacıya veya diğer hak sahiplerine veya kurumlara yapılan ödemelerin sorularak poliçe limitinin belirlenmesi ve ödemelerin poliçe limitinden indirilmesi gerektiğini, bununla birlikte müvekkilinin poliçe ile üstlendiği süre içerisinde başkaca kaza olup, olmadığının tespiti de müvekkilinin limitinin belirlenmesi için elzem olduğunu, zira kaza nedeni ile davacı tarafından maluliyet tazminatına istinaden ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ve müteveffanın çocukları lehine hakkında ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyaları ile de davalar açıldığını, destek kavramının ispatlanması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (zmms) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, davacılar tarafından destekten yoksun kaldıkları makul ve muteber delillerle ispatlanması gerektiğini, müteveffa takılması zorunlu emniyet kemerini takmadığından müterafik kusuru bulunduğunu, hatır taşıması nedeniyle zarar miktarında indirim yapıldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için davanın haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkili şirketin faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu, öncelikle, Mahkememiz dosyasının ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Mahkememiz aksi kanatte ise zamanaşımı definin ve usuli itirazların dikkate alınarak davanın reddine, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 48/2 maddesi gereğince davacının vatandaşı olduğu ... karşılık esasına göre teminattan muaf olup olmadığının Adalet Bankanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorulmasına, ... A.Ş'ye müzekkere yazılarak poliçe süresi içerisinde başkaca kaza olup olmadığının ve davaya konu kaza nedeni ile davacıya veya diğer hak sahiplerine veya kurumlara yapılan ödemelerin sorularak poliçe limitinin belirlenmesine,... A.Ş.‘ye ait ... nolu hasar dosyasının celbine, müteveffanın nüfus aile kayıt tablosunun vatandaşı olduğu ülkeden celbine, aleyhe hüküm kurulması halinde kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına, tazminat oranı ve miktarının tespiti için, yukarıdaki hususlar tamamlandığında Hazine Müsteşarlığı Aktüerler Sicili’ne kayıtlı aktüer bilirkişiden rapor alınarak gerçek zararın tespit ettirilmesine, hiç bir kabul anlamına gelmemek kaydı ile; Müteraffık kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müteveffanın çocukları olduğunu iddia eden, ..., ..., ... ve ... yılında doğduğunu, diğer davacı ... için tespit yapılamadığını, ...'ya davacılar adına dava açması için verilmiş bir vekaletname bulunmadığını, kendisini vekil olarak niteleyen...'nın dava ve taraf ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı taraf, ...vatandaşı olduğunu, yabancılık sebebine bağlı olarak teminat yatırma yükümlülüğü 12.12.2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da düzenlendiğini, Kanun'un 48'inci maddesinin 1'inci fıkrasına göre; "Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır." şeklinde hüküm bulunduğunu, davacı taraflarca müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından dava şartı yerine getirilmediğini, yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırılmış; dava öncesinde sigorta kuruluşu’na başvuru zorunluluğu getirildiğini, buna göre zarar görenler öncelikle Sigorta Kuruluşu’na zararının giderilmesi için başvuruda bulunacak, bu başvurunun üzerinden 15 gün geçmesine rağmen başvuruya herhangi bir cevap verilmemesi, olumsuz cevap verilmesi veya verilen cevabın (ödenecek tazminatın) talebi karşılamadığı hususunda uyuşmazlık bulunması halinde zarar görenler dava hakkını kullanabileceği, destekten yoksun kalma tazminatı; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesinin 3. bendinde düzenlendiğini, “Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini gerekmektedir”. bu maddeye göre, haksız fiilin doğrudan doğruya muhatabı olmayan, ancak bu haksız fiil nedeniyle ortaya çıkan ölüm olayından zarar gören ya da ileride zarar görmesi güçlü olasılık içinde bulunan kimselere tazminat hakkı tanınmadığını, destekten yoksun kalma tazminatı davalarında eş, çocuklar, ve ana ve/veya babaya destek olduklarının karine olarak kabulünün gerektiği kabul edildiğini, yapılacak hesaplamalarda vefat edenin anne ve babasına da pay ayrılması gerektiğinden müteveffa ...'un anne ve babasını da gösterir nüfus aile kayıt tablosunun müteveffanın ülkesi olan ... celbini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle öncelikle usulden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-Birleşen... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya aslı,
2-... 15. Ağır Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası,
3-... Devlet Hastanesinden gelen Shawa Teweldebrhan Wel Deyesus'un tedavi belgeleri,
4-... A.Ş.'den gelen davaya konu hasar dosyası,
5-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası,
6-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Dava, tazminat davasıdır.
(1)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 166.maddesinde; “(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.
(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.
(3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.
(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
(5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Mahkememizin 2023/468 Esas sayılı dosyasının tetkikinden Mahkememizin iş bu dosyası ile arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, tarafların aynı olduğu anlaşılmakla mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kayıtlı dosyasının dava tarihi olarak önce ikame edilen Mahkememizin 2023/468 Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-İşbu davanın Mahkememizin 2023/468 Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamanın Mahkememizin 2023/468 Esas sayılı dosyası üzerinden devamına,
3-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda esas hüküm ile birlikte İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/08/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır