T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/235 Esas
KARAR NO : 2024/935
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 04/04/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin amcası olan ...'in ... A.Ş'nin hissedarı olduğunu, 25.01.2023 tarihinde vefat ettiğini, ...'in vefat ettikten sonra müvekkili tarafından yapılan araştırmalarda hissedarı olduğu ...'in de icra dosyalarında borçlu olarak yer aldığını gördüğünü, bu icra dosyalarında yapılan incelemelerde ...'in ...'in imzası taklit edilmek suretiyle borçlandırıldığının anlaşıldığını, davaya konu hisselerin satışının ...'in yatalak hasta olduğu ve tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir dönemde yapıldığını, bu işlemler için ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, 09/05/2022 tarihinde ... tarafından davalılara yapılan %2,2 ... A.Ş hissesinin satış işleminin iptalini, bu hisselerin ... adına tescili ve bu hisseler karşılığı davalıların aldığı temettü-kar paylarının da aynı şekilde faizi ile birlikte ... terekesine iadesine karar verilmesini ve bu hisseler karşılığı davalıların aldığı temettü-kar paylarının da aynı şekilde faizi ile birlikte ... terekesine iadesine karar verilmesini, bu hisselerin işbu dava nedeniyle tekrar 3.kişi veya kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararının verilmesini, tedbir kararının ... A.Ş'ne bildirilmesine, davanın ... A.Ş'ne ihbarına, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından müvekkillerine yapılan ... A.Ş hissesinin satışının iptali ile ... adına tescil edilmesi, bu hisseler karşılığı müvekkillerinin aldığı temettü kar paylarının da aynı şekilde faizi ile birlikte ... terekesine iadesinin ve bu hisselerin tekrar 3. Kişi veya kişilere devrinin önlenmesi içinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiğini, ileri sürülen dava konusu taleplerin gerek usulü gerekse de esasa ilişkin muhtelif sebeplerden ötürü tümden reddinin gerektiğini, davalı tarafın dava konusu değere ilişkin dava harcını ikmal etmediğini, huzurdaki davada davacı tarafın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davanın esasa girilmeksizin reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu taleplerin tereke adına ileri sürüldüğünden, davacının iddialarının kabulü halinde dahi tüm mirasçıların külli halef sıfatıyla davaya katılımının sağlanması ya da muvafakatlerinin alınmasının gerektiğini, dava dilekçesinin konu ve netice-i talep kısmında dava konusu hisselerin satış tarihi ile hisse oranının hatalı belirtildiğini, dava konusu hisse satış işleminin ...'in tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir dönemde yapıldığı yönündeki iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, bu yönde ortaya atılan iddiaların hiçbir mesnedinin bulunmadığını, dava dışı ... A.Ş'ne ilişkin iddiaların huzurdaki dava ile bir ilgisinin bulunmadığını, dava konusu hisse bedellerinin hiç veya gerçek karşılığının ödenmediği yönündeki davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığının dilekçe ekinde sunul belgeler ile sabit olduğunu, yasal şartları oluşmayan ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin mahkememizin ara kararının yerinde olduğunu, bu sebeplerle usulü itirazları doğrultusunda dava konusu değerin en az 79.994.000,00-TL olarak kabulü ile bu değer üzerinden hesaplanacak eksik harcın ikmali hususunda davacı tarafa kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde eksik harcın yatırılmaması halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddialarının kabulü halinde mirasçı olduğu iddia edilen diğer kişilerin de külli halef sıfatıyla davaya katılımının sağlanması ya da muvafakatlerinin alınması yönünde davacı tarafa kesin süre verilmesine, işbu hususunun yerine getirilmemesi halinde ise dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine, esas açıdan da haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, 09/05/2022 tarihinde dava dışı ... tarafından, davalılara yapılan %2,2 ... A.Ş hisse satış işleminin iptali ve dava dışı ... adına tescili ve bu hisseler karşılığında davalıların aldığı temettü kar paylarının faizi ile birlikte dava dışı ... terekesine iadesi istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde, muris ...'in, davacının amcası ve aynı zamanda ... A.Ş.'nin hissedarlarından biri olduğu, ...'in mirasçısı olarak her ne kadar ... ve ... görünüyor olsa da bahsi geçen kişilerin mirasçılık sıfatlarının olmadığına dair davacı tarafından ikame edilen muhtelif davalar olduğu belirtilmiş ve mahkemeler sonucu ... ve ...'ın mirasçılık sıfatı iptal edildiğinde davacının ...'in mirasçılarından biri haline geleceği ileri sürülerek huzurdaki davanın ikame edilmesinde hukuki menfaatin bulunduğu iddia edilmiştir.
HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarından olup HMK'nın 115. maddesine göre mahkemece dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle dava şartlarından olan dava ve taraf ehliyeti ile ilgili kavramlar ve yasal mevzuat irdelenmelidir
Murisin hisse satışı işleminin iptaline ve bu hisseler karşılığı alınan temettü-kar paylarının da terekeye iadesine yönelik huzurdaki dava ve talepler yalnızca mirasçı sıfatını haiz kişiler tarafından ileri sürülmesi gerekmektedir.
Bilindiği üzere, dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, davayı da bu kişi veya kişilerin açması gerekmektedir. Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisinin karşılığı olarak tabir edilen aktif husumet ehliyeti ya da diğer ifadeyle taraf sıfatı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 06.11.2018 tarihli, ...Esas, ... Karar sayılı ilamında da aşağıdaki ifadeler ile tanımlanmıştır;
"...Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti; dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde kabul edilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatı bu anlamda, def'i değil itiraz niteliğinde olup; taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmalıdır. Nitekim Dairemizin 25.05.2015 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilâmında da bu kurallara işaret edilmiştir."
Dosyaya celp olunan evraklarda da belirtildiği üzere, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin, ... Esas ve...Karar sayılı dosyasından verilen veraset ilamında; 25.01.2023 tarihinde vefat eden muris ...'in geride kalan mirasçılarının kızı ... ve diğer kızı ... olduğu; murisin başka mirasçısının bulunmadığı açıkça tespit edilmiştir. İlgili ilamdan görüleceği üzere, davacının murisi ...'ten kaynaklı herhangi bir mirasçılık sıfatı bulunmamaktadır. Resmi bir belge olan kesin delil niteliğindeki veraset ilamına karşılık, davacı taraf, dava dışı şahısların mirasçılık sıfatlarının olmadığına dair ikame edilen birtakım davalar olduğunu, bu nedenle huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunduğunu ileri sürse de, dava şartı olan hukuki yararın, Yasa gereği davanın açıldığı tarihte mevcut olması, başka bir ifadeyle dava tarihindeki verilere göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle mevcut deliller kapsamında muris ...'in mirasçısı olmadığı sabit olan ve dolayısıyla huzurdaki dava bakımından aktif husumet ehliyeti bulunmayan davacı tarafından açılan davanın, HMK md. 114/1-d uyarınca aktif husumet yokluğundan reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın HMK md. 114/1-d uyarınca aktif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar harcının peşin yatırılan 427,60-TL harçtan mahsubu ile noksan 187,80-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır