T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/788 Esas
KARAR NO : 2024/933
DAVA :Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 02/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu hakında ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takip dayanağı belgelerin 05/09/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı ve 05/10/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı çekler olduğunu, takibe konu çeklerin ... tarafından tanzim edildiğini, birinci cirosunun...olduğunu ve ikinci cironun ise davacı ... olduğunun görüldüğünü, davalı tarafın ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında icranın geri bırakılması kararı verildiğini, İstanbul BAM 20. HD'nin ... Esas sayılı kararı ile icranın geri bırakılması kararının onandığını, yine davalı hakkında ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takip dayanağı belgenin 05/07/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı çek olduğunu, icranın geri bırakılmasına ilişkin karar için İİK'nun 33/a maddesine göre icranın zamanaşımına uğramadığının tespitini ve eski TTK'nun 644. Ve yeni TTK'nun 732. Maddeleri uyarınca alacağın davalıdan tahsilini talep ettiklerini,... 4. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas ve ...Esas sayılı dosyalarının İİK'nun 33/a maddesi uyarınca zamanaşımına uğramadığının icra dosyası, izaleyi şuyu dosyası incelendiğinde anlaşılacağını, tüm bu nedenlerle, ... 4. İCra Müdürlüğü'nün...Esas ve ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarının İİK'nun 33/a maddesi uyarınca zaman aşımına uğramadığının tespitine karar verilmesini, mahkemece bu talepleri kabul görmez ise Eski TTK'nun 644 ve yeni TTK'nun 732. Maddeleri uyarınca ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarının alacağın bu dosya üzerinden davalıdan tahsili için taraflarına yetki verilmesini, mahkemece talepleri kabul edilmez ise de 05/09/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı ve 05/10/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı çekler yönünden taleplerinin 30.000-TL asıl alacağı, 1.500-TL çek tazminatının, 53.688,70-TL işlemiş faizinin ceman 85.188,70-TL alacağın davalıdan tahsiline, asıl alacağa dava tarihinden itibaren merkez bankası avans faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine, 05/07/2010 tarihli 15.000-TL meblağlı çek yönünden taleplerinin 15.000-TL asıl alacağın, 750,00-TL çek tazminatının 27.350,85-TL işlemiş faizinin ceman 43.100,85-TL alacağın davalıdan tahsiline, asıl alacağa dava tarihinden itibaren merkez bankası avans faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine, muhakeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın zaman aşım süresinin 03/11/2012 tarihinde sona erdiğini, TTK m. 732 uyarınca 1 yıllık dava açma süresi içerisinde huzurdaki davanın açılmamış olduğundan zaman aşımı nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, davacı tarafından İİK'nın 33/a maddesi uyarınca, takip konusu çeke bağlı alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti ve TTK md. 732 vd. Maddeleri uyarınca ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı icra takibinin devamına karar verilmesi isteğine ilişkindir.
Çeke dayalı olarak başlatılmış olan icra takibinde, zamanaşımını kesen en son işlemden itibaren altı aylık zamanaşımı süresinin geçtiği gerekçesiyle icra hukuk mahkemesince, İİK'nın 33/a maddesi uyarınca icranın geri bırakılmasına karar verilmiş, 02/12/2023 tarihinde iş bu dava açılmıştır.
Davacı'nın, davalı aleyhine başlattığı ... 4. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı takibin zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davalının başvurusu üzerine, ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarihli E. ..., K.... sayılı kararı ile takibe konu çekin zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle icranın geri bırakılmasına karar verilmiş; yine davacı'nın, davalı aleyhine başlattığı ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibin zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davalının başvurusu üzerine, İstanbul 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarihli E. ..., K.... sayılı kararı ile takibe konu çekin zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle icranın geri bırakılmasına karar verilmiş İİK 33/a maddesi uyarınca, zaman aşımının vaki olmadığı gerekçesiyle, icra takiplerinin devam edilebilmesinin sağlanması amacıyla eldeki dava açılmıştır.
... 4. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası, ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarihli E. ..., K....sayılı kararı ile 'Zamanaşımı itirazının kabulü ile ... 4. İcra müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasından davacı aleyhine yapılan takibin icrasının zamanaşımı nedeniyle geri bırakılmasına' karar verilmiştir. ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından gerekçeli kararda '.. 02/05/2011 tarihi ile 04/01/2014 tarihi arasında dosyadan işlem yapılmadığı..' belirtilmiştir. Dolayısıyla takip dosyasından 6 aylık zamanaşımı süresince işlem yapılmayan tarih başlangıcı 02.05.2011 tarihi olup, 6 aylık zaman aşımı 02.11.2011 tarihinde dolmuştur. Huzurdaki davanın zaman aşımı süresi de 02.11.2012 tarihinde sona ermiştir.
Yine dava dilekçesinde belirtilen ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası, ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarihli E. ..., K.... sayılı kararı ile 'Zaman aşımı itirazının kabulü ile ... 4. İcra müdürlüğünün 2011/69 Esas sayılı takip dosyasından davacı aleyhine yapılan takibin icrasının zamanaşımı nedeniyle geri bırakılmasına ' karar verilmiştir. ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından gerekçeli kararda '.. 03/05/2011 tarihi ile 06/03/2014 tarihi arasında dosyadan işlem yapılmadığı..' belirtilmiştir. Dolayısıyla takip dosyasından 6 aylık zamanaşımı süresince işlem yapılmayan tarih başlangıcı 03.05.2011 tarihi olup, 6 aylık zaman aşımı 03.11.2011 tarihinde dolmuştur. Huzurdaki davanın zaman aşımı süresi de 03.11.2012 tarihinde sona ermiştir.
Davacının, davada İİK 33/a maddesi uyarınca zaman aşımının vaki olmadığı hukuki sebebine dayalı olarak davada, zamanaşımının vaki olmadığını ispat etmesi gerekir. Takibin dayanağı çek olup, o tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK (eTK)'nın 726.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacak altı aylık zamanaşamı süresine tabidir. İcra hakimliği kararında da tespit edildiği üzere, icra dosyasında zamanaşımını kesen son işlemden itibaren altı aylık zamanaşımı süresinin geçtiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, çek zamanaşımının vaki olmadığına ilişkin davacı iddiası yerinde değildir.
Yargıtay 19. H.D'nin 11/02/2013 tarih ve ... E-... K. Sayılı kararına göre: "Takip borçlusu davalının, icra mahkemesine başvurması üzerine icra mahkemesince zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle İİK 33/a maddesi uyarınca takibin geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda takip alacaklısı İİK 33/a maddesi uyarınca takibin zamanaşımına uğramadığının tespiti için genel mahkemede dava açabileceği gibi, temel ilişkiye dayanarak alacağın tahsili için de dava açabilir... davacıya öncelikle 6100 sayılı HMK’nun 31.maddesi uyarınca talebi açıklattırılıp, alacağın zamanaşımına uğramadığının tespitini mi, yoksa temel ilişkiye dayanarak alacağın tahsilini mi talep ettiği sorulduktan sonra uyuşmazlık karara bağlanmalıdır." Yargıtay kararında belirtildiği üzere, davacı alacaklının iki dava sebebine birden dayanması usulen mümkün değildir. Bu anlamda davacı vekili tarafından sunulan 12/10/2024 tarihli beyan dilekçesinde, davanın temel ilişkiye dayalı olarak açılmadığı, davanın TTK md. 644 uyarınca kambiyo hukukundan kaynaklanan sebepsiz zenginleşme davası olduğu belirtilmiştir.
Bir an için uyuşmazlığın TTK 732 kapsamında olduğu düşünülse bile çeke dayalı takibin icra dosyasında en son işlem yapılan 02/11/2012 ve 03/12/2012 tarihlerinde zamanaşımına uğradığı ... 26. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarih ve E...., K.... ve E. ..., K.... sayılı sayılı kararıyla belirlendiğine göre keşidecinin çekten dolayı sebepsiz zenginleştiği yönündeki davanın da süresinde açılmadığı kabul edilmelidir. Ayrıca hamil kendisine ciro ile çeki devredenden ancak temel ilişkiden kaynaklı taleplerde bulunabilir. Eldeki dava, temel ilişkiye dayalı bir alacak davası olmayıp, davacı, davalıdan temel ilişkiden ötürü alacaklı olduğunu ileri sürmediği gibi buna ilişkin kanıt da sunamadığından sübut bulmayan davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-) Davanın REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 2.190,87-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.575,47-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır