T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/757 Esas
KARAR NO: 2024/7
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 01/08/2013
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... A.Ş'ye 17.12.1999 tarihinde 18.896,30 TL, 16.12.1999 tarihinde 1.000 TL, 16.12.1999 tarihinde 1.774 TL mevduatın ...Şti adlı ...hesabına aktarıldığını, toplanan mevduatların ... ait olan paravan şirketlere aktarıldığını, ... 8. Ağır Ceza Mahkemesinde ... A.Ş'nin hakim hissedarı ...'in yargılandığını ve ceza aldığını, bu karar ile ... A.Ş ile... Şti. arasında organik bağın ortaya çıktığını, yatırdığı 18.896,30 TL'nin vade sonunda 23.020,41 TL olduğunu, bu miktarın da dava tarihine kadar 134.373,76 TL'ye ulaştığını, yine 1.000,77 TL'nin vade sonunda 1.067,49 TL'ye, bu miktarın da dava tarihine kadar 6.362,13 TL'ye ulaştığını, 1.000,29 TL'nin vade sonunda 1.066,98 TL'ye, bu miktarın da dava tarihine kadar 6.359,09 TL'ye ulaştığını ileri sürerek 134.773,76 TL'nin 23.020,41 TL'sine, 6.362,13 TL'nin 1.067,49 TL'sine, 6.359,09 TL'nin 1.066,98 TL'sine dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... Bank vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında akdedilen hisse devir sözleşmesi gereği Sümerbank bünyesinde birleşen bankaların hisselerinin ...'a devredildiğini, ...'nin hisseleri ...'a devir eder iken hisse devir tarihi olan 09.08.2001 tarihinden önceki işlemlerden kaynaklanan borçları ve bu borçlara ilişkin her türlü mali ve hukuki sorumluluğu hisse devir sözleşmesinin 6.13. maddesi gereğince kendi üzerine aldığını, sorumlunun ... olduğunu ve yasal düzenlemeler gereği borcu üstlendiğinden, ortada kanuni bir devir olduğundan 3. kişileri de bağladığını, Mahkemenin resen taraf değişikliğine hükmetmesi gerektiğini, müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile bir kısım hisselerin...'ye devredildiğini, 18.06.2007 tarihli hisse satış sözleşmesi ile müvekkilinin daha önce ...'den aldığı hisselerin ... Bank A.Ş'ye satıldığını, ...Bank aleyhine açılan davalarda ... tarafından borcun üstlenildiğini, müvekkilinin davada husumeti bulunmadığını, söz konusu işlemlerden ...'nin sorumlu olduğunu belirterek davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, hükmün ... aleyhine kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Feri müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanında açılmadığını, dava açma süresinin sona erdiğini, davada uzamış ceza zamanaşımının da uygulanamayacağını, Borçlar Kanunu'nun 31. maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalı bankada davacının herhangi bir mevduatının olmadığını, davalı banka tarafından gerçekleştirilen işlemin havale işlemi olduğunu, davacının kendi özgür iradesi ile parasını tamamıyla farklı bir tüzel kişilik olan ... limitede yatırdığını, fazla faiz getirisi sağlayan bir yatırım alternatifi olarak Kıyı Bankacılığını tercih eden davacının davalı banka tarafından bilgisi dışında işlem yapılması ve iradesinin yanıltılmasının söz konusu olmadığını, ... A.Ş tarafından davacının dolandırılmasının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, davacının davalı ... Bank A. Ş. ( ... A. Ş.) aracılığı ile ... Ltd Şti nezdinde açtırdığı mevduat hesabındaki parasının ödenmemesi nedeniyle tahsili talepli alacak davasıdır.
Mahkememizin 24/11/2014 tarih 2014/927 Esas ve 2014/199 Karar sayılı kararı ile; "Mahkememizce banka kayıtları üzerinde yapılan incelenme sonrası dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; davacı tarafından muhtelif tarihlerde 25.144,32 TL tutarının alacak kaydedildiği, davalı banka tarafından yapılan işlemlerin yanlızca bir havale işlemi olarak değerlendirilemeyeceği, paranın ... Merkez Şubesindeki ... hesaplarına aktarılmakla birlikte ...'ın tasarrufunda kaldığı, ... müşteri portföyünden temin edilen kaynakların yine kendi kontrolündeki şirketlere transfer edildğinin anlaşıldığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerince rapora beyan ve itirazlar dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizce ihbar olunan ... vekilinin Feri Müdahale taleplerinin HMK 66. Ve devamı maddeleri gereğince kabulüne karar verilmiştir.
... 8.Ağır Ceza Mahkemesinin ilgili dosyasının karar sureti dosyaya temin edilmiştir.
Bir bankaya başvurarak parasını bir başka bankaya havale ettirmekle veya orada değerlendirmek isteyen müşteri ile banka arasında bir aracılık ilişkisi kurulur. Bu ilişki hukuken en geniş anlamda tüm aracılık hizmetlerinin temelinde bulunan vekalet akdidir. BK. 390. Maddesi uyarınca vekalet sözleşmesinde vekil görevini özenle yapmak ve müvekkilinin menfaatlerini sadakatle korumakla görevlidir. Vekil, paranın yatırım yerini seçerken rizikosuz, emin ve azami kar sağlayan kişi ve kuruluşları seçmekle yükümlüdür. Uzman bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere; ... bankacılık ( kıyı bankacılığı veya dıştan dışa bankacılık), daha çok serbest bölgelerde faaliyet gösteren ulusal bankacılık sisteminin dışında ve kanuni ihtiyatlar bakımından muafiyetler tanınmış, sözleşme faizi yönünden sınırlamalara tabi olmayan, diğer yasal sınırlamaların ise son derece yumuşatıldığı, vergi ve denetim kolaylıkları tanınan ve temel amacı yabancı para ve sermaye piyasalarıyla bütünleşme ve uluslararası bankacılık işlemleri hacmini genişletme amacı ile kurulan, bunun için de müştari hizmetlerinde dinamizm ve esneklik sağlanan ve bankacılık lisansının alındığı ülkede ikamet edenlere kapalı olan bir bankacılık türüdür. ( Ban. K. M.3)
Davacı ve davalı vekili beyanları dosyaya sunulan deliller ile mahkememizce yapılan inceleme sonrası ibraz edilen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya devrinden önce ... A.Ş'ye muhtelif tarihlerde paranın yatırıldığı, söz konusu bankaya BDDK tarafından el konularak yönetiminin ... 'ye devredildiği, bankanın daha sonra ... A.Ş tarafından imzalanan devir sözleşmesi ile ... Bank A.Ş 'ye devredildiği ve yapılan bilirkişi incelemesinden davacı tarafından toplam 25.144,32 TL itibariyle bankaya yatırıldığı ve bu tarih itibariyle verilen talimatla ...Ltd hesaplarına alacak olarak geçtiğinin anlaşıldığı,her ne kadar söz konusu yatırılan paranın davacının kendi rızası ile daha yüksek getiri sağlanması amacıyla gönderildiği belirtilmiş ise de söz konusu mevduat hesabının her ne kadar havale yapılmış gibi görünse de havale görünümlü mevduat toplamak olduğu ...Ltd. adlı bankanın paravan bir banka olduğunun davalı bankaca bilindiği,bankaların hükümet tarafından imtiyaz suretiyle verilmiş bir sanatı icra eden kuruluşlar olup ayrıca güven kurumu oldukları ve bankaların kendilerine yatırılan paraları mudilerine istendiğinde veya belli bir vadede aynı veya misli olarak iade etmekle yükümlü oldukları bankacılık işlemi konularında görevlendirilmiş bankaların güven kurumu oldukları, davacının güven duyarak davalı bankaya yatırdığı mevduatın yatırdığı,güven kuruluşu olan bankaların banka müşterilerine yöneltiği yatırım aracı ile ilgili risk ve avantajları konusunda doğru olarak bilgilendirilmeleri gerektiği, faiz avantajlarının olayda gerçeğe aykırı olarak anlatıldığı ayrıca mevduat sahibine paranın garanti altında olmadığı yönünde doğru bilginin verilmediği, mudiler tarafından ...Ltd'e havale edilmesi talimatının olmasına rağmen bankanın bu talimata uygun hareket etmeyip ayrıca söz konusu paranın...'e gönderildiğine dair bir kayıt yada belgenin olmadığı ceza dosyasından da anlaşıldığı üzere söz konusu paranın bankanın kendi iç menfaatleri ve yöneticileri tarafından bankaca tahsis edilmemesi gereken kredilerin tahsisi amacıyla ve ... Ltd hesapları üzerinden banka kurumunu aracı kılarak kullanıldığından dolayı banka yöneticilerinin yargılandıklarının anlaşıldığı bankaların güven kurulu olması nedeniyle yatırılan parayı iade etmesi gerektiği, Alacağın ... den tahsil edilmesinin mümkün olmayıp havale görünümlü mevduat toplamının söz konusu olduğu ve bu şekilde davacıların zararına neden olunduğu,anlaşılmakla davalı bankanın davacının mevduatının tamamından sorumlu olup zaman aşımı yönünden ceza zaman aşımının söz konusu olduğundan alacak talebinin zaman aşımına uğramadığı hesap ilişkileri nazara alındığında... Bankasına ilişkin bütün işlemlerin davalı banka şubelerince yapılmış olması ve en önemlisi her iki bankanın hakim ortak ve yöneticilerinin bazılarının aynı kişilerden oluşması gibi hususların dikkate alındığında dava konusu işlemi yapan aracı davalı banka ile dava dışı ... bankası arasında organik bir bağ bulunduğu her iki bankanın birbirinin uzantısı durumunda olduğu nedenle davalının sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulü ile 25.140,32 TL'nin davalıdan bu bedelden 2.134,47 TL'ye 16.12.1999 tarihinden, 23.005,85 TL'ye 17.12.1999 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Bank A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Bu karar akabinde taraf vekillerinin temyiz kanun yoluna başvurmaları neticesinde Yargıtay 11. HD'nin 24/01/2017 tarih 2016/2902 Esas ve 2017/454 Karar sayılı kararı ile; "3-Dava, davacı tarafından banka hesabına yatırılan paranın ...hesabına aktarıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacı ile davalı banka arasında akdi ilişki bulunmadığından hesaba yatırılan paraya, paranın havale tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine uygun şekilde temerrüt faizi yürütülmelidir. Diğer bir deyişle, hesaba yatan mevduata, havale tarihinden itibaren mevduat faizi, akdi faiz veya kapitalize edilmiş faiz yürütülmesi mümkün değildir.
Somut olayda ise davacı tarafça banka hesabına yatırılan anaparaya akdi faiz işletilerek vade sonunda ulaştığı miktarlar ile birlikte dava tarihine kadar işlemiş faiz talep edilmiş olup mahkemece de, hesaba yatan paraya, vade sonuna kadar akdi faiz işletilip, bulunan faiz anaparaya eklenerek paraların hesaplara yatırıldığı tarihlerden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Bu itibarla, mahkemece, davacı tarafından hesaba yatırılan paralara yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde dava tarihine kadar işlemiş faizin hesaplattırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken akdi faizin de anaparaya eklenmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı banka ve feri müdahil ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
4-Davacı alacağının esasen fona devredilen ... A.Ş'nin işleminden kaynaklanması karşısında 5411 Sayılı Bankalar Kanunu’nun 140. maddesi uyarınca mahkemece, davalı bankanın harçtan muaf olduğu nazara alınmadan yazılı şekilde davalının karar harcı ve başvuru harcından sorumlu tutulmasına imkan verecek şekilde harçların yargılama giderlerinin içerisine dahil edilerek davalı bankadan tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı banka ve feri müdahil ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
5- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; davacı banka hesabına yatırılan anapara ile birlikte dava tarihine kadar işlemiş faiz alacağını da müddeabih haline getirerek işlemiş faiz alacağının da davalıdan tahsilini talep etmiş olup, mahkemece hesaba yatan paraya, vade sonuna kadar akdi faiz işletilip, bulunan faiz anaparaya eklenerek paraların hesaplara yatırıldığı tarihlerden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Bu itibarla, mahkemece, davacı tarafından hesaba yatırılan paralara hesaba yatırıldığı tarihlerden dava tarihine kadar işlemiş faizin hesaplattırılarak sonucuna göre karar verilmesi ve hükmedilecek vekalet ücretinin de buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma akabinde mahkememizin ...Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 14/10/2020 tarih 2019/229 Esas 2020/441 Karar sayılı kararı ile; Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma ilamına uygun olarak bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Banka emekli müdürü ...'dan alınan 24/02/2020 tarihli bilirkişi raporu ile; davacının davalı nezdinde 16/12/1999 tarihinde açmış olduğu ... nolu hesaba yatırılan 1.000,29 TL anaparanın 01/08/2013 dava tarihi itibariyle işlemiş faiz miktarının 3.364,07 TL olduğu, 16/12/1999 tarihinde açmış olduğu ... nolu hesaba yatırılan 1.000,77 TL anaparanın 01/08/2013 dava tarihi itibariyle işlemiş faiz miktarının 5.033,54 TL olduğu, 17/12/1999 tarihinde açmış olduğu ... nolu hesaba yatırılan 18.896,30 TL anaparanın 01/08/2013 dava tarihi itibariyle işlemiş faiz miktarının 95.076,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Alınmış olan bilirkişi raporu Yargıtay bozma ilamındaki eksikliği gidermeye yeter ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan davanın kısmen kabulü ile, ... nolu hesap üzerinden yapılan havale işlemi nedeniyle 1.000,29 TL anapara ve havale tarihi olan 16/12/1999 ile dava tarihi olan 01/08/2013 tarihleri arası işlemiş olan 3.364,07 TL işlemiş faizin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 1.000,29 TL anaparaya dava tarihi olan 01/08/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa kapsamında avans faizi uygulanmasına, ... nolu hesap üzerinden yapılan havale işlemi nedeniyle 1.000,77 TL anapara ve havale tarihi olan 16/12/1999 ile dava tarihi olan 01/08/2013 tarihleri arası işlemiş olan 5.033,54 TL işlemiş faizin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 1.000,77 TL anaparaya dava tarihi olan 01/08/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa kapsamında avans faizi uygulanmasına, ... nolu hesap üzerinden yapılan havale işlemi nedeniyle 18.896,30 TL anapara ve havale tarihi olan 16/12/1999 ile dava tarihi olan 01/08/2013 tarihleri arası işlemiş olan 95.000,76 TL işlemiş faizin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 18.896,30TL anaparaya dava tarihi olan 01/08/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa kapsamında avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin kısmın reddine'' şeklinde karar verilmiştir.
Davalı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz kanun yoluna başvurması sonrası Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 14/09/2022 tarihli 2021/3245 Esas 2022/5876 karar sayılı ilamında "1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, fer'i müdahil vekilinin tüm, davalı banka vekilinin aşağıda yazılı bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı alacağının esasen fona devredilen ... A.Ş.'nin işleminden kaynaklanması karşısında 5411 sayılı Bankalar Kanunu’nun 140. maddesi uyarınca mahkemece, davalı bankanın harçtan muaf olduğu nazara alınmadan yazılı şekilde davalının karar harcından sorumlu tutulmasına imkan verecek şekilde harçların yargılama giderlerinin içerisine dahil edilerek davalı bankadan tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi ve 5236 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nın 5236 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle değiştirilmeden önceki 438/7 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir."şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay onama ilamına karşı Davalı vekili ile fer'i müdahil vekili karar düzeltme yoluna başvurması sonrası Yargıtay 11. HD 07/09/2023 tarih 2023/2130 Esas 2023/4732 Karar sayılı ilamı ile ''Davacı yanın 16.12.1999 ve 17.12.1999 tarihlerinde ... A.Ş.'ye yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından ...’de kurulan paravan ... Şti. adlı kıyı bankası hesabına aktarılmış, işbu dava ise 01.08.2013 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan işbu davada zamanaşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekirken Dairemizce düzeltilerek onandığı anlaşıldığından fer'i müdahil ... vekilinin bu yöne ilişen karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı ile belirtilen düzeltilerek onama kararının kaldırılarak Mahkeme kararının açıklanan gerekçe ile davalı yararına bozulmasına'' şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay 11. HD 07/09/2023 tarih 2023/2130 Esas 2023/4732 Karar sayılı ilamı sonrası mahkememizin işbu dosyasında yapılan duruşmada ilama uyulmasına karar verildiği; davanın müteveffa Rüştü Kartal'ın 16.12.1999 ve 17.12.1999 tarihlerinde ... A.Ş.'ye yatırdığı paranın banka yetkilileri tarafından ...’de kurulan paravan... Şti. adlı kıyı bankası hesabına aktarıldığı, davacı tarafça işbu davanın 01.08.2013 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan işbu davada zamanaşımı sebebiyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 2.512,05 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.084,45 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 23.535,20 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-)Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine temyiz dilekçesi sunulmak ve temyiz başvurma ve karar harcı ile temyiz gider avansı yatırılmak suretiyle, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinde incelenmesi için tarafların temyiz kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/01/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 2.512,05 TL
Karar Harcı : 427,60 TL
Bakiye Harç : 2.084,45 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.050,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 300,00 TL
İhbar Olunan Gider Avansı
Yatırılan Avans : 650,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti/Posta Giderleri : 1.664,60 TL