T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/527
KARAR NO : 2025/999
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/08/2023
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nın ...’da kurulu bir şirket olduğunu, iştigal alanı çeşitli ürünlerin toplu alım-satımı ve/veya dağıtımı olduğunu, müvekkil ...'nın davalı ... A.Ş. adlı şirket ile Türkiye’deki bir bağlantısı olan ... Şirketi aracılığıyla iletişime geçtiğini ve 2021 yılında dolphine marka 440.000 kutu ... eldiven alımı için sipariş verildiğini, ... ve davalı ...Şti. arasında 440.000 kutu ... marka (...) eldivenin satışına yönelik 08.04.2021 tarihli ... fatura ve 8.4.2021 tarihli Depozito Sözleşmesi imzalandığını, tarafların bu ödemelerin müvekkilinin Türkiye'deki bağlantısı ... Şirketinin mutemet olarak belirlenmesi ve iş bu şirket tarafından yapılması konusunda mutabık kaldıklarını, davalı tarafından ödemeye ilişkin 08.04.2021 tarihli proforma fatura düzenlendiğini ve müvekkiline gönderildiğini, bunun üzerine faturada yazılı tutarların mutemet olarak belirlenen ... Şti. tarafından davalıya ödendiğini, proforma faturayı takiben kesilen 05.06.2021tarihli faturada kesildiğini ve müvekkiline gönderildiğini, Proforma Faturası ve Depozito Sözleşmesi uyarınca 08.04.2021 tarihinde aracı mutemet ... Şirketi tarafından ... adına ...'e 560.000 Amerikan Doları ödeme yapıldığını, yapılan ödeme doğrultusunda ... tarafından anlaşılan dolphine marka ... eldivenlerin gönderilmesi gerektiğini, ...önce müvekillerini malların gönderildiğine ikna ettiğini, hatta bu duruma ilişkin sahte olduklarını düşündükleri ... evrakı gönderildiğini, daha sonra taraflar arasında yaşanan bir sürü mailleşme de görüleceği üzere davalı gümrükte yaşanan sıkıntıların ürünlerin kaybolması ve benzeri sebepler ile anlaşılan ... eldivenleri ...'in ...'daki adresine teslim etmediklerini, eldivenlerin 2 ayı aşkın bir süre boyunca ...'e teslim edilmemesi hatta ...'ya dahi ulaşmaması üzerine tarafların bir başka eldiven türü olan ... eldivenlerin davalı ... tarafından ...'e gönderilmesi üzerine anlaştıklarını ancak Vincare eldivenlerin de ... yanlış gümrük belgelerinin düzenlenmesi ve sertifikaların eksik olması sebebiyle gümrükten geçemediğini ve ...'e herhangi bir eldiven teslimatı yapılmadığını, ...tarafından aralarındaki ... Fatura ve Depozito Sözleşmesi'ne aykırı hareket edilmesi ve herhangi bir eldiven teslimatı yapılmaması üzerine ...'in defalarca kez ...ile iletişime geçerek ödemiş olduğu depozitonun kendine iadesini talep ettiğini,... tarihinde ... 3. Noterliğinden ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ancak bu taleplerinin sonuçsuz kaldığını ve ödemiş olduğu 560.000 Amerikan Doları tutarındaki bedelin aklaşık iki senedir geri ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından muhatapa ödenen bedelin iade edilmesi için fazlasıyla zaman tanınmasına rağmen herhangi bir geri ödeme yapılmamasının açıkça...'in kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, tüm bu nedenlerden dolayı ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile 560.00.00 Dolar alacağın şimdilik 80.000 USD'nın dava açılırken karşılığı 2.160.000.00 TL'nin 22.04.2022 temerrüt tarihinden itibaren ticari işlemlere uygulanacak temerrüt faizi ile birlikte tahsilini, alacağın yabancı para birimi USD cinsinden olduğundan, USD cinsinden belirlenecek alacak miktarının fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla 560.00.00 Dolar alacağın şimdilik 80.000 USD dava açılırken karşılığı 2.160.000.00 TL'nin 22.04.2022 temerrüt tarihinden itibaren ticari işlemlere uygulanacak temerrüt faizi ile TBK madde 99 ve İİK madde 58 hükümleri gereği fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru karşılığı Türk lirasının davalıdan tahsilini yargılama masraf ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirketin ... Şirketi aracılığı ile iletişime geçtiğini ve 2021 yılında ... markalı eldiven alımı için 440.000 kutu ... eldiven alımı için sipariş aldığını, müvekkili şirketin iştirak ortaklığı olan ... Şirketi ile beraber henüz davacı ile böyle bir iş birliği olmadan önce ana tedarikçi ... Şirketi'ne kaparo bedeli yollandığını ve ürünlerin tedarikini sağlamak ve satmak adına hazırlıklarını yaptığını, tedariki sağlayacak olan ... Şirketi firmasının yetkilisi ile ... yetkilisi ile beraber görüşme yaparak anlaşma sağlandığını, davacının dava dilekçesinde sunmuş olduğu ifadelerin eksik ve hatalı olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafından 83.076 USD ve 100.000 USD olarak ayrı ayrı yapılmış olan kaparo bedellerinin iadesini sağladıklarını, .. Yetkilisi ile müvekkili firma yetkilisinin ortak hareket ederek ana tedarikçi firmanın vermiş olduğu tüm ifadelerin yalan ve yanlış olduğunu anlamaları üzerine ortak karar vererek ...'ın Türkiye Distribütorlüğü olan ... markalı ürünlerin kar ortaklı satışına karar verildiğini, ve 48.060 adet ...sevkiyatını gerçekleştirdiklerini, müvekkili şirketin ... markalı ürünlerin alımı için 100.000 USD depozito ve 1.120.000 USD ürün alımı için ... markalı ürünlerin tedarikçisi olan ...AŞ firmasına 04/03/2021 tarihinde ödemelerini gönderdiğini ve mal alımları için program yaptığını, ... firmasının yalan beyanları ve ürünlerin ...'ya giriş yapmasına rağmen faturada fiyat düşürmek ve gümrük beyannamesinde değişiklik talebinde bulunmasının müvekkili tarafından kabul edilmemesi üzerine ürünlerin ayıplı olduğu şekilde yalan beyanlarda bulunduğunu ve kendisinin maillerde görüleceği üzere tüm talep etmiş olduğu resmi belgelerin sağlanmasına rağmen belgelerin eksik olduğu bahanesinde bulunarak müvekkilinin tedarikçisi ile olan anlaşmalarında zor durumda bıraktığını ve mevcut alacağı olan 1.220.000 USD alacağının güncel tarih itibari ile hala ödemelerinin anılanamadığını, tüm ilişkilerinin bozulmasına sebep olduğunu, müvekkili şirketin alacağını alabilmek adına tüm resmi girişimlerde bulunduğunu, tüm görüşmelerin ... Yetkilisi ile karşılıklı olarak onay alınarak yapılmasına rağmen firma yetkilisinin kendisinin ... distribütörü olması talebine karşılık müvekkili firma tarafından ...adına eldiven kutu ve kolilerin basılması herhangi bir gerekçesi olmamasına rağmen ürünleri yaklaşık olarak 90 gün ... gümrüklü sahada betletmesi ve zaman kaybından kaynaklı olarak ürünlerin değer kaybına uğraması müvekkili şirketin ana tedarikçisi ile arasının bozulmasına maddi anlamda ciddi zarar görmesine ve ana tedarikçiden alacağı olan 1.220.000 USD alacaklarını alamamasına sebep olduğu gibi bir de diğer anlaşmaları olan firmalara yüklemeleri zamanında yapmamalarından kaynaklı olarak 350.000 USD civarında ek borçlanmaları olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Proforma fatura ve sözleşme konusu ürünlerin davacıya teslim edilip edilmediği konusunda tarafların 2021, 2022, 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin mali bilirkişi heyeti tarafından incelenmesi amacıyla defterlerin hazır edilmesi gerektiği hususu taraflara ihtar edilmiş, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi üzerine davacı tarafından ibraz edilen kayıtlarla dava dışı .... şirketinin ticari defterlerinde inceleme yapılarak düzenlenen 11/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafından ihraç edilen eldivenlerin dava dışı İspanya ülkesinde mukim ... şirketine gönderildiği, alıcının davacı olmadığı, davalı tarafından sözleşme konusu ürünlerin dava dışı ülkeye ve şirkete ihraç edilmesinin tek başına ürünlerin ayıplı olmadığını ispata elverişli olmadığı, davalının ürünleri davacıya teslim ettiğinin tespit edilemediği, dava dışı ... şirketinin davacından 2021 yılında 560.000 USD avans aldığı, aynı tutarın 30.09.2022 tarihinde davalı hesabına virmanlandığı, davacından alınan tutarın davalı şirketten alacak olarak kaydedildiği, davalıya fazla ödenen 78.982 USD karşılığı 1.641.108,60 TL tutarlı sipariş avansları hesabında davalı şirketten alacaklı olarak hesapların devredilmiş olduğu, davacı tarafından gönderilen 560.000 USD'nin depozito olarak gönderilip gönderilmediğinin defterlerden tespit edilemediği, bu ödemenin cari hesaplar ile ilişkilendirildiği, dava dışı ...'in davacı şirketten 638.982 USD aldığı, fazla alınan 78.982 USD'nin davalı hesaplarına virmanlanması sebebiyle davalıya 78.982 USD fazla ödeme yapıldığı yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava, davalıya dava dışı şirket aracılığıyla havale edilen tutarın satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacı tarafından dava dışı ... Şirketi hesabına havale edilen toplam 560.000 USD'nin, taraflar arasında akdedilen "Depozito Sözleşmesi" kapsamında depozito olarak gönderilip gönderilmediği, davalının 08/04/2021 tarihli Depozito Sözleşmesi kapsamında yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmenin 6. maddesi kapsamında depozito bedelinin ... yerine davacıya iade edilmesini talep hakkının bulunup bulunmadığı, ispat külfetinin yer değiştirip değiştirmediği, davalının teslim borcunu yerine getirip getirmediği, davacının kısmi dava olarak ikame ettiği işbu davada alacağın TL cinsinden mi yoksa USD cinsinden mi talep edildiği konularından ibarettir.
Davacı, dava dışı şirket aracılığı ile davalı şirketle iletişime geçildiğini, 440.000 adet eldivenin davacıya satılması konusunda anlaşma sağlandığını, davalı tarafından bu amaçla 08/04/2021 tarihli proforma fatura düzenlediğini ve taraflar arasında 08/04/2021 tarihli Depozito Sözleşmesinin imzalandığını, dava dışı ... Şirketinin güvenilir şirket olarak belirlendiğini, dava dışı bu şirkete satın alınacak ürünler için 560.000 USD ödeme yapıldığını, davalının ürünleri teslim etmemesi sebebiyle davacıya teslim edilmesi gereken ürün markasının değiştirildiğini, bu konuda taraflarca anlaşıldığını ancak ... marka eldivenlerinde davacıya teslim edilmediğini bu sebeple ürün bedelleri için ödenen 560.000 USD'den şimdilik 80.000 USD karşılığı 2.160.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiğini iddia etmişti.
Davalı ise davacıdan 2021 yılında ... marka 440.000 kutu ... eldiven alımı için sipariş aldığını, davacının sözleşmeden önceki bir tarihte dava dışı tedarikçi şirkete 100.000 USD kapora bedeli gönderdiğini, müvekkilinin davacıya 83.076 USD ve 100.000 USD tutarlı kapora bedellerini iade ettiğini, davacı ve davalı şirket yetkililerinin ana tedarikçi firmanın ifadelerinin yanıltıcı olduğunu anlamaları üzerine ortak hareket ettiklerini ve davalının distribütör olarak faaliyet gösterdiği markanın (Vincare) ürünlerinin kâr ortaklı olarak satışının kararlaştırıldığını, davalının 05.06.2021 tarihli fatura ile 48.060 adet blue ... eldiven sevkiyatını gerçekleştirdiğini, davalının Vincare marka ürünler için tedarikçi ... A.Ş'ye 100.000 USD depozito gönderdiğini ve 1.120.000 USD tutarlı ürün alımı için program yaptığını, davacının ürünlerinin ayıplı olduğu iddiasında bulunarak kendisinin 1.220.000 USD alacağını almasının engellendiğini, davacı ile davalı arasında yapılan ikinci anlaşmada teslim edileceği kararlaştırılan ... marka ürünlerinin taşındığı aracın gümrüklü sahada bekletildiğini, sonunda ürünlerin imha edilmeden iade alınabildiğini, bu nedenle şirketlerin maddi anlamda zarara uğradığını, davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği ürünlerin Türkiye'ye iadesinin sağlandığını ve Türkiye'ye sokulmadan transit ticaret ile dava dışı ...şirketine 28.09.2021 tarihli belge ile .... üyesi İspanya ülkesine ihraç edildiğini, davacının çıkarları uğruna yanlış bilgiler verdiğini, ürünlerin uygunluk belgelerini... isimli ... Menşeili bağımsız denetleme kuruluşu tarafından 11.05.2021 tarihli belge ile alındığını, test sonuçlarının davacı ile paylaşıldığını ve davacının onayının alındığını, davacının keşide ettiği ... tarihli ... 3. Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesine karşı ... 26. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ile cevap verildiğini, davalı tarafından aracı şirket ... Şti.ye gönderilen 560.000 USD yönünden 516.164,40 USD için peşin ithalat kapamasının yapıldığını, vergi dairesine bildirildiğini, tüm görüşmelerin davacı onayı ile yapılmasına rağmen davacının adına basılan eldiven kutu ve kolilerinin ... gümrüklü sahada 90 gün bekletilmesi, ürünlerin değer kaybına uğraması, ana tedarikçi firma ile davalının arasının bozulması ve ana tedarikçiden olan 1.220.000 USD alacağın alınamaması sebepleri ile davalının 350.000 USD ek borçlanmasının söz konusu olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Davalı, dava dışı dava dışı ... Tİc. Ltd. Şti.'ne havale edilen 560.000 USD'nin eldiven satımı için avans olarak alındığını kabul etmiş, eldivenlerin davacıya teslim edilmek üzere gönderildiğini ancak davacının gerçek olmayan şekilde ayıplı ürün iddiasında bulunması sebebi ile ürünlerin başka şirkete ithal edildiğini, davacının tutumu sebebi ile zarara uğradığını iddia etmiştir.
Taraflar arasında 08/04/2021 tarihinde imzalanan ''Depozito Sözleşmesi'' başlıklı sözleşmede davacının, davalıdan proforma fatura konusu mal bedelini ödeyerek ürünleri satın alacağının, depozito olarak...'in hesabına 560.000 USD gönderildiğinin, sözleşmenin 6. maddesinde davalının hatalı ürün göndermesi veya proforma faturadaki yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde davalının bu bedeli davacıya iade edeceğinin, sözleşmenin 9. maddesinde uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı hususunda uyuşmalık bulunmamaktadır.
6098 sayılı TBK. 555. Maddesi; ''Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir.''
TBK. 556. Maddesi; ''Havale, havale edenin havale alıcısına olan borcunun ifası amacıyla yapılıyorsa, bu borç ancak havale ödeyicisinin borcu ifa etmesiyle sona erer. Havaleyi kabul etmiş olan havale alıcısı, havale ödeyicisine başvurarak havalede belirlenen süre içinde alacağını elde edememişse, bu alacağı, havale edene karşı yeniden ileri sürebilir.
Alacaklı olan havale alıcısı, havaleyi kabul etmek istemezse, durumu borçlu olan havale edene gecikmeksizin bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğan zararı gidermekle yükümlü olur.''
TBK. 557. Maddesi; ''Havale ödeyicisi, çekince belirtmeksizin havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına bildirirse, ifa ile yükümlü olur ve ona karşı, ancak aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir; havale eden ile kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremez.
Havale ödeyicisi, havale edene borçlu ise, borcu havale alıcısına ifa etmesi, havale edene yapacağı ifaya oranla daha fazla yük getirmiyorsa, borcu havale alıcısına ifa etmekle yükümlüdür. Bu durumda, havale eden ile aralarında aksi kararlaştırılmamışsa havale ödeyicisinin, ifadan önce havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına açıklamasına gerek yoktur.''
TBK. 558. Maddesi; ''Havale ödeyicisi, havale alıcısının istemesine karşın ifadan kaçınır veya havale konusunu ifa etmeyeceğini önceden açıklarsa havale alıcısı, durumu gecikmeksizin havale edene bildirmekle yükümlüdür; bildirmezse, bu yüzden havale edenin uğrayacağı zarardan sorumlu olur.''
TBK. 559. Maddesi; Havale eden, havale alıcısına verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir. Ancak, havale alıcısının yararına, özellikle onun alacağını elde etmesi amacıyla verdiği yetkiyi geri alamaz.
Havale ödeyicisi, havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale eden, ona verdiği yetkiyi geri alabilir.
Havale edenin iflası hâlinde, henüz kabul edilmemiş olan havale kendiliğinden sona erer.'' hükümlerini ihtiva etmektedir.
Davacı, konsinye satış sözleşmesi kapsamında satışı kararlaştırılan ürünlerin teslimi amacıyla davalıya havale yapıldığını iddia etmiş olup, davalı cevap dilekçesinde ürünlerin davacıya teslim edildiğini, ancak davalının gerçek olmayan şekilde ayıp iddiasında bulunarak ürünleri teslim almaktan kaçındığını bu nedenle ürünlerin başka şirkete satıldığı savunmasında bulunmuş olup taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalıya dava dışı ... şirketi aracılığıyla avans olarak 560.000 USD gönderileceğinin karalaştırıldığı, davalının ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, dava dışı...Tİc. Ltd. Şti'nin defterlerine göre davalıya 78.982 USD fazla ödeme yapıldığı, davalının aldığı avans karşılığı ürünlerin davacıya teslim edildiğini ispat edemediği, davacının dava dilekçesinde yabancı para cinsinden alacağın Türk Lirası karşılığının talep edildiği, ihtarnameye cevap tarihi itibari ile temerrüt oluştuğu dikkate alınarak 78.982 USD karşılığı 2.138.706,19 TL'nin 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin alacak ispat edilemediğinden 1.018 USD yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2.138.706,19 TL'nin 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 146.095,02 TL olduğundan, peşin yatırılan 36.887,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 109.207,62 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen harç miktarı 36.887,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından posta ve tebligat masrafı 565,00 TL ile bilirkişi ücreti 30.000,00 TL olarak yapılan toplam 30.565,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 30.263,68 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 317.418,87 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2025
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP