T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/758 Esas
KARAR NO : 2025/453
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 10/04/2018
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.11.2017 tarihinde firar etmiş olan ... plaka sayılı araç sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüjdeki ağaca çarpıp savrulmak sureti ile önünde seyir halinde olan sürücü müvekkil ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde birden çok aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydan geldiği; kaza tarihinde müvekkile ait ... plaka sayılı araca; ... plakalı aracın % 100 kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkile ait ... plaka sayılı araç ağır hasar görmüş olup; müvekkile ait ... plaka sayılı aracın Kasko Sigortacısı ... A.Ş. nezdinde hurda belgeli olarak pert total işlemi görmesi kaçınılmaz olduğu;... hasar dosya numarası ile müvekkile ait aracın kasko sigortacısı ...A.Ş. ie müvekkil ... arasında Trafik Pert Total Araç Mutabakatı imzalanarak 38.000,00.-TL değer ile araç hurdaya ayrıldığı; müvekkile ait ... MARKA 2016 model, ... şasi numaralı ticari araç müvekkil tarafından 23.12.2016 tarihinde ticari nitelikte olması hasebi ile ÖTV indirimli olarak 41.468,00.-TL’ye satın alındığ; rraç trafikte kullanımda iken .. plaka sayılı aracın sürücüsünün %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde hurdaya ayrıldığı; müvekkil aracı mesleki faaliyetlerinde kullanması dolayısı ile 29.12.2017 tarihinde 72.172,79.-TL değerinde ...MARKA 2017 model araç satın almak zorunda kaldığı;... Özel Tüketim Vergisi Kanunu Geçici Madde 7 - (Ek: ... md.) uyarınca müvekkilin ticari aracını yasal süre dahilinde olmadan elden çıkarmak zorunda kalması neticesinde 26.12.2017 tarihinde yeniden edinilen ... model aracında ötv indiriminden faydalanamadığı ve işbu satın alma sırasında 21.564,99.-TL ötv ödenmiş olması nedeni ile müvekkil zarara uğradığı; müvekkilin aracı işbu kaza sebebi ile hurdaya ayrılmamış olsa idi müvekkil yasal 3 yıl sürenin bitimi ile aracını yenilemiş olsa idi ötv indiriminden yeniden faydalanarak araç sahibi olabilecekti ancak haksız fiili sebebi ile müvekkil yasal süre geçmeden yeniden araç edinmesi nedeniyle ötv ödemek zorunda kaldığı; ... Sigorta A.Ş. tarafından müvekkil ... adına kaza tarihinde yürürlükte olan ... poliçe numaralı Kasko Poliçesi tanzim edildiği; aynı zamanda ... A.Ş.tarafından asli ve tam kusurlu araç maliki adına kaza tarihinde yürürlükte olan ... poliçe numaralı Zorunlu Trafik Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi tanzim edildiği; sigorta şirketine başvuru yapıldığı; ... marka 2016 model ticari araç müvekkile ait orijinal araç, kaza sonrası pert total işlemi gördüğü; her ne kadar mutabık kalınan pert total bedeli müvekkilin kasko sigortacısı vasfı ile ... A.Ş. tarafından giderilmiş ise de ÖTV zararı karşılanmadığı; davacının kazanın vuku bulduğu 25.11.2017 tarihinden yeni bir araç edinilen 26.12.2017 tarihine dek mesleki faaliyetlerini sürdürebilmek açısından muhtaç olduğu aracını kullanmadığı neticeten fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Müvekkile ait ... plakalı aracın perttotal işlemi görmüş olması nedeni ile 26.12.2017 tarihinde yeniden edinilmek zorunda kalınan ...model aracında ÖTV indiriminden faydalanılamaması ve işbu satın alma sırasında ÖTV ödenmiş olması nedeni ile şimdilik ÖTV zararı alacağına mahsuben 3.500,00.-TL ve yeni bir araç satın alma tarihine dek araçtan mahrum kalma zararı alacağına mahsuben 500,00.-TL’nin kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsil edilmesine,yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı sollamak için müvekkiline ait ve ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığı; kazanının tamamına davacı ...'nın sebebiyet verdiği; adli video analizi mütalaasının bu doğrultuda olduğu, bilirkişi raporunda kamera çözümü yapılmaksızın hazırlandığı; kazaya dair kroki ve çizimde hatalı olduğu neticeten davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı...A.Ş. davaya cevap vermemiştir.
KARŞI DAVA/
DAVA/ Davalı - karşı davacı ... vekili karış dava dilekçesinde özetle; ... plakalı davalı aracın sol şerite kırarak şerit ihlali yaptığı; davalının olayın oluşuna ilişkin hakikate aykırı bilgiler verdiği; hakikate aykırı bilgiler nedeniyle düzenlenen bilirkişi raporunun hatalı olduğu; adli video analizi mütalaası, video analizi ve fotoğraflar ile sabit olduğu; davacının aracının piyasa rayiç değerinin 200.000,00 TL üzerinde olduğu; neticeten fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla haksız fiil sonrası maddi zararın tazmini için 140.000,00 TL'sinin karşı davalı ...'dan, 40.000,00 TL'sinin davalı ... AŞ'den ve 100.000,00 TL'sinin ise kasko sigorta poliçesinden davalı ...AŞ'den 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket bünyesinde yapılan araştırma ve TRAMER incelemesinde ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde müvekkili şirket nezdinde sigortalı olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle işbu davaya ilişkin sorumlulukları bulunmadığından davanın reddine, davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri için masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından hasara ilişkin başvuru şartının yerine getirilmediğini, ... plakalı aracın 30/12/2016 - 2017 tarihleri arası maddi hasarda araç başına 33.000,00 TL sigorta limiti ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limiti ve sigortalısının kusur oranı ile sınırlı olduğunu, vaki kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete herhangi bir hasar başvurusu yapılmadığından müvekkilinin temerrütünden söz edilemeyeceğini, davacının tacir olmaması nedeniyle avans faizi talep edemeyeceğini, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini bu nedenle davanın reddine, davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri için masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı - karşı davacı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı davacının kaza nedeniyle davalının kusurlu olduğunda dair beyan ve aleyhe hususları kabul etmedikleri, karşı davacının müvekkiline ait ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulması talebinin reddi gerektiğini, işbu dava bakımından mahkememizin görevli olmadığını, görev dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, iki dava arasında bağlantı bulunmadığını, soruşturma dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunun hukuk mahkemesinde itiraz edilemeyeceği; soruşturma aşamasında hakikate aykırı beyan verildiği ifadesinin gerçeği yansıtmadığı; kusur durumunun tespiti için dosyanın ATK'ya tevdi edilmesi gerektiği; neticeten davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Esas dava, pert total olan ... plakalı ticari araç yerine yenisinin alınması nedeniyle ödenen ÖTV'nin ve aracın kullanılmamasından kaynaklanan ikame araç bedeline ilişkin zararın karşı dava ise ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin tahsili davasıdır.
Davacı, esas davada, 25/11/2017 tarihinde işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile işleteni ... ve sürücüsü ...olan ... plakalı araçların çarpışması neticesinde ... plakalı aracın pert total olduğu ve bu nedenle yerine yenisini almak zorunda kaldığını, bu aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun davalı ... AŞ tarafından ... nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta güvencesine alındığını, bu nedenle pert total araç yerine satın aldığı yeni araç nedeniyle ödemek zorunda kaldığı 3.500,00 TL ÖTV ile aracın çalıştırılamamasından kaynaklı 500,00 TL'nin kaza tarihi olan 25/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı işleten ... ve trafik sigortacısı ... AŞ'den tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
Karşı davacı, karşı davada aynı kazada ... plakalı aracın da pert total olduğunu, ... plakalı aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun ... nolu Trafik Poliçesi ile davalı ... Sigorta AŞ tarafından ve ... nolu Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı ...AŞ tarafından sigorta güvencesine alındığını, ... plakalı aracın pert total olmasından kaynaklanan 140.000,00 TL zararın yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, 25/11/2017 tarihinde sürücüsü ve işleteni ..., ZMMS sigortacısı ... Sigorta olan ... plakalı araç ile sürücüsü ..., işleteni ..., ZMMS sigortacısı ... olan ... plakalı araçların karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında, ... plakalı araç nedeniyle davacı tarafından yeni araç temini nedeniyel ödenmekzorunda kalan özel tüketim vergisinin tespit ve tahsili ile ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın karşı dava kapsamında tahsiline ilişkin olduğu görüldü.
Mahkememizin 20/11/2019 tarih ... E. ve... K. sayılı kararı ile ''..Davacı her ne kadar ... plakalı pert total araç yerine satın aldığı yeni araçtan dolayı ödemek zorunda kaldığı yeni araç nedeniyle ödemek zorunda kaldığı 3.500,00 TL ÖTV'nin tahsilini talep etmiş ise de trafik kazalarından kaynaklanan maddi hasarlarda sorumlu kişinin araçta meydana gelen hasar nedeniyle ödemekle yükümlü bulunduğu maksimum tazminat miktarı aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç fiyatı olup bu fiyat davacının da kabulü ile davacı ile ... plakalı aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğu sigorta güvencesine alan davalı ... AŞ ile düzenlenen "Trafik Pert Total Araç Mutabakatı" ile 38.000,00 TL olarak belirlendikten sonra bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere bu miktardan sovtaj bedeli düşülmek suretiyle 24.250,00 TL olarak davacıya ödenmiş olması nedeniyle davacının aracın hasar görmesi nedeniyle bakiye herhangi bir tazminat alacağının kalmadığı, ayrıca davacı her ne kadar aracın işletilememiş olmasından kaynaklanan zararın da tahsilini talep etmiş ise de pert total araçlarda tamir mümkün olmadığından olağan tamir süresince yoksun kalınan bir zararın da söz konusu olamayacağı bu nedenle davacının bu yönüyle de herhangi bir zararın tazminini talep edemeyeceği anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı - karşı davacının, karşı davasına gelince davacı her ne kadar ... plakalı aracın pert total olması nedeniyle 140.000,00 TL'nin davacı - karşı davalı işleten ile kazaya karışan ... plakalı aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğu trafik sigorta poliçesi ile sigorta güvencesine alan davalı ...AŞ'den ve ... plakalı aracın kasko sigortacısı davalı... AŞ'den tahsilini talep etmiş ise de denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli kusur bilirkişi raporu ile vaki kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğunun tespit edilmiş olması karşısında davalı - karşı davacının ... plakalı aracın pert total olmasından kaynaklı ve bilirkişilerce tespit edilen 101.000,00 TL zararın kendi kusurundan kaynaklanmış olması nedeniyle 2918 sayılı yasanın 86. Maddesi kapsamında bu zararın karşı davalı ... ve ... plakalı aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğu sigorta güvencesine alan davalı ... Sigorta AŞ'den talep etme hakkına sahip olmadığı ve ... plakalı aracın davalı ... AŞ tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğu iddiası ile bu davalıya karşı dava açılmış ise de dosya kapsamıyla ... plakalı aracın davalı ... AŞ tarafındna sigorta güvencesine alındığı ispat edilememekle birlikte ispat edilmiş olsa bile kasko sigortası karşı tarafın zararını değil sigorta ettiren sigortalının zararını sigorta güvencesine aldığından bu yönüyle de karşı davanın reddine'' şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı-karşı davalı vekilinin işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması sonrası İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 19/10/2023 tarih ... Esas... Karar sayılı ilamı ile ''...Dosya kapsamından, asıl davada aracın pert total sayılması nedeniyle aracın işletilememiş olmasından kaynaklanan zararının da tahsilini talep etmiş olup ilk derece mahkemesince bu talebin "pert total araçlarda tamir mümkün olmadığından olağan tamir süresince yoksun kalınan bir zararın da söz konusu olamayacağı bu nedenle davacının bu yönüyle de herhangi bir zararın tazminini talep edemeyeceği" gerekçesi ile reddedilmiştir. Oysa ki, aynı nitelikte araç alınması için makul süre ile sınırlı ikame araç bedelinin belirlenmesi için bilirkişilerden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a/6.maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davacı-karşı davalı vekilinin diğer istinaf sebepleri ile davalı karşı davacı vekilinin tüm istinaf itirazları değerlendirilmeksizin dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine'' şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ...'ye ait ... plakalı aracın 25/11/2017 tarihinde kaza yapması nedeniyle davacıya ait aracın pert olması nedeniyle davalı araç sahibi ve ZMSS sigortacısı ... A.Ş. ile 38.000,00 TL bedel ile Trafik Pert Total Araç Mutabakatı imzalandığı ve aracın hurdaya ayrıldığı, dava öncesi davalı sigorta şirketine ÖTV zararının tazmini için başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
Davanın ... 10. Tüketici Mahkemesi'nde yargılamaya başlanıldığı; mahkemenin 18/05/2018 tarihli ara kararı uyarınca davacı vekili tarafından sunulan 06.06.2018 tarihli beyan dilekçesinde özetle, davalı sigorta şirketinin davalı ...'nin hem kasko sigortacısı hem de ZMSS vasfı ile başvuru da bulunduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin 12.05.2025 tarihli beyan dilekçesi ve dosyaya ibraz edilen poliçe incelendiğinde davalı ...'nın davalı ...'nin ZMSS kapsamında sigortalısı olduğu; kasko yönünden poliçe düzenlenmediği anlaşılmıştır.
... 10. Tüketici Mahkemesi'nin ...Esas ... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ...'ye ait araca ait ZMSS poliçesi incelendiğinde... A.Ş nezdinde 11.10.2017- 11.10.2018 tarih aralığında araç başı 33.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı ...'in davalı ...'ya usule uygun başvuru yapması üzerine davacıya hasar dosyası kapsamında 07.02.2018 tarihinde 24.500,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Bozma ilamı öncesi alınan 18/10/2019 ibraz tarihli bilirkişi raporunda özetle, kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu ve ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kusursuz olduğu, ... plakalı pert total araçta toplam 101.000,00 TL, ... plakalı pert total araçta sovtaj bedeli düşüldükten sonra 24.250,00 TL hasar olduğu ve bu miktarın davacı ...'ya ödenmiş olduğu ancak araç bedeli tespitine ilişkin ÖTV muafiyet bedelinin ilavesinin gerektiği tespit edilmiştir. Rapora karşı davacı vekili itiraz dilekçesinde ticari taksi günlük gelire ait belge ibraz edilerek rapor tanzim edilmesini talep ettiği; davalı ... vekilinin kusur yönünden rapora itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Bozma ilamı sonrası mahkememiz işbu esasında yapılan yargılamada 10/01/2024 tarihli duruşma ara kararı ile BAM bozma ilamı da dikkate alınarak dosyanın kök raporu düzenleyen makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile davaya konu aynı nitelikte araç alınması için makul süre ile sınırlı ikame araç bedelinin hesaplanmasının istenilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda makine mühendisi bilirkişi ...'dan alınan 30.01.2024 tarihli ek raporunda özetle, dava konusu araç ile aynı nitelikte araç alınması için makul sürenin 7 gün olduğu toplam ikame araç bedelinin 2.800,00 TL (400,00 x 7 gün) olduğu, dava konusu araç ile aynı nitelikte aracın kaza tarihinden 31 gün sonra satın alınmış olduğu dikkate alındığında ikame araç bedelinin 12.400,00 TL (400,00 x 31 gün) olduğu, sigorta şirketi tarafında pert-total tazminat ödemesinin 07.02.2018 tarihinde yapıldığı ve bu sürece makul sürenin eklenmesi durumunda araç temin süresinin 82 gün olduğu, toplam ikame araç bedelinin 32.800,00 TL (400,00 x 82 gün) olduğu tespit edilmiştir.
Davacı ... vekili 06/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, araçtan mahrum kalma zararlarını 11.900,00-TL artırarak 12.400,00-TL'ye artırdıklarını, bedel artırım talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının asıl dava yönünden ÖTV vergi alacağı talebi yönünden yapılan değerlendirmede, davacı davaya konu aracını ÖTV bedeli ödemeksizin satın aldığı; aracın pert olması nedeniyle davalı araç sahibi ve ZMSS sigortacısı ... A.Ş. ile 38.000,00 TL bedel ile Trafik Pert Total Araç Mutabakatı imzalandığı; pert total kapsamında talep edilebilecek tazminatın araç rayiç bedeli (ÖTV dahil bedel) olduğunun kabulü, davacının malı edinirken ödemediği ve tanınan yasal imkan gereği, aynı nitelikteki malı yeniden edinmede ödemeyeceği ÖTV miktarı oranında davacının sebepsiz zenginleşmesi anlamına geleceği anlaşılmıştır. Yargıtay 4. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamı" Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, yasal imkandan yararlanılarak ÖTV bedeli ödenmeden edinilip kasko ettirilen aracın tam zayi olması nedeniyle, davacının edinimi sırasında ödemediği ve yeni araç edinirken de ödemeyeceği ÖTV bedeli dahil olacak şekilde tazminata karar verilemeyeceği, aksi durumun sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı ve poliçedeki özel şart (ÖTV indirimine ilişkin) dikkate alındığında gözetildiğinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir." dikkate alındığında davacının pert total kapsamında imzalanan mutabakat haricinde ÖTV talep edemeyeceği anlaşılmakla iş bu talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacının ikame araç bedeli tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede,Yargıtay 17 HD'nin ... E- ... K sayılı 25/12/2018 tarihli kararında"Davacı aracının modeli, yaşı, kaza sonucu meydana gelen hasar durumu, km'si, kullanım tarzı vs de gözönünde bulundurularak, dava konusu aracın tamiri ekonomik ise, tamir masraflarının hesaplanması ve değer kaybının (fark kriteri) ilkelerine göre belirlenmesi, ekonomik değilse; (pertle ayrılması halinde) aracın yaşı, modeline göre kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile sovtaj (hasarlı hali) bedelinin tespiti ile ikinci el değerinden sovtaj düşülerek zararın tesbiti ayrıca aracın tamiri ekonomik ise tamir için geçen süredeki kaybın (ikame araç bedeli) yada perte ayrılması halinde aynı nitelikte araç alınması için makul süre ile sınırlı ikame araç bedelinin belirlenmesi" gerektiği anlaşılmakla bilirkişi raporund, dava konusu araç ile aynı nitelikte araç alınması için makul sürenin 7 gün olduğu anlaşılmakla toplam ikame araç bedelinin 2.800,00 TL (400,00 x 7 gün) olduğundan iş bu miktar üzerinden davacının talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Raporda yer alan dava konusu araç ile aynı nitelikte aracın kaza tarihinden 31 gün sonra satın alınmış olması hususu da değerlendirilmiş ise de yukarıda yer alan Yargıtay ilamı da göz önüne alındığında aynı nitelikte araç alınması için makul süre ile sınırlı olan 7 gün dikkate alınmıştır. Dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına dair ibare yer almadığı; davanın "fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla" "açılan kısmi dava olduğu anlaşılmakla davacının iş bu zarar kalemini yalnızca kazanın oluşumuna sebebiyet veren işleteni davalı...'den alabileceği anlaşılmakla davacının ikame araç bedeli tazminatının davalı ... A.Ş yönünden reddine, davacının ikame araç bedeli tazminatının 500 TL’nin 25/11/2017 tarihinden itibaren 2.300,00 TL’nin 06/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede, davacı ...'ye ait ... plakalı aracın davaya konu kaza nedeniyle pert olması nedeniyle davalı ...; davalı ...'in ZMSS sorumlusu ... Sigorta A.Ş ve davacının kendi ZMSS olan ...'dan tazmini amacıyla dava açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin bozma ilamı öncesi 2018/628 Esas sayılı dosyasında 1. Celse 1 nolu ara kararı uyarınca davalı ...'nın karşı davacının kasko sigortalısı olması nedeniyle tefrikine karar verildiği; 2018/945 esas sayılı dosyada tefrik üzerine yeni esas aldığı; iş bu dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde dosyanın yeniden mahkememizin bozma öncesi 2018/628 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği karşı dava içerisinde davalılardan biri yönünden önce tefrik sonrasında birleştirme yapılması nedeniyle birleşen dava yönünden talep karşı dava içerisinde olduğundan birleşen dava yönünden ayrıca hüküm kurulmamıştır.
Davacı Yüksel'e ait araca ait ZMSS poliçesi incelendiğinde ... A.Ş nezdinde 30.12.2016- 30.12.2017 tarih aralığında araç başı 31.000,00 TL ile sınırlı olduğu; davalı ...'in ZMSS sorumlusu ... Sigorta A.Ş yönünden dava öncesi davalı sigorta şirketine usule uygun yapılan başvuru bulunmadığı anlaşılmakla mahkememizin 08.01.2025 tarihli celse 1 ve 2 nolu ara kararları uyarınca karşı davacı vekiline beyanda bulunması için süre verildiği; karşı davacı vekili 16.01.2025 tarihli beyan dilekçesinde özetle, Davacı-Karşı Davalı ... vekili karşı davada ... A.Ş. yönünden davadan feragat ettiklerini; dosyada geldikleri aşama itibariyle ... Sigorta A.Ş'ye başvuru yapmayacağını; davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. İş bu nedenle karşı dava yönünden davalı ...A.Ş yönünden davadan feragat edilmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK m.307 vuyarınca feragat, davacının, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmaksızın talep sonucundan kayıtsız-şartsız vazgeçmesi olduğundan davanın davalı ... A.Ş yönünden feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava kapsamında davacının, davalı ...'in ZMSS olan ... A.Ş yönünden dava öncesi davalı sigorta şirketine usule uygun yapılan başvuru bulunmadığı halde kesin süre verilerek başvuruda bulunulmasına dair kesin süre verildiği; karşı davacı vekilinin başvuru yapmayacağına dair beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmakla Mahkememizde dava açılmadan önce ilgili sigorta kuruluşlarına yazılı olarak başvuru yapılması zorunlu hale getirilmiştir. KTK'nın 97. maddesi ile getirilen bu başvuru koşulu HMK’nın “dava şartlarını” düzenleyen 114/2. maddesinde yer alan "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü kapsamında özel bir dava şartıdır. Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. Davanın 2918 sayılı KTK m.97 kapsamında zorunlu ön başvuruya tabi olduğu halde davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde sigorta şirketine başvurulmaması nedeniyle davanın dava şartı olan KTK m.97 gereği sigorta şirketine başvuru tutanağının yerine getirilmemesi nedeniyle Davanın davalı ...A.Ş yönünden KTK m.97 uyarınca HMK m. 115/2 uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... yönünden karşı dava kapsamında kusurlu olduğunu karşı davacı vekili iddia etmiş olup, dosya kapsamında alınan kusur raporunda asıl dava davacısı karşı dava davalısının kusursuz olduğu tespit edilmekle rapora itiraz edilmesi üzerine Mahkememiz 15/05/2024 tarihli duruşma ara kararı ile karşı dava yönünden dosya kapsamında yer alan mütala, trafik kaza tutanağı ve video çözümleri yapılarak 25/11/2017 tarihli kazada karşı davacıya ait ... VE...plakalı araçların kusur oranlarının tespiti için İTÜ Trafik Kürsüsünde görevli 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Verilen kesin süre içerisinde karşı dava davacı vekili tarafından bilirkişi sarf ücretini yatırmadığı bu nedenle kusura yönelik itirazları açısından bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldıkları anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile asıl dava davacısı karşı dava davalısı Yüksel'in kusursuz olduğu tespit edilmekle karşı dava davacısı iş bu kaza nedeniyle davalı ...'nin aracında meydana gelen zararı talep edemeyeceği anlaşılmakla davanın davalı ... yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. Karşı dava yönünden her bir davalı açısından davanın red sebebi farklı olması nedeniyle her bir davalı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA yönünden DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Davacının ÖTV vergi alacağı talebinin reddine,
2-Davacının ikame araç bedeli tazminatının davalı ... A.Ş yönünden reddine,
3-Davacının ikame araç bedeli tazminatının 500 TL’nin 25/11/2017 tarihinden itibaren 2.300,00 TL’nin 06/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL karar harcının, peşin yatırılan 68,31 TL harç ve 203,22 TL tamamlama harcından mahsubu ile noksan kalan 343,87 TL harcın davalı ...'ten tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.800,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 2.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-Davalı ... A.Ş. lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 3.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 4.155,50 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 731,78 TL yargılama giderinin ve 68,31 TL peşin harç, 203,22 TL tamamlama harcı ve 35,90 TL başvurma harcı toplamı 1.039,21 TL'nin davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
KARŞI DAVA yönünden,
1-Davanın davalı ... A.Ş yönünden feragat nedeniyle reddine,
2-Davanın davalı ... Sigorta A.Ş yönünden KTK m.97 uyarınca HMK m. 115/2 uyarınca usulden reddine,
3-Davanın davalı ... yönünden reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 9.563,40 TL karar harcının, karşı dava harcı 2.391,00 TL'den mahsubu ile noksan kalan 7.172,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davalı ... Sigorta A.Ş. lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.00,000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
6-Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.00,000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ya verilmesine,
7- Davalı ... A.Ş. lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.00,000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 1.980,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 731,78 TL yargılama giderinin ve 68,31 TL peşin harç, 203,22 TL tamamlama harcı ve 35,90 TL başvurma harcı toplamı 1.039,21 TL'nin davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı-karşı davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/06/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır