T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/799 Esas
KARAR NO: 2024/526
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/09/2012
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 22.03.2010 tarihinde ... plakalı Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesi bulunmayan motosiklette yolcu konumundaki davacı ...'ın ... plakalı otomobilin kusurlu olarak çarpması sonucunda sakat kaldığı, davalı taraf ... Hesabı Yönetmeliğinin 9. maddesi gereğince trafik sigortası yaptırmamış işletenlerin neden olduğu bedensel zararlar için kişi başına sakatlık halinde kaza tarihi itibariyle trafik sigorta limiti olan 175.000.00 TL bedeni teminat sağladığı, davalı şirketin limit dahilinde zarardan sorumlu olduğu, fazlaya ait ve munzam zarardan kaynaklanan alacak hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.795,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının ihtarnamenin tebliğ tarihinin 8 iş günü sonrasından itibaren avans faizi ile birlikte yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihi itibariyle zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin limiti yaralanma halinde 175.000-TL ölüm ve sakatlanma halinde 175.000 TL ile sınırlı olduğu, davalının sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğu, her türlü itiraz ve def'i haklarını saklı tuttuklarını, dava konusu olayda hatır taşımasının olup olmadığının tespitinin gerektiği, davalının munzam zarardan sorumlu olmadığı, avans faizinin talep edilemeyeceği, tüm bu nedenlerden dolayı dava açılmasına sebebiyet vermediğinden davalı aleyhine dolaylı zararların reddine, yargılama gideri faiz ve vekalet ücretine karar verilmemesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev itirazında bulunduğu, davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında ve teminat limiti ile sorumlu olduğu, 23.734,96 TL ödeme yapıldığı, davalı şirketin üzerine düşen işlemleri yaptığını davacıların maddi zararları karşılığını ödediği, ayrıca...Üniversitesi Tıp Fakültesine toplam 5.828,79 TL tedavi gideri tazminatı ödemesi yapıldığı, poliçede yer alan bütün yükümlülükleri yerine getiren davalı şirkete dava açılamayacağı açılsa dahi faiz istenemeyeceği tüm bu nedenlerden dolayı davalı şirket hakkında açılan davanın reddine mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 6098 sayılı TBK m.54'de düzenlenen bedensel zararların tazmini davasıdır.
Mahkememizin 21/10/2015 tarih 2014/846 Esas ve 2015606 Karar sayılı kararı ile; "Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; Her ne kadar davalı taraf özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de; dava konusu olayın dava dışı sürücü ...' nün sevk ve idaresinde bulunan davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı aracın,Dava dışı sürücüsü ... olan ZMMS bulunmayan Motorsiklete çarpması neticesinde meydana geldiği,davacının motorsiklette yolcu olarak bulunduğu ve kaza neticesinde Adli Tıp raporu ile belirlendiği üzere meslekte kazanma gücünün %22,2 oranında kayba uğradığı hususununtespit edildiği,Bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere davalı ... Sigorta tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan aracın sürücüsünün %75 oranında,Motorsiklet sürücüsünün %25 oranında kusurlu bulunduğu,davacının ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir.Davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamından dolayı sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında;davalı ... Hesabının ise ZMMS bulunmayan motorsiklet sürücüsünün kusuru oranında sorumlu oldukları sabit bulunmuştur.Her nekadar davalı taraf motorsikletin davacıya ait olduğunu iddia etmiş ise de;trafik tescilden gelen cevabı müzekkere ile motorsikletin dava dışı ...' a ait olduğu belirtildiğinden bu yöndeki savunmaya itibar edilememiştir.Sunulu nedenlerle davacı tarafın davasının Bilirkişi raporunda ki tespitler ve hesaplamalar doğrultusunda kabulü yönünde aşağıda ki şekilde hüküm tesis edilmiştir. " şeklindeki gerekçe ile davanın kabulü ile, davalı ... Sigorta A.Ş. den 33.824 TL tazminatın 21/10/2011 Tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile, davalı ... Hesabından 21.064.TL. Tazminatın 09/12/2011 Tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalılardan ayrı ayrı alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.
Bu karar aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulması neticesinde Yargıtay 17. HD'nin 27/09/2018 tarih 2016/4169 Esas ve 2018/8315 Karar sayılı ilamı ile; "Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı vekili, davacının hatır için taşındığını savunmuştur. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda BK'nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında
tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Davacı ... ile sürücü ...’in Emniyet Müdürlüğünde sivil memur olarak çalıştıkları ve arkadaş oldukları dosya kapsamına göre sabittir. O halde mahkemece, bu savunma üzerinde durularak, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları gözönüne alınarak araştırma ve inceleme yapılması, BK.nun 43. madde hükmüne göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağı karar yerinde tartışılmalı ve sonucuna göre hüküm tesisi gerekmektedir.
Buna göre mahkemece, bu savunma üzerinde durulmalı ve tarafların delilleri toplanarak BK’nın 43. maddesi uyarınca tazminattan indirim yapılması gerekip gerekmediği hususu karar yerinde tartışılıp değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
3-Davacının yolcu olarak bulunduğu araç özel araç olup, asıl zarar verenden istenilemeyecek ticari temerrüt faizinin, onun sorumluluğunu üstlenen davalı ... Hesabından da istenemeyeceği, dolayısıyla bu aracın haksız eyleminin de TTK'nın 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına, bu durumda da trafik sigortasız aracın işleteninden ancak yasal faiz istenebileceğine, trafik sigortasız aracın işleteninin hukuki sorumluluğunu üzerine alan davalı ... Hesabından da ancak aynı oranda temerrüt faizi istenebileceğine göre, davalı ... Hesabı bakımından istem gibi avans faizine hükmedilmesi doğru görülmemiştir." şeklindeki gerekçe ile mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. " şeklindeki gerekçe ile mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma akabinde mahkememizin 2021/22 Esas sayılı dosyası üzerinden kayıt gören davada 26/05/2021 tarih 2021/377 K. sayılı kararı ile; ''26/05/2021 tarihli duruşmada usul ve esas bakımından yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Bozma kapsamında yeniden bilirkişi raporu alınmasına gerek olmadığından ve yargıtayın istikrar kazanmış uygulaması çerçevesinde daha önce saptanan tazminat miktarından %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğinden davanın kısmen kabulü ile 27.059,20 TL'nin 20/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine'' şeklindeki gerekçe ile karar verilmiştir.
Bu karar aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulması neticesinde Yargıtay 4. HD'nin 27/12/2022 tarih 2021/24944 Esas ve 2022/17894 Karar sayılı ilamı ile; ''Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, ancak bozmanın gereği yerine getirilmemiştir. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27/09/2018 tarih 2016/4169 Esas ve 2018/8315 Karar sayılı bozma ilamında karar davalı ... Hesabı yararına bozulmuştur. Davacı ...plakalı Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesi bulunmayan motosiklette yolcu konumundadır ve BK 43. maddesine göre hatır taşıması indiriminin davacının yolcu olarak seyahat ettiği araç yönünden yapılması gerekmektedir. Mahkemece ... Hesabı yönünden hükmedilen 21.064,00TL üzerinden hatır taşıması indirimi yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken diğer davalı ... Sigorta A.Ş yönünden hükmedilen tazminattan indirim yapılması doğru olmamış,'' şeklinde gerekçe ile kararın bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede 22/03/2010 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu dava dışı ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı motorsiklet ile ... plakalı otomobilin çarpışması sonucu davacının yaralandığı ve ceza dosyasında alınan kusur raporunda ... plakalı otomobilin sürücüsünün asli; ... plakalı motorsiklet sürücüsü ...'nın tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
17/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının davaya konu iş bu kaza nedeniyle %22.2 oranında malul kaldığı; davacının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden talep edebileceği maddi zarar tutarının 33.824,90 TL olduğu; davaya konu 32 HZ 542 plakalı motosiklet işleteninin davacı olduğunun kabulü halinde davalı ... Hesabı'ndan talepte bulunamayacağı ancak talepte bulunabileceğinin kabulü halinde ise maddi zarar tutarının 21.064,88 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin 25/06/2014 tarihli bedel artırım dilekçesinde davalı sigorta şirketinden 21/10/2011 temerrüt tarihinden itibaren 33.824,00 TL avans faiziyle; davalı ... hesabı yönünden 09/12/2011 temerrüt tarihinden itibaren 21.064,00 TL avans faiziyle ödenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacının 22/03/2010 tarihinde meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı; kazada kusuru bulunan ...plakalı motorsikletin tali ile ... plakalı otomobilin asli kusurlu olduğu; motorsikletin ZMSS bulunmadığından ... hesabının sorumluluğunun doğduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalı ... hesabına hangi tarihte başvuru yaptığına dair dosyaya mübrez belge bulunmadığından davalı ... hesabının cevap tarihi olan 09/12/2011 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.
Mahkememizin 2014/846 Esas sayılı dosyasında verilen kararın yalnızca davalı ... Hesabı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. HD 2016/4169 Esas 2018/8315 Karar sayılı ilamında davaya konu kazada hatır taşıması olup olmadığı hususunun tartışılarak karar verilmesi ve ... hesabı yönünden sigortasız araç işleteninden yasal faiz istenebileceği hukuki sorumluluğu üzerine alan davalı ... Hesabından ise aynı oranda temerrüt faizi istenebileceği hususları bozma sebebi yapıldığı anlaşılmıştır.
Bozma sonrası mahkememizin 2021/22 Esas sayılı dosyasında verilen kararın yalnızca davalı ... Hesabı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. HD 2021/24944 Esas 2022/17894 Karar sayılı ilamında önceki bozma ilamının yerine getirilmediği davacının 32 HZ 542 plakalı Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesi bulunmayan motosiklette yolcu konumundadır ve BK 43. maddesine göre hatır taşıması indiriminin davacının yolcu olarak seyahat ettiği araç yönünden yapılması gerektiğinden bahisle bozma kararı verilmesi üzerine mahkememizin 2023/799 Esas sayılı dosyasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Bozma ilamı doğrultusunda davalı ... Hesabı yönünden yapılan değerlendirmede "hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. (6098 sayılı TBK’nın 51.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de Dairemizin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir. " Somut olayda dosya kapsamında davacının... plakalı motosiklette yolcu konumunda olması, motorsiklet kullanıcısının sivil memur olarak Emniyet'te çalışmalarından kaynaklı olay günü seyir halinde olduğu ceza dava dosyası ve ifade tutanakları içeriğinden taşımanın çıkarına olduğu anlaşılmakla bozma ilamı doğrultusunda ilk bozma ilamı öncesi alınan 17/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... Hesabı'ndan talep edilebilecek maddi zarar tutarının 21.064,88 TL olduğu tespit edilmekle iş bu miktar üzerinden %20 hatır taşımacılığı indirimi yapılarak davalı ... Hesabından 16.851,20 TL Tazminatın 09/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davacı vekilince güncel asgari ücret tarifesi üzerinden yeniden hesaplama yapılması için rapor aldırılması talebi olsa da bozmaya konu kararın yalnızca davalı ... Hesabı'nca temyiz edilmesi nedeniyle bozulduğu anlaşılmakla, davacı açısından usulü müktesep hak oluştuğundan dosyanın yeniden aktüerya bilirkişiye tevdii talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş yönünden yapılan değerlendirmede ilk bozma ilamı öncesi alınan 17/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda davacının ... plakalı otomobilin sigortalısı olan davalı sigorta şirketinden 33.824,90 TL talep edebileceği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan gerek davalı gerek davacı tarafın temyizi bulunmadığından davacı taraf açısından oluşan müktesep hak kapsamında Davalı ... Sigorta A.Ş’den 33.824,00 TL tazminatın 21/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ İLE; Davalı ... Sigorta A.Ş’den 33.824,00 TL tazminatın 21/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davalı ... Hesabından 16.851,20 TL Tazminatın 09/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin kısmın reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.461,62 TL nispi karar harcından (davalı ... Hesabı 1.151,11 TL nispi karar harcından sorumlu olmak üzere) 21,15 TL peşin harcın ve 167,70 TL ıslah harcında mahsubu ile noksan kalan 3.272,77 TL harcın davalılardan (davalı ... Hesabı 962,26 TL harçtan sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 4.212,80 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-)Davacı tarafından yapılan toplam 2.528,70 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 2.334,61 TL yargılama giderinin ve 21,15 TL peşin harç, 21,15 TL başvurma harcı ve 167,70 TL ıslah harcı toplamı 2.544,61 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine temyiz dilekçesi sunulmak ve temyiz başvurma ve karar harcı ile temyiz gider avansı yatırılmak suretiyle Yargıtay İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların temyiz kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.10/07/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır