T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/530 Esas
KARAR NO : 2025/356
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/08/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, bilgisayar programlama ve geliştirme faaliyetleri ile iştigal ettiği; bu alandaki faaliyetler arasında sınavlara giren öğrencilerin sınav sonuçlarına göre hangi lise veya üniversiteye gidebileceklerini gösteren, kullanıcılar arasında yapılan tercihlere göre kaçıncı sırada yer aldığını belirten ''Tercih Simülasyonu'' programını geliştirdiği; davalı şirketin “...'' isimli internet sitesi henüz ... açıklanmadan ... arama motoru sonuçlarında ve internet sitesinde ''...'' başlığıyla öne çıktığı; ... sonuçları da henüz belli olmadan''...'' şeklinde başlık kullandığı; ... ''...'' başlığıyla haber yaptığı; davalı şirket aslında kendisinde 2023 yılına ait veriler olmadığı halde 2023 ibaresine yer vermek suretiyle kullanıcılar nezdinde böyle bir veriye sahip olduğuna dair algı oluşturmakta, haksız ve dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde kitleleri kendi sitesine çekerek daha fazla ziyaretçi almakta ve bu sayede daha fazla reklam geliri elde ettiği; sınavlara ilişkin yerleştirme sonuçları da henüz açıklanmadan taban puanlarına ait verilerin elde edilmesi de fiilen mümkün olmadığı; 2023 yılı lise ve üniversite tercih/yerleştirme sonuçları açıklanmadan 2023 yılına ait verilerden yararlanmak fiilen mümkün olmadığı halde karşı tarafın böyle bir ibareye yer vererek rakiplerinin önüne geçmesi haksız rekabete neden olduğu tek başına 2023 yılının yazılmış olması sınava giren bireyler nezdinde o yıla ilişkin taban puanları verilerinin mevcut olduğu şeklinde bir algı oluşturduğu; haksız rekabet eyleminden kaynaklı davacı şirketin uğradığı zararın davacı tarafından önceden net olarak bilinmesi veya tespit olunmasının mümkün olmaması ve zarar miktarının ancak bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme sonucunda tespit edilebileceği davanın kabulü ile haksız rekabetin tespiti ve men'ine; şimdilik 1000 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, manevi tazminat olarak 20.000 TL’nin haksız fiil tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ... arama motoru sonuçlarında en üst sırada davalıya ait sitenin yer alması, davalının müdahalesi ile gerçekleşen bir durum olmayıp tamamen ... arama motorunun kendi değerlendirme kriterlerine göre ve güvenirlik puanlamasına göre gerçekleştiği; ... internet adresininde öne çıkmasının nedenlerinden biri de zaten halihazırda sitenin ziyaretçi kitlesinin fazla olmasından kaynaklı olabildiği; bu durum süreklilik arz eden bir durum olmayıp bundan belki 5 ay sonra aynı arama yapıldığında başka bir sitenin ilk sırada yer alması mümkün olabileceği; dava konusu haberlerde herhangi bir yanıltıcı ibare yer almadığı gibi haber içerisinde zaten ösym'nin kendi sitesine yönlendiren bağlantı linkleri yer aldığı; 2023 yılında yapılan sınavlar ile ilgili bilgilerin ve sınava giren adaylar için aydınlatıcı bilgileri içerdiği; haberin yayınlanması kamu yararı ve basın özgürlüğü kapsamında hukuka uygun olup, haksız rekabete dair şartlar somut olayda oluşmamış olduğundan davanın reddi gerektiği söz konusu haberler ile dürüstlük ya da iyi niyet kurallarına aykırı bir eylem söz konusu dahi olmadığı; haberler basın ve ifade özgürlüğü kapsamında yayınlanan hukuka uygun haberler olduğu; şirketin eylemi ile davacı tarafın iddia ettiği zarar arasında illiyet bağı bulunmadığı tazminat şartları oluşmadığından davacı tarafından istenen tazminat miktarlarının fahiş olduğu açık olduğu dava konusu haberler haksız rekabet teşkil etmediğinden haksız rekabetin tespiti ve meni talebinin reddine, herhalde davanın tüm talepler yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı şirketin 2023 yılına sınavlara ilişkin haksız rekabet oluşturduğu eylemleri bulunup bulunmadığı, varsa haksız rekabetin tespiti ve men'i, maddi ve manevi tazminat talebine ve davacının uğradığını iddia ettiği manevi zararlarını davalıdan tahsil edip edemeyeceği, tahsil edebiliyorsa miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz 28.02.2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın haksız rekabet uzmanı ile bir yayın uzmanı (sektör temsilcisi) tevdii ile sunulan deliller, celbedilen dosyalar, davalının eylemlerinin haksız rekabet yaratıp yaratmadığı, dolayısıyla haksız rekabetin men'ine karar verilmesinin gerekip gerekmediği, tespit edilen uyuşmazlık konuları, tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapmak suretiyle, davacı tarafın meydana geldiğini iddia ettiği haksız rekabetin gerçekleşip gerçekleşmediği ve davacı yanın taleplerinin her biri hakkında değerlendirme yapmak suretiyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor aldırılmasına karar verilmiştir.Yayın uzmanı sektör bilirkişi ... ve haksız rekabet uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 10.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, "yayın açısından değerlendirme kısmında da izah edildiği üzere; bu tür haber içeriklerinin pek çok yayın kuruluşu tarafından yapılabildiği ve bu durumun sık rastlanan olağan bir durum olduğu, davalı tarafça yapılan haber başlıklarına ait haber içeriklerinde ... veya ... tercih kılavuzlarına yönlendirme yapıldığı, ...verilerinde davacının almış olduğu trafiğin düşük veya yüksek olduğunu anlamak için diğer kuruluşların oranını bilemediğimiz için yorum yapmanın mümkün olmadığı, davalı kuruluşa ait siteni de bu aramalardan ne kadar trafik aldığını bilemediğimiz için yorum yapmanın mümkün olmadığı, raporun hazırlandığı esnada aynı anahtar kelimelerle yapılan ... sorgulamasında ise farklı farklı onlarca sitenin ekrana geldiğini ancak dava taraflarına ait sitelerin ilk sayfalarda görülmediği, davalının dava konusu eyleminin TTK m. 55/1.a.2) ve TTK m. 54 kapsamında haksız rekabet oluşturduğunun takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu, davalının eylemi ile davacının uğradığını iddia ettiği zarar arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığının tespit edilemediği" kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin “www.fotomac.com.tr'' isimli internet sitesi henüz ... sonuçları açıklanmadan ... arama motoru sonuçlarında ve internet sitesinde ''...'' başlığıyla öne çıktığı;... yerleştirme sonuçları da henüz belli olmadan''...'' şeklinde başlık kullandığı; ...'ye ilişkin olarak sınavın yapıldığı gün itibariyle ''...'' başlığıyla haber yaptığı; davalı şirket aslında kendisinde 2023 yılına ait veriler olmadığı halde 2023 ibaresine yer vermek suretiyle 2023 yılı lise ve üniversite tercih/yerleştirme sonuçları açıklanmadan 2023 yılına ait verilerden yararlanmak fiilen mümkün olmadığı halde algı oluşturarak daha fazla ziyaretçi ve reklam geliri elde etmesinden bahisle haksız rekabetin tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında, davacı şirketin “tabanpuanlari.net' adlı internet sitesinin olduğu, bu sitede; okulların taban puanları, kontenjanlar, puan hesaplama, alınan puanlar doğrultusunda yerleşebilecek okulların listesine dair bilgilerin yer aldığı; davalı şirketin ise iş bu davada adı geçen “..." adlı internet sitesinin sahibi olduğu davaya konu ...yılına ait linklerin incelendiği;... başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısının ardından, tüm illere yönelik detaylı puan açıklamaları için ...'nın ilgili sayfa linki eklenerek yönlendirme yapıldığı;... başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısının ardından, ... tercih kılavuzu kaynak gösterilerek mevcut puanlar tüm üniversitelere yönelik olarak ayrı ayrı derlendiği; ... başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısı eklendiği ve bu yazıda; 2023 puanlarının henüz belli olmadığı belirtilerek ...'nin resmi sitesi kaynak gösterilerek referans olması açısından sayfa linki eklenerek 2022 puanlarına yönlendirme yapıldığı tespit edilmiştir.
Haksız rekabet kuralları, rekabet hakkının dürüstlük kuralları çerçevesinde kullanılmasını sağlamak ve rekabet hakkının kötüye kullanılmasını engellemek amacı ile sevk edilmiştir. Bu kurallar genel nitelikli ve her alanda uygulanabilecek hükümler içermekle birlikte rekabet hakkının, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi gereğince dürüstlük kurallarına uygun şekilde kullanılmasını sağlamaya çalışmaktadır (Arkan, Sabih: Ticari İşletme Hukuku, Ankara 2018, s. 350).
6102 sayılı TTK’nın 54/(1) maddesinde haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacının “bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması” olduğu belirtildikten sonra; 6102 sayılı TTK’nın 54/(2) maddesinde ise haksız rekabete ilişkin genel ilke “Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.” şeklinde belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 54. maddesinde haksız rekabetin amacı ve genel ilkesi belirtildikten sonra, aynı Kanun’un 55. maddesinde uygulamada sık karşılaşılan ve dürüstlük kurallarına aykırı olan bazı davranış ve fiil örnekleri sayılmıştır (Arkan, s. 350). Bu çerçevede bir davranış veya uygulamanın haksız rekabet teşkil edip etmediği belirlenirken öncelikle özel hüküm niteliğindeki 6102 sayılı TTK’nın 55. maddesinde sayılan hâllerden birinin var olup olmadığına bakılması gerekmektedir. Bu maddede sayılan hâllerden birisi söz konusu ise haksız rekabetin varlığı kabul edilecek, somut davranış veya uygulama bu maddede sayılan haksız rekabet hâllerine tam olarak uymuyorsa veya bu hâllerin kapsamına örnekseme yoluyla dolaylı olarak da dahil edilemiyorsa, ancak bu takdirde genel hüküm niteliğindeki 6102 sayılı TTK’nın 54/2 maddesinin uygulanması mümkün olacaktır. ( HGK'nun... E. ...K. Sayılı ilamı )
TTK 55. maddesinde yer alan “(1) Aşağıda sayılan haller haksız rekabet hallerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;…2.Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek,..." haksız rekabet eylemleri 6102 sayılı TTK ile haksız rekabetin özel bir türü olarak düzenlenmiştir.
Davalı tarafından 2023 yılına ait veriler yayınlanmadan taban puanlar belirlenmiş ve ilan edilmiş izlenimi verecek nitelikte başlık kullanılarak internet sitesinde haber yayınlanması nedeniyle davalının iş ürünü olan haber başlıkları gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar içerdiği; davalının haber sitesindeki bu başlıkları gören ilgili kişilerce sitede yer alan linke tıklamak suretiyle tıklanma sayılarını arttıracağı; davalının arama motorunda üst sıralarda yer alma ve reklam gelirini artırma şeklinde kendisine avantaj sağlamasına yol açmaya elverişli olduğu; davalı tarafın eylemlerinin TTK m. 55/1.a.(2) uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar ... analistik verilerinin celp edilmesini talep etmiş ise bilirkişi raporunda yer alan ...verilerinde davacının almış olduğu trafiğin düşük veya yüksek olduğunu anlamak için diğer kuruluşların oranını; davalı kuruluşa ait sitenin de bu aramalardan ne kadar trafik aldığını bilenemediği için bu hususta ayrıca değerlendirme yapılmadığı hususunda ... analistik verilerinin uyuşmazlığın çözümünde etkili olmayacağından yeniden ek rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporunda meydana gelen haksız rekabet kapsamında zarar miktarı tespit edilememiş ise de TTK m.58/d( eski56/d) ve TBK m.50 (eski 42) maddelerine göre, olayların olağan akışı dikkate alınarak hakkaniyete uygun bir tazminata hükmetmek gerektiği ve TBK m.50/2 uyarınca "uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözönünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler" şeklinde olduğu, bilirkişi raporlarında zarar tam olarak tespit edilemediğinden davacı vekilinin dava dilekçesinde yer alan 1.000 TL maddi tazminat miktarının hakkaniyete uygun (eski yerleşik deyimle "kadri maruf") olduğu vicdani kanaatine varılarak yukarıda izah edilen haksız rekabete dayalı eylemler nedeniyle takdiren 1.000 TL maddi tazminatın 15/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili her ne kadar haksız fiil tarihinde itibaren faiz talep etmiş ise de davalı tarafından hangi tarih itibariyle haksız rekabete konu eylemin başlangıcı tespit edilmediğinden dava tarihi itibariyle faiz uygulanmıştır.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede, ... BAM 20. HD ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "...Diğer taraftan, TTK'nın 56. maddesi, haksız rekabet sebebiyle ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlike ile karşılaşabilecek olan kimseye, TBK'nın 58. maddesinde öngörülen şartların varlığı halinde, manevi tazminat isteme hakkı da tanımış bulunmaktadır. TBK'nın 58. maddesi daha geniş bir mefhum olan şahsi menafftin ihlali esasına dayandığı halde TTK'nın 56. maddesi ekonomik menfaat bakımından zarar uğranılmasına ve hatta böyle bir tehliye maruz kalınması esasına dayanmaktadır. Her iki Kanun maddesinin birlikte değerlendirilmesinden çıkan sonuca göre; haksız rekabet eylemi nedeniye manevi tazminata hükmedilebilmesi için davacının ekonomik menfaati yönünde zararın veya tehlikenin ve kusurun mevcudiyeti yeterlidir. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davalıların haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin varlığı yani davalıların kusuru ile maddi zararın oluştuğu kabul edilmesine rağmen TBK'nın 58. maddesindeki koşulların oluşmadığı gerekçesiyle manevi tazmnat isteminin reddine karar verilmesi yerinde görülmediğinden, davacı yanın bu yönde istinaf itirazı kabul edilerek Dairemizce somut olayın özellikleri dikkate alınarak 15.000 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu kannatiyle manevi tazminata hükmedilmiştir.'' dikkate alındığında davacı şirketin “tabanpuanlari.net' adlı internet sitesinin olduğu, bu sitede; okulların taban puanları, kontenjanlar, puan hesaplama, alınan puanlar doğrultusunda yerleşebilecek okulların listesine dair bilgilerin yer aldığı; davalı şirketin ise iş bu davada adı geçen “..." adlı internet sitesinin sahibi olduğu davaya konu ...ve ... yılına ait linklerin incelendiği;LGS Taban Puanları başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısının ardından, tüm illere yönelik detaylı puan açıklamaları için ...'nın ilgili sayfa linki eklenerek yönlendirme yapıldığı;... Puanları 2023 başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısının ardından, ... tercih kılavuzu kaynak gösterilerek mevcut puanlar tüm üniversitelere yönelik olarak ayrı ayrı derlendiği; ...Puanları 2023 başlığıyla haber yayınlandığı ve içerikte kısa bir bilgilendirme yazısı eklendiği ve bu yazıda; 2023 puanlarının henüz belli olmadığı belirtilerek ...'nin resmi sitesi kaynak gösterilerek referans olması açısından sayfa linki eklenerek 2022 puanlarına yönlendirme yapıldığı anlaşılmakla davacının zarara uğraması nedeniyle manevi tazminat da talep edebileceği anlaşılmakla, davalının kusur derecesi, davaya konu linklerin sayısı, tarafların mesleki faaliyetleri, haksız rekabeti oluşturan eylemlerin ağırlığı, ilgili eylemlerin davacıda oluşturduğu psikolojik durum gözetilerek manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı hususu da dikkate alındığında 5.000-TL manevi tazminatın 15/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
2- Davalının, 2023 yılı sınav verilerine ilişkin internet yayınlarının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve men'ine, 6102 sayılı TTK'nın 55/1-a)2. maddesi uyarınca haksız rekabet olduğunun tespitine,
3- 1.000 TL maddi tazminatın 15/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- 5.000-TL manevi tazminatın 15/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Maddi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL karar harcının, 358,63TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 256,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi Tazminat Yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL karar harcının, 358,63TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 256,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 6.882,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanması sonrası 1.966,28 TL yargılama gideri ile 358,63 TL peşin harç ve 269,85 TL başvurma harcı toplamı 2.594,76 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 179,90 TL karar harcının, peşin yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 99,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.885,86 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.345,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.305,37 TL yargılama giderinin ve 80,70 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı toplamı 1.466,77 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 891,42 TL'nin davalıdan, 2.228,58 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır