T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/746
KARAR NO : 2025/775
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/11/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı şirkete ait olup, dava dışı sürücü ...'in %100 kusuru nedeniyle 24.09.2021 tarihinde ... İli ... Caddesi üzerinde bulunan trafik ışıklarında maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkili aracının 11.347.13 TL bedelle onarımı yapıldığını, ancak araçta değer kaybı oluştuğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili aracında trafik kazası nedeniyle meydana gelen zararın tazmini için HMK 107. Maddesi gereği şimdilik 10.000.00 TL değer kaybı tazminatı bedelinin davalıdan kaza tarihi olan 24.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, yargılama giderleri, harç ve masraflar ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafların Savunmalarının Özeti:
Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. vekilleri cevap dilekçesinde özetle; İleri sürülen dava ve iddia konusu alacak belirlenebilir durumda olduğundan davacının huzurdaki davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararı bulunmadığını, dava konusu talepler iki yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın bir kamyon olduğu, dolayısıyla büyüklük ve yüksekliği ile kör noktalarının bulunduğu hususu da gözetildiğinde, meydana gelen kazada... plakalı araç sürücüsüne ve müvekkili şirkete herhangi bir kusur atfedilebilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu kazanın meydana gelmesinde etkili olan tüm unsurların irdelenerek tarafların kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, davacıya ait araçtaki değer kaybının tespitinde, dava konusu kaza haricindeki hasarların ayrıştırılması gerektiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin davalı sıfatıyla davada taraf olduğunu, dava dışı ... Sigorta Şirketi'nin de huzurdaki davadan haberdar edilmesi gerektiğini, izah edilen sebeplerle; davanın Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne ihbarına, hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine, zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın zamanaşımı yönünden reddine, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmil edilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın 24.09.2021 tarihinde gerçekleşmiş olması nedeniyle davaya konu taleplerin 2 yıllık zamanaşımına uğradığından 2918 sayılı karayolları trafik kanununda öngörülen sürelerde açılmadığını, davanın özellikle belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğine ilişkin bir talep olmadığından davanın belirsiz alacak davası olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, aracın geçmiş hasarları dikkate alınarak konusunda uzman bilirkişi marifetiyle değer kaybının tespiti gerektiğini, açıklanan nedenlerle; karşı tarafın haksız ve yersiz davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-.... A.Ş.'den gelen ... plakalı aracın 24.09.2021 tarihli kazaya ilişkin servis kayıtları,
2-... Sigorta A.Ş.'den gelen dava konusu hasar dosyası,
3-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen ... plakalı...'na ait 24/09/2021 tarihi öncesine ait Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı,
4-... Bankası A.Ş.'den gelen ...'nun taşıt kredisi ile ilgili sözleşme ve ödeme evrak asılları,
5-Bilirkişi raporu,
6-Araç mahrumiyet raporu,
7-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybının davalıdan tahsiline ilişkindir.
Taraflar arasında davacıya ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... San. Ve Tic.A.Ş. Adına tescilli ait olup diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası sigortalanan ... plaka numaralı aracın karıştığı 24.09.2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası davacının aracında hasar oluştuğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya dayanak trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının ne olduğu, davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı bedelinin ne kadar olduğu hususundadır.
Davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen hasar dosyası celp edilmiş, sigorta gözetim merkezine yazılan müzekkere cevabında davacıya ait aracın 24.09.2021 tarihinden önce karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davaya dayanak trafik kazasının meydana geldiği tarih itibariyle davacının aracının üzerine rehin şerhi bulunduğu anlaşılmış ise de, dava dışı İş Bankasına yazılan 24.12.2024 tarihli müzekkere cevabında özetle, 28.02.2024 tarihinde rehnin kaldırılması işlemlerinin tamamlandığı, bu nedenle tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat verildiği bildirilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi hâlinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91 inci maddesinin birinci fıkrasında; işletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, yine olay tarihinde yürürlükte bulunan 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise; zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğu ve 2918 sayılı Kanun'da düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 sayılı Kanun'un haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ilâ 51 inci maddelerine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla mükelleftir. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve...Esas - ...Karar, 22.2.2012 tarih ve ...Esas - ... Karar, 16/1.2013 tarih ve ... Esas - ...Karar ve Yargıtay 17. HDBnın 20/05/2013 tairh ve ...Esas - ...Karar sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.
Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim uygulanması da doğru değildir. ( Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih ...E. ... K., 28.03.2016 tarih ...E....K., 04.04.2016 tarih ... E. ... K., 17.03.2014 tarih... E. ...K. Sayılı ilamları )
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih ve ... E. - ...K.) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. TTK'nın 1427 vd maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. (Yargıtay 17 HD 15.12.2011 tarih ve 2011/4075 E. - ... K.,28.03.2016 tarih ve... E. - ... K., 04.04.2016 tarih ve .. E. ... K.,17.03.2014 tarih ve...E. - ...K.) Davalı sigorta şirketi vekilinin bu hususlardaki istinaf sebepleri yerinde değildir.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 03.12.2020 tarih ... E. -...K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak ... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD 07.03.2016 tarih ve... E.- ... K. sayılı ilamı)
Uyuşmazlığa ilişkin otomotiv alanında uzman bir makine mühendisi ile adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 19.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle,...plaka sayılı araç sürücüsü ...’in; 2918 sayılı KTK’nun 46/2-e, 67/1-a ve 84/j maddelerini ihlali ile kazanın oluşumunda Asli ve %100 (Yüzde Yüz) etkisi olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’nun; kural ihlali olmadığından kazanın oluşumunda etkisi olmadığı, kazanın oluşumunda, başka bir kişi, kurum ve kuruluşun etkisi olmadığı, davacı ...’nun ... plaka sayılı araçta, kaza tarihi(24/09/2021)itibarı ile 15.831 TL değer kaybı alacağının oluştuğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekili 25.04.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı ıslah etmiştir.
Mahkememizce dosyaya sunulan bilirkişi raporuna gerekçeli, somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle itibar edilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... San. Ve Tic.A.Ş. Adına tescilli ait olup diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası sigortalanan ... plaka numaralı aracın karıştığı 24.09.2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında hasar meydana geldiği, hasar sonucunda davacının aracında değer kaybı oluştuğu, oluşan değer kaybından davalıların sorumlu olduğu, davacının davalılardan toplam 15.831,00 TL talep edebileceği, davalı sigorta şirketinin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair dosyaya bir belge sunulmadığı anlaşılmakla davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
Değer kaybı nedeniyle 15.831,00 TL maddi tazminatın davalı ... San. ve Tic.A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 24.09.2021, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.081,42 TL nispi karar harcının, 269,85 TL peşin harç ve 100,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile noksan kalan 711,57 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 15.831,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 9.623,75 TL yargılama gideri ile 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 100,00 TL tamamlama harcı toplamı 10.263,45 TL'nin davalılırdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Yapılan 79,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,
Dair, davalı ... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş. Vekilinin yokluğunda MİKTAR İTİBARİ İLE KESİN OLMAK ÜZERE verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/10/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 269,85 TL
Tamamlama
Harcı : 100,00 TL
Karar Harcı : 1.081,42 TL
Noksan Harç : 711,57 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 10.555,00 TL
Davalı .... A.Ş. Gider Avansı
Yatırılan Avans : 250,00 TL
Davalı ...A.Ş. Gider Avansı
Yatırılan Avans : 100,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 9.000,00 TL
Posta Giderleri : 623,75 TL