T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/779 Esas
KARAR NO : 2025/181
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/11/2023
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı aleyhine, alacaklı görünen davalı tarafından konusunun 10.07.2020 düzenleme tarihli 10.07.2020 vade tarihli 170.000,00 TL bedelli bono ve 15.11.2020 düzenleme tarihli 15.11.2020 vade tarihli bononun oluşturduğu toplam 240.000,00 TL bedelli bono alacağı (faiz ve masraflar hariç) için ,,, 19. İcra Müdürlüğü nezdinde ,,, Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı ancak davacının hukuki bilgisizliğinden faydalanılmak suretiyle takibin kesinleştirildiği davaya konu senetlerin davacıdan zorla imzalatılarak alınan senetler olduğu; senetlerin keşide tarihi ve vade tarihinin aynı gün olmasının olağan hayat akışına aykırı olduğu; davalı - alacaklı ile davacı arasında herhangi bir ticaret söz konusu olmadığı yalnızca aralarında borç para alışverişi gerçekleştiği davalıdan toplamda 408.530,00 TL para aldığı ve bu borcun karşılığında ise davalı alacaklıya toplamda 370.280,00 TL ödeme yaptığı; davalı alacaklıya toplamda faizleri hariç olmak üzere yalnızca 38.250,00 TL borcu bulunduğu ilgili bankalarda yapılan ödemelerin ispat edeceği neticeten ,,, 19. İcra Müdürlüğü,,, Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına, haklı davanın kabulü ile müvekkilin 201.750,00 TL'lik kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine , davalı aleyhine dava konusu tutar üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalının davacıya borç para veren arkadaşlarından biri olduğu; davacının davalıdan parça parça ve farklı zamanlarda borç para aldığı, geri ödemelerin hiçbirini zamanında yapmadığı ve aldığı paranın tamamını da ödemediği; davacı tarafından bir kısım borcuna karşılık olarak; 15.11.2020 tanzim, 15.11.2020 tediye tarihli 70.000-TL bedelli ve 05.12.2020 tanzim tarihli 15.01.2021 vade tarihli 137.000-TL bedelli iki adet bonoyu davalıya ciro ederek verdiği; 137.000-TL bedelli senet işbu davaya konu icra takibinde takip konusu yapılmamış olup bu senet başka bir icra takibinin konusu olduğu; dava dilekçesinde ve devamında soruşturma numarası bildirilmeyen ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma numaralı dosyasında "... Şüphelilerin sunmuş olduğu whatsapp mesajlarından müştekinin şüphelilere rızasıyla senet verdiğinin anlaşılması karşısında şüphelilerin müştekiye karşı herhangi bir suç işlemedikleri..." gerekçesi ile 27.04.2023 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve davacı hakkında ,,, 37. Asliye Ceza Mahkemesi’nin ,,,Esas sayılı dosyası ile iftira suçundan yargılaması devam ettiği; davacı, işbu davada hem zorla senet imzalatıldığını hem de bu senetleri ödediğini iddia etmekte ve bir kısım banka dekontlarını delil olarak ileri sürdüğü; dekontların hiç birinde bu senetlere mahsuben ödeme yaptığına dair bir açıklama olmadığı ve zira bu senetlere karşılık yapılan bir ödeme söz konusu olmadığı; davacının işbu menfi tespit davasını açmada hukuki yararı bulunmadığı gibi, tarafımızca ikame edilen tasarrufun iptali davasında neredeyse sona gelinmesi sebebi ile menfi tespit davasını kötü niyetli olarak ikame ederek menfi tespit davasının bekletici mesele yapılmasını talep ederek tasarrufun iptali davasına ilişkin yargılamanın uzamasını sağlamayı hedeflediği; davacının lehtar ,,, olan 170.000-TL bedelli senette temel borç ilişkisinden doğan defiler, bile bile borçlu zararına hareket edilmesi halleri dışında kambiyo ilişkisinde ileri sürülemeyeceği neticeten davacı tarafından davalıya verilen 70.000- TL bedelli senetle ilgili ödeme yapıldığına dair davacının davasını ispatlar nitelikte bir belge sunulmaması, gerekse lehtar,,, tarafından ciro edilerek davalıya verilen 170.000-TL bedelli senetle ilgili davacının lehtar ,,,'a karşı ödeme iddiasının bulunmaması karşısında; davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmamakla birlikte; tarafımızca ikame edilen tasarrufun iptali davasında sona gelinmesi nedeni ile davacı tarafından kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen menfi tespit davasının reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacının zorla imzaladığı iddia olunan 10.07.2020 düzenleme tarihli 10.07.2020 vade tarihli 170.000,00 TL bedelli bono ve 15.11.2020 düzenleme tarihli 15.11.2020 vade tarihli 70.000 TL bedelli bononun oluşturduğu toplam 240.000,00 TL bedelli bono alacağına yönelik ,,, 19. İcra Müdürlüğü ,,, Esas sayılı dosyasında borçlu olup olmadığı; borçlu olmadığı miktarın tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 30/05/2024 tarihli ara kararı ile resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişiye tevdii ile uyuşmazlık konusu üzerinde banka hesap hareketleri de incelenerek takip kapsamında davacının davalıya borçlu olup olmadığı, varsa borç miktarının tespiti hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda mali müşavir,,, tarafından alınan 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dosyaya sunulu banka hesap ekstreleri, banka dekontları, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler ve davalı tarafından davacıya yapılan ödemeler dikkate alındığında davacının dava dilekçesindeki iddiasının mahiyetindeki beyanında davacının davalıdan aldığı paranın miktarı 408.530,00TL olduğunu, dava konusu takibe dayanak senetlerdeki miktarın 240.000,00TL olduğunu, bunun davacının davalıdan aldığını iddia ettiği 408.530,00TL'nin içinde olup olmadığının konusunda bir kanaat edinilemediğini, dosyaya sunulu bilginin ve belgelere göre davacının davalıya yaptığı ödemelerinin toplam miktarının 366.910,00 TL olarak tespit edildiğimi, dosyaya sunulu bilginin ve belgelerinde söz konusu ödemelerinin dava konusu takibe ya da dava konusu takibe dayanak senetlere mahsuben ödeme yapıldığına dair bir açıklamanın olmadığını, dava dosyasına sunulu belgelerin kapsamındaki ödemelerinin takibe dayanak senetlerinden ayrı değerlendirilmesinin gerektiğini, benimsenirse davacının borçsuzluk veya menfi tespitinin iddiasının ispata muhtaç olduğunu, Mahkemenin aksi kanaatte olduğu durumda takibe dayanak senetlerinin toplam miktarı olan 240.000,00TL’nin davacının davalıdan aldığını beyan ettiğini, 408.530,00TL’nin içinde olduğunun kabulü halinde ise davacının takip kapsamındaki borcun 408.530,00TL -366.910,00TL= 41.620,00TL olduğu tespit edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından aleyhine başlatılan ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 10.07.2020 düzenleme ve vade tarihli 170.000,00 TL bedelli ve 15/11/2020 düzenleme ve vade tarihli 70.000,00 TL bedelli bonolar üzerinden takip başlatıldığı; iş bu senetlerin davacıya zorla hürriyetinden yoksun bırakılarak imzalatıldığı bu hususta suç duyurusunda bulundukları beyan ettiği iş bu konuda soruşturma başlatıldığını; taraflar arasında ticari ilişki olmadığı yalnızca borç para alışverişi olduğu; davalıdan 408.530,00 TL para aldığı, dava dilekçesinde yer alan bankalar aracılığıyla 370.280,00 TL ödeme yapıldığı yalnızca 38.250,00 TL borcu kaldığını bu nedenle icra takip dosyası kapsamında 201.750,00 TL üzerinden borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.
....19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede davaya konu bonolardan 10.07.2020 düzenleme ve vade tarihli 170.000,00 TL bedelli bononun keşidecisi ... olduğu; ...'ın alacaklı olduğu ve cirolayarak lehtarının ... olduğu; nakden ahzolunan bononun arka sayfasında davacının isim ve imzasının yer aldığı "kendi rızam ve isteğim ile doldurdum ve imzaladım" ibaresinin bulunduğu anlaşılmıştır. 15/11/2020 düzenleme ve vade tarihli 70.000,00 TL bedelli bononun keşidecisi ...; lehtarının ... olduğu; nakden ahzolunan bononun arka sayfasında davacının isim ve imzasının yer aldığı "kendi rızam ile imzaladım" ibaresinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davavı vekili tarafından ... CBS sunulan 18.11.2021 tarihli şikayet dilekçesinde özetle, iş bu davaya konu icra müdürlüğü dosyası kapsamında aralarında davalının da bulunduğu şüpheliler hakkında senedin zorla, baskı, tehditle rızası dışında geçmiş tarihli olarak imzalatılması nedeniyle şikayetçi olunduğu; ... soruşturma nolu dosyada davacının müşteki olduğu iş bu iddia yönünden "mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma; hakaret; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit" suçlarından ek kyok kararı verildiği ve kararda kyok kararı kesinleştiğinde davacı yönünden iftira suçundan soruşturmaya devam olunmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı hakkında iftira suçundan hakkında iddianame tanzim edildiği ve davacı hakkında ... 35. Asliye Ceza Mahkemesi'nde ...Esas sayılı dosyasında müşteki olarak davalı ...'un yer aldığı ve davacı hakkında iftira suçundan ceza davası açıldığı ve davacı hakkında iftira suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla yapılan iş bu takipte, takibin dayanağı olan bonolara karşı borçlu olunmadığının tespiti için açılan iş bu davada ispat yükü davacıdadır. Davacı taraf, illetten mücerret olan bu senetler dolaysıyla borçlu olmadığını ispat etmelidir. Bono senetlerini elinde bulunduran davalının senetlerin dayanağı olan hukuki ilişkiyi ispat etme yükümlülüğü yoktur. Bono senedine dayana tarafın bono senedinin temelindeki hukuki ilişkiyi açıklama yükümlülüğü bulunmamaktadır. Davacı her ne kadar davaya konu takip kapsamında 10.07.2020 düzenleme tarihli 10.07.2020 vade tarihli 170.000,00 TL bedelli bono ve 15.11.2020 düzenleme tarihli 15.11.2020 vade tarihli bonolar yönünden davalının zorla iş bu senetleri imzalattığını iddia etmiş ise de davacının müşteki olarak yer aldığı ... CBS ...soruşturma nolu dosyasında davacının müşteki olduğu iş bu iddia yönünden "mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma; hakaret; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve tehdit" suçlarından ek kyok kararı verildiği ve davacının davaya konu bonolarda kendi rıza ve isteği ile imzaladığına dair el yazılı, davacının isim ve imzasının da yer aldığı dikkate alındığında dosya kapsamına göre dava konusu bonoların cebir ve tehdit uygulanmak suretiyle alındığı iddialarının davacı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı; yalnızca borç para alışverişine ilişkin davalıdan toplamda 408.530,00 TL para aldığı ve bu borcun karşılığında ise davalı alacaklıya toplamda 370.280,00 TL ödeme yaptığı; davalı alacaklıya toplamda faizleri hariç olmak üzere yalnızca 38.250,00 TL borcu bulunduğu ilgili bankalarda yapılan ödemelerin ispat edeceğini iddia etmiş ise de ilgili bankalardan davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler tespit edilmiş ise de davaya konu bonolar yönünden ödemelerin yapıldığı hususunun yazılı delil ile ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda da iş bu durum tespit edilmiştir.
Davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış ise de suç teşkil eden konularda yemin teklif edilemeyeceğinden yemin deliline dayanılmasının da söz konusu olamayacağının anlaşılmakla taraflar arasında ceza yargılamasına sebebiyet vermesi nedeniyle yemin delili hatırlatılmamış olup ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 3.445,39 TL harçtan mahsubu ile 2.829,99 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 32.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/03/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır