T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/126
KARAR NO : 2024/760
DAVA : TAZMİNAT ((Deniz Emtia Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan))
DAVA TARİHİ : 22/02/2024
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleştirilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DOSYADA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 01/02/2022 tanzim tarihli nakliyat emtia ve 02/02/2022 tanzim tarihli kasko poliçeleri sigortalısı olduğunu, ...'daki alıcılara teslim edilmek üzere 20 adet aracın yola çıktığını, 9 araca ... devleti tarafından el konulduğunu ve ... askeri kuvvetlerinin ihtiyaçlarının karşılamak üzere zorunlu yabancılaştırıldığını, el konulan araçların toplam bedelinin 448.935,26 EUR olduğunu, davaya konu olay gerçekleştiğinde müvekkili şirketin acente yetkilisine poliçelerini savaş durumunu kapsayıp kapsamadığının sorulduğunu ve cevabi olarak "..." denildiğini, müvekkili şirket ile acente arasında hasarın sigortacı tarafından ödenmesi gerektiğine dair yazışmalar yazıldığını, acente tarafından müvekkilinin oyalandığını, acentenin görevini yerine getirmedeki zafiyeti fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından ihtarlar sürecinin başlatıldığını, davalı nezdinde 2100008752 no'lu hasar dosyası açıldığını, davalı cevabi yazısında sigorta konusunun emtiaların gemiden boşaltılması ile sona erdiğini belirterek hasar tazminatını müvekkile ödemeyi reddettiğini, sigorta şirketine masraf ve araç bedellerinin ödenmesi yönünde ihtarname gönderildiğini, davalı tarafından hasar tazminatı talep başvurusuna red cevabı verdiğini, davalı şirkete talep yazısı ve noter yolu ile yapılan başvuru ve müzakereler sonucunda tazminatın ödenmesi üzerine arabuluculuğa başvurulduğunu, arabulucuk görüşmelerinin anlaşmama ile sonuçlandığını, kasko poliçesi kapsamındaki araçların zayi olduklarının kabulü gerektiğini, masrafların poliçe "All Risk" teminatı kapsamında olduğunu, TTK m.1448 kapsamında sigortacının ödeme yapmakla yükümlü olduğunu, savaş teminatının poliçe kapsamında olduğunu, sigortacı ve acentenin aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek, Türkiye'ye geri getirilen ve yeniden taşıması gerçekleştirilen taşımalara ilişkin masraf bedeli 65.820,00 USD ve 8.496,00 TL'nin 26/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini, müvekkili mülkiyetinden çıkartılan 9 araca ilişkin araç bedeli olan 448.935,26 EUR'nun 26/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun usulüne uygun olarak yapılmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, söz konusu rizikonun mezkur poliçeler dahilinde teminat kapsamında olmadığını, "Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları" 5.maddesine göre savaş sebebiyle meydana gelen her türlü zararın teminat dışında kaldığını, davacının kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin ise tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN DOSYADA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...A.Ş.'nin davalı ...A.Ş. İle diğer davalı ... SİGORTA A.Ş. ile ...tanzim tarihli 31/01/2022-31/01/2023 süreli ...numaralı Nakliyat Emtea ve 02.02.2022 tanzim tarihli 31.01.2022 – 31.01.2023 süreli ... numaralı Kasko poliçeleri akdedildiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin iki farklı kapasitede rol oynadığını, müvekkilin poliçelerin akdedildiği tarihlerde ... arasındaki gerilim sebebiyle Harp rizikosu teminatı satın alarak poliçe için 16.000,00-EUR sigorta primi ödediğini, akabinde müvekkil tarafından üretilen ve müvekkile ait araçlar ile taşınan 20 adet aracın poliçelere de güvenilerek Rusya'daki alıcılara teslim edilmek üzere yola çıktığını, 24/02/2022 tarihinde savaş halinin resmi olarak ilan edilmesi üzerine aynı gün müvekkil şirketin davalı acenteye poliçelerin savaş durumunu kapsayıp kapsamadığını sorduğunu, teminat kapsamında olduğu düşünülerek ...’daki alıcılara teslim edilecek olan 14,18,19 Şubat 2022 tarihlerinde yola çıkan toplam bedeli 448.935,26-EUR olan 20 adet aracın 9 adedine el konulduğunu, ... Sevk ve ... (Kasko) Şasi numaralı 1 araçtan ise hiç bilgi alınamadığını, Ee konulan 9 araçtan 7 adedi için .. Valiliği tarafından düzenlenmiş el koyma belgesi müvekkile ulaşmıştığını fakat kalan 2 araç için herhangi bir belge müvekkile ulaşmadığını, 26/07/2022 tarihli yazı ile davalıya savaş hali nedeniyle uğranılan zararların açıklandığını, hasar dosyası açılarak zararların tespit ve tazmininin talep edildiğini, ancak açılan ... no.lu hasar dosyası ile talebin reddedildiğini, davalı sigorta şirketinin aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüğü bulunduğunu, davalı acentenin ek teminatın kapsamı hakkında müvekkili bilgilendirmediğini, açıklanan nedenlerle davanın kabul edilmesini, müvekkilin zararı nedeniyle şimdilik 500.000,00 TL'nin 26/07/2022 tarihinden işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini, davanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; acente sıfatına haiz müvekkilinin bahse konu zararlardan sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmaması sebebiyle usulden reddedilmesini, müvekkil acentenin aydınlatma sorumluluğunu gerek sözleşme akdedilmeden önce gerekse sözleşmenin akdedilmesinden sonra yerine getirdiği için davacının taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, davacı taraf ile yapılan sözleme ve poliçeler harp klozu içermekte ise de sözleşme ve poliçeler taşımanın tamamlanması ve yükün tahliyesi ile son buldugundan ve her halükarda gerçeklesen zarar terör faaliyeti neticesinde vuku bulmadıgından zararın sözleşme kapsamında gerçekleştiğinin savunulması mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, deniz emtia sigorta poliçesi ve kasko poliçesi kapsamında riziko bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacının deniz yoluyla taşıdığı yük ve araçlarına ...arasındaki savaş nedeniyle ... Devleti tarafından el konulması sebebi ile davacının uğradığı zararın Kasko Poliçesi ve Nakliyat Emtia poliçeleri teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, davalı sigorta şirketinin ödemekle yükümlü olduğu zarar miktarı bulunup bulunmadığı, talep edilen zararın kadri maruf olup olmadığı, birleştirilen dosya davalısı sigorta acentesinin aydınlatma yükümlülüğünü ihlal edip etmediği ve zarardan sorumlu olup olmadığı, bu davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, asıl ve birleştirilen dosyada dava konusu edilen zararın ...Uzatma Klozu kapsamında kalıp kalmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Talep edilen tazminat ile ilgili uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak mevzuat hükümlerinin TTK’nın “Deniz Ticareti” başlıklı beşinci kitabında düzenlendiği,dava konusu edilen zararın ... Uzatma Klozu kapsamında kalıp kalmadığı hususundaki ihtilafı çözmekle görevli mahkemenin de aynı kanunun 5/2.maddesi kapsamında ... ilindeki deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen ... 17. Asliye Ticaret mahkemesine (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) ait olduğu, davaya ihtisas mahkemesi tarafından bakılması gerektiği anlaşılmakla HMK 114/1-c ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)HMK 114/1-c VE HMK 115/2 maddeleri uyarınca davacının davasının dava şartı - görev yönünden USULDEN REDDİNE,
2-)Görevsizlik kararının kesinleşmesine müteakiben 2 hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde, dosyanın görevli ... 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ'NE) GÖNDERİLMESİNE,
3-)HMK 20.maddesi uyarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde başvurulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-)HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
5-)Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde görevli mahkemeye başvurulmadığı takdirde harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda ek karar yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvurma ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/10/2024
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP