T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/128 Esas
KARAR NO : 2025/755
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 23/02/2024
KARAR TARİHİ : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...Tic. A.Ş. nin müvekkili şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi bulunduğunu, ...” nden ...' ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1 koli ... marka Güç Adaptörü ve Kulaklık emtiasının ... no.lu navlun faturası kapsamında ... kargo takip numarasına istinaden ... plakalı araç ile davalı taşıyıcının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya eksik teslim edilmiş olduğunu, davalı taşıyıcı firmanın emtiaları temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, emtiaların kaybolduğu hususunun davalı taşıyıcı tarafından kabul edildiğini, davalı taşıyıcının zararın tamamından sorumlu olduğunu, yapılan inceleme ve araştırma sonucunda tanzim edilen ... no.lu ekspertiz raporuna göre davalının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya teslim edilmeyen emtialar ile ilgili 16.416,50 TL lık zarar tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 16.416,50 TL tazminat bedeli ödendiğini ve bu ödeme karşılığı sigortalı firmadan temlik iradesini içerir ibraname alındığını, TTK hükümleri gereği halefiyet şartlarının ve BK hükümleri gereği alacağın temliki şartlarının oluştuğunu, açıklanan nedenlerle; davalı borçlunun ... 6. İcra Müdürlüğü” nün ...E. sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ilgili herkesin bildiği üzere bütün dünyada bilinen ve tanınan " ..." logosu ile yurt içi ve uluslararası hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, huzurdaki davanın konusunun hasar olmadığını, kayıp olduğunu, dava dilekçesindeki eksik teslim beyanı ibaresinin dava konusuna uygun olmadığını, taşınmaya konu kargo paketini gönderenden teslim alındığını, tartılıp ölçüldüğünü, sisteme kayıt edildiğini, ayrıştırılması esnasında taşınması istenilen başka müşterilerin kargonun arasına sıkıştığını ve başka müşteriye teslim edildiğini, bazen 50 Kap-100 kap gönderinin aynı müşteriye teslim edilmek üzere taşındığı için bu şekilde fazla kargo paketi taşıması yapılan müşteriye ait kargoların içerisine karışma olabildiğini, dolayısıyla anılan kargonun gönderinin kayıp edilmesi hususuna yönelik açıklamaların makul olduğunu, TTK'nun 886 maddesinde belirtilen fiillerden olmadığını, bu itibarla da taşıyıcı müvekkilinin şirketin sınırlı sorumluluğunun kalkmasını/sınırlı sorumluluktan faydalanmasını engelleyen bir durumun söz konusu olmadığını, taşıyıcı müvekkili şirketin TTK'nun 882. Maddesi hükmünden yararlanmayacağını, zararın tamamından sorumlu olduğu iddiasının haklı ve hukuki olmadığını, huzurdaki davanın konusunda taşıyıcı müvekkili şirketin, sözü edilen taşıma sebebiyle sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumlu olduğu tutarın ne kadar olduğunun mahkemenin muhakemesine muhtaç olduğunu, keza davacı sigorta şirketinin icra takibine konu ettiği tutarın faturaya dayalı likit bir alacak da olmadığını, Tüm bu nedenlerle kargonun taşınmak üzere müvekkili şirkete teslim edildiği 08/02/2022 tarihinde Merkez Bankasınca belirlenen kur karşılığı Türk lirasına aşan davacı sigorta şirketinin talebinin reddine karar verilmesini, taşıyıcı müvekkili şirketin sorumluluğunun tespitinin mahkemenin muhakemesine muhtaç olduğunu, davacı sigorta şirketinin icra inkar tazminatı talebinin hiçbir şekilde hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı sigorta şirketinin icra inkar tazminatı talebinin her halükarda reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı sigorta şirketine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Davacı şirket nezdinde sigortalı dava dışı firmaya ait emtianın taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı alıcıya teslimi sırasında eksik teslim yapıldığı iddiasına dayalı oluşan zarardan kaynaklanan halefiyet ilkesi gereği davacının alacak iddiasına konu ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.
Mahkememizin 01/10/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 karayolları taşıma uzmanı, 1 mali müşavir bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında davacının alacak talebinde haklı olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmekle, dosya mahkememizce belirlenen bilirkişiler ... ve ...'na tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 20/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Davacı Sigorta şirketi tarafından ...Tic. A.Ş. adına tanzim edilen 23.07.2021-23.07.2022 dönemini kapsayan Nakliyat Emtea Blok Abonman Sigorta Sözleşmesi bulunduğu, Dava konusu nakliyesi yapılan ürünlere ilişkin, dava dışı ... firması tarafından ... adına tanzim edilen 08.02.2022 tarihli 16.416,50 TL4#KDV tutarlı e-fatura ve e-irsaliye bulunduğu, Dava dışı faturaya konu edilen ürünlerin teslim edilmemesi üzerine, ... firması tarafından dava dışı şirkete 21.03.2022 tarihli 16.416,50 'TL4#KDV tutarında iade faturası düzenlenmiş olduğu, 07.06.2022 tarihli Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporu ile; tazminat tutarının 16.416,50 TL olarak belirlenmiş olduğu, Dava konusu hasar bedeline istinaden, davacı sigorta şirketi tarafından 21.07.2022 tarihinde “...” açıklaması ile dava dışı ... şirketine yapılan 16.416,50 TL hasar tazminatı ödemesinin dava dışı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Taşıyıcının teslim aldığı kargoyu kaybedip teslim edememesi nedeniyle 'TTK 875 gereğince sorumlu olduğu, Davacı sigortalısına dosyada mübrez ödeme dekontu ve ibranameden 16.416,50-TL ödeyip sigortalısına haklarına halef olmuş ise de TTK m. 882 gereğince davalının sınırlı sorumluluk sınırı olan 1.331,48- TL ile sorumlu olacağı " şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 27/05/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosyamızın önceki Bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişilere yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından sunulan 16/08/2024 tarihli ek raporunda özetle: " Kök raporumuzda da belirtildiği üzere; Dosya kapsamında bilgi ve belgeler ve tarafların da kabulünde olduğu üzere taşıma konusu emtia davalı tarafça kayıp nedeniyle alıcıya teslim edilmemiş olmakla davalının TTK m. 875 gereğince sorumlu olacağı kanaati hasıl olmuştur. Somut uyuşmazlık açısından davalının kastına veya kasta eşdeğer kusuruna rastlanmadığından sınırlı sorumluluğu söz konusu olacaktır. Yine kök raporumuzda da belirtildiği, hesaplamada uygulanacak SDR kuru, karar tarihine en yakın SDR kuru olacağından 18.04.2025 Günü Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları Listesine Göre; | ÖZEL ÇEKME HAKKI (SDR) 51.5618 TL dır. Bu çerçevede davalının sınırlı sorumluluk tutarının kargonun toplam brüt kg ağırlığı olan 3,1 kg X 8,33 / X 51.5618-TL=1.331,48 TL ile sınırlıdır. Davacı sigortalısına dosyada mübrez ödeme dekontu ve ibranameden 16.416,50 TL ödeyip sigortalısına haklarına halef olmuş ise de davalının sınırlı sorumluluk sınırı olan 1.331,48- TL ile sorumlu olacağı kanaati hasıl olmuştur. Bu çerçevede kök rapordaki kanaatlerimizin aynen muhafaza edildiğini mahkemenin yüksek takdirlerine arz ederiz." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Davaya konu uyuşmazlık davacının sigortalısına ait eşyanın davalı taşıyıcı tarafından taşınmak üzerine teslim alınıp kayıp nedeniyle alıcıya teslim edilmemesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödediği 16.416,50 TL'nin tazminini davalıdan rücuen talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davacı şirket tarafından 29.12.2022 tarihinde ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında; 16.416,50 TL Asıl Alacak (Sigorta Poliçesi Teminatı Kapsamında Ödenen Tazminat Bedeli) üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak; “...' nden Yalova' ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1 koli ... marka Güç Adaptörü ve Kulaklık emtiasının ... nolu navlun faturası kapsamında ... kargo takip numarasına istinaden 34 ABS 34 plakalı araç ile sorumluluğunuz altında yapılan taşıma işlemleri esnasında alıcıya teslim edilmemesi nedeniyle ... Sigorta A.Ş. tarafından poliçe teminatı kapsamında sigortalı ... A.Ş. ne ödenen tazminat bedelinin tarafınızdan rücuen tahsili” gösterildiği anlaşılmıştır.
Davacı sigorta şirketinin banka hesabından 21.07.2022 tarihinde 16.416,50 TL tutarının dava dışı ... A.Ş. nin banka hesabına “...” açıklaması ile ödeme yapılmış olduğu,13.04.2022 Hasar tarihli ... dosya no.lu hasara ilişkin, dava dışı sigortalı şirket kaşe ve imzası ile onaylanmış olan 29.06.2022 tarihli Tazminat İbraname belgesinin mevcut olduğu, 07.06.2022 tarihli Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporu ile; tazminat tutarının 16.416,50 TL olarak belirlenmiş olduğu, Davacı Sigorta şirketi tarafından ... A.Ş. adına tanzim edilen 23.07.2021-23.07.2022 dönemini kapsayan Nakliyat Emtea Blok Abonman Sigorta Sözleşmesi bulunduğu, Dava dışı şirket tarafından keşide edilen ... 16. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile davalı şirkete; “08.02.2022 tarihinde ... Kargo takip numarası ile tarafımızdan ... Şirketine nakletmek üzere almış olduğunuz ... Nolu Faturalı, 08.02.2022 tarih ve ... nolu sevk irsaliyeli, 19.371447 TL bedeldeki 1 Koli Kulaklık nakliyeniz sırasında kaybolmuştur. 2- Tarafımızca 13/04/2022 tarihinde genel müdürlüğünüze Hasar Tazmin talep yazısıyla başvurulmuş olup zararımız. tazmin edilmemiştir. Bu sebeple söz konusu zararın ve bundan dolayı oluşabilecek masrafların tarafınıza rücu edileceğini bilgilerinize sunarız,” şeklinde ihtarname gönderildiği, Davalı şirket tarafından dava dışı ... firması adına tanzim edilen 18.02.2022 tarihli nakliye faturası bulunduğu, Dava konusu nakliyesi yapılan ürünlere ilişkin, dava dışı ... firması tarafından Vatan Bilgisayar adına tanzim edilen 08.02.2022 tarihli 16.416,50 TL +KDV tutarlı e-fatura ve e-irsaliye bulunduğu, Dava dışı faturaya konu edilen ürünlerin teslim edilmemesi üzerine, ... firması tarafından dava dışı şirkete 21.03.2022 tarihli 16.416,50 TL +KDV tutarında iade faturası düzenlenmiş olduğu görülmektedir.
TTK 875 hükmüne göre; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
TTK 862'ye göre; “Eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Ayrıca gönderen, eşyanın sözleşme hükümlerine uygun şekilde işleme tabi tutulabilmesi için işaretlenmesi gerekiyorsa, bu işaretleri de koymakla yükümlüdür”.
TTK 878/1 a bendine göre; “Ziya, hasar veya teslimdeki gecikme, Gönderen tarafından yapılan yetersiz. ambalajlamadan kaynaklanıyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Ancak TTK 876'ya göre, ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Somut olay tahtında yapılan değerlendirmede dosya kapsamında bilgi ve belgeler ve tarafların da kabulünde olduğu üzere taşıma konusu emtia davalı tarafça kayıp nedeniyle alıcıya teslim edilmemiş olmakla davalının TTK m. 875 gereğince sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır.
Genel kural taşıyıcının sınırlı sorumluluk esası gereğince sorumlu olmasıdır. Ancak TTK 886'ya göre, “zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz”.
Bilindiği gibi kasıt genel olarak; failin hukuka aykırı bir fil işlemekte olduğunu bilmesi ve bu fili isteyerek işlemesidir. Kasta eşdeğer kusur, başka bir deyişle pervasızca bir davranışın, kast olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığını delalet ettiğini kabul etmektedir ( Yargıtay 11. HD'nin 01/06/2010 Tarih, ... Esas, ... Karar) Ulusal taşımalar için uygulama alanı bulan Yargıtay uygulamasında, taşıyıcının kendisine teslim edilen eşyayı başka birine satması, eşyanın kimliği belirsiz meçhul bir kişiye teslim edilmesi, geçerli bir neden olmadan eşyanın alıcıya teslim edilmemesi, taşıyıcının kendisine teslim edilen eşyadan bir kısmını hiçbir açıklama olmaksızın teslim etmemesi, taşıyıcının zarara hiçbir açıklama ve neden getirememiş olması, park edilen otoparkın yeterli güvenlik önlemelerinin olmadığı bir otopark olması ve malın bu sırada çalınması, taşıyıcının kastına veya kasta eşdeğer kusuruna örnek olarak gösterilebilir. Ancak taşıyıcının, gönderen tarafından öngörülen taşıma planına uymaması, hasarın istif hatasından meydana gelmesi, taşınan malların trafik kazası sonucu hasarlanması, taşınan yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması, aracın konumu, yol şartları ve yükün durumu gibi etkenlerle bir kısım emtialarda hasarın oluşması bir kısım emtianın ise sağlam teslim edilmesi, taşımada kullanılan aracın balatasının ısınması sonucunda aracın yanması ve yükün zayi olması başka bir deyişle aracın teknik kontrolünün yeterli olarak yapılmaması, kötü hava şartları nedeniyle taşıma konusu eşyanın geç teslim edilmesi, taşıyıcı açısından kasıt veya kasta eşdeğer kusur oluşturmaz. (Yargıtay 11. HD'nin... Esas, ... Karar, ...Esas, ...Karar,... Esas, ... Karar, ... Esas, ... Karar, ...Esas, ... Karar, ...Esas, ... Karar,...Esas, ...Karar, ...Esas, ... Karar sayılı emsal nitelikteki kararları)
Somut uyuşmazlık açısından yukarıda belirtilen emsal nitelikteki Yargıtay İçtihatları uyarınca davalının kastına veya kasta eşdeğer kusuruna rastlanmadığından sınırlı sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.
TTK 882'de düzenlenen sınırlı sorumluluk hükmüne göre ise; “Taşıyıcı için sınırlı sorumluluk esası öngörülmüştür. Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; ise gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır”. Demektedir.
Somut olayda TTK md.880-882 maddeleri uyarınca yukarıda açıklanıldığı gibi sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hesaplamada uygulanacak SDR kurunun, karar tarihine en yakın SDR kuru olacağı ( Yargıtay 11. HD'nin 28/04/2008 Tarih, ... Esas, ...Karar) rapor hazırlanma tarihi olan 18.04.2025 günü belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları Listesine göre; 1 ÖZEL ÇEKME HAKKI (SDR) 51.5618 TL olduğu, Taşıma Hukuku alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 20/04/2025 tarihli raporda yapılan hesaplama uyarınca davalının sınırlı sorumluluk tutarının kargonun toplam brüt kg ağırlığı olan 3,1 kg X 8,33 / X 51.5618-TL= 1.331,48 TL ile sınırlı olacağı, davacı sigortalısına dosyada mübrez ödeme dekontu ve ibranameden 16.416,50 TL ödeyip sigortalısına haklarına halef olmuş ise de davalının sınırlı sorumluluk sınırı olan 1.331,48- TL ile sorumlu olacağı kanaatine varıldığından mahkememizce tüm dosya kapsamı ve hükme esas alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.331,48-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.331,48-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40-TL karar harcının, peşin yatırılan 427,60-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 1.331,48-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.331,48-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yapılan toplam 13.251,00-TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.074,73-TL yargılama giderinin ve 427,60 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı toplamı 1.929,93-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 291,98-TL'nin davalıdan, 3.308,02-TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır