T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/379
KARAR NO: 2024/482
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 01/03/2023
KARAR TARİHİ: 24/06/2024
Mahkememizin 28/09/2023 tarih 2023/146 Esas 2023/577 sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 29/05/2024 tarih 2024/228 Esas 2024/780 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış ve dosya bu kez mahkememizin 2024/379 Esas sırasına kaydı yapılmış olmakla,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...'nin müteahhidin uzun yıllar natamam bıraktığı halen de belli kısımlarının natamam olan bir proje olduğunu, ilk yönetim kurulu olarak görev almış müvekkili ile sitede yaşam başladığı ve Tesis Yönetim Firmasından da hizmet alınmaya devam edilmekte olan bir proje olduğunu, ... ve ... Kat Maliklerinin 03/07/2022 Pazar günü saat 10:30’da yaptığı genel kurul ile site yönetimi oluşturulduğunu, akabinde genel kurulda alınan yetkiye istinaden “İşletme Projesi” hazırlandığını ve maliklere tebliğ edildiğini, bu kapsamda maliklerin ekseriyeti talep edilen ödemeleri yaptığını ve yapmaya devam ettiklerini, davacı müvekkili .... ... Yönetiminin sitede yaşamın/faaliyetin başlaması, "ilk dolum maliyetleri" ile "demirbaş"ların temini, hukuki, mali danışmanlık, güvenlik ve benzeri hizmetlerin alınması, bu konuda sözleşme imzalanmasına ilişkin aidat toplanması konusunda 03.07.2022 tarihinde Olağanüstü Genel Kurul'dan yetki aldığını, alınan yetki gereği İşletme Firması Olan ...A.Ş ile sözleşme imzalandığını, alınan yetkiye istinaden ... tarih ve ...Karar numaralı Yönetim Kurulu kararı ile işletme şirketine "İşletme Projesi" tanzim etmek için yetki verilmiş yine Genel Kurulda gündemin 8. Maddesinde alınan yetkiye istinaden arsa payı oranında toplam 100.000 USD avans toplanmasına, gündemin 10. Maddesine istinaden 34.000 USD avans toplanmasına, yine gündemin 11. Maddesi gereği mevcut demirbaşlar ile sistemin sağlıklı çalışabilirliğinin kontrolü amacıyla test ve devreye alma prosedürüne bağlı olarak 147.000 USD avans aidat toplanmasına karar verildiğini, Genel Kurulda alınan yetkiyle hazırlattırılan işletme projesinin 06.09.2022 tarih ve 2022/4 Karar numaralı Yönetim Kurulu kararıyla uygun görüldüğünü ve tüm kat maliklerinin imzasına ve bilgisine tebliğ edildiğini, davalı müflis banka ipotek borcundan dolayı ihale edilmiş ise de ihaleler kesinleşmediğinden bir kısım bağımsız bölümlerin maliki olduğundan İşletme Projesi "İadeli Taahhütlü" olarak PTT marifetiyle 21.09.2022 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından, işletme projesine itiraz edilmediğini, bu haliyle işletme projesinin kesinleştiğini ve maliklerin ekseriyeti ödemeye başladıklarını, öte yandan İşletme projesinin kesinleşmediği kabul edilse dahi site yönetiminin ilk yönetim olması, yaşamın başlaması için dolum, demirbaş gibi maliyetlerin olması, her malikin faydalandığı işletme giderlerinin bulunması göz önüne alındığında davalının aidat yükümlülüğü olduğunun tartışmasız olduğunu, “Yatırım Bütçesi”, “Rezerv Aidat Avansı” ve “Aidat” " "İlk Dolum Bedelleri" ve "Daire İçi Elektrik" bedellerinin toplamı için İflas Masasına alacak başvurusu yapıldığını, alacak kayıt başvurusunun 92. sırada reddedildiğini, tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; alacak taleplerinin resmi şekilde yapılmış bir sözleşmeye dayandığından ikinci alacaklılar toplantısına katılabilmeleri için İİK'nın 235. maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... 1.İflas Dairesi ... İflas dosyasının ... sırasındaki aidat alacağı toplamı olan 9.343.386,1 TL alacak kayıt başvurularının kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ikinci alacaklılar toplantısının henüz yapılmadığını, sitede müflisin kullanma ve yararlanmasında olan gayrimenkulün bulunmadığını, müflise ait gayrimenkullerin ekseriyetinin banka ipotek borcu sebebiyle ihale ile satıldığını, aidat kararlarının alındığı genel kurulda iflas masasına haber verilmediğini, ayrıca işletme projesinin müflise bildirilmediğini, TL yerine Amerikan Doları avans toplanmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın 15 günlük hak düşüm süresinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İşbu dosya ile birleştirilen mahkememizin 2023/160 Esas sayılı dosyası tefrik edilerek mahkememizin 2024/449 Esasına kaydedilmiş ve 2024/449 E sayılı dosyada davacının davasının usulden reddine karar verilmiş, kararın kesinleşmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, iflas tarihinden sonra doğan aidat (Kat Mülkiyeti Kanunu 20. maddesi kapsamında) borcunun sıra cetveline kaydedilmesi istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davalının maliki olduğu bağımsız bölümlerle ilgili ortak alanlardan kaynaklanan ve ''... Olağanüstü İlk Genel Kurul Toplantısında alınan (... 31. Noterliğince ... tarih ... yevmiye sayılı ile tasdik edilen) 03/07/2022 tarihli karar kapsamında müflis şirketin iflas tarihinden sonra doğan aidat borcunun sıra cetveline kaydının talep edilip edilemeyeceği, talebin ''masa alacağı'' kapsamında kalıp kalmadığı, aidat borcunun ne kadar olduğu konusunda toplanmıştır.
Müflis yönünden talep edilebilecek alacaklar üç gruba ayrılır. Bunlar; iflastan önce doğan iflas alacakları, iflastan sonra iflas masasının teşekkülü neticesinde iflas masasınca yapılan masraf ve giderlerin oluşturduğu masa alacakları ve iflas tarihinden sonra doğan genel alacaklardır.
İflas alacakları;
İcra ve İflas Kanunu'nun 184/1. maddesinde; "İflâs açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer." hükmüne yer verilmiştir. Bu maddede ifade edilen "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflâs alacaklarıdır". İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçlarıdır.
İflas alacağı kavramına, müflisin yalnız muaccel borçları değil, aynı zamanda müflisin müeccel borçları (m. 195), taliki şarta (geciktirici koşula) veya belirsiz bir vadeye bağlı olan borçları (m. 197) ve konusu paradan başka bir şey olan borçları (m. 198) da dâhildir (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 1212).
İflas alacakları, iflas tarihinden önce doğan müflis borçlarıdır. Bu alacakların ödenmesi için açılan dava kayıt kabul davası olarak adlandırılmaktadır. İflas tarihinden önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifadeyle iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK'nun 235. maddesinden alan davalardır. Kayıt kabul davalarında tahsile değil, alacağın iflas masasına kaydına karar verilmekle yetinilir. Alacağın ödenmesi ancak tasfiye sonunda masa mevcudunun sıra cetveline uygun biçimde dağıtımı aşamasında gerçekleşir ve alacakların tam olarak ödenip ödenmeyeceği ancak bu aşamada anlaşılabilir. Bu davalarda görevli mahkeme İİK'nun 235. maddesi uyarınca iflas kararı verilen yer Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
İflas tarihinden sonra doğan genel alacaklar;
Müflisin, iflasın açılmasından sonra yaptığı borçlar, iflas alacağı olmayıp, iflas masasından istenemez. Alacak, iflastan sonra doğmuş ve masa borcu da değilse, sırasına ve esasına itiraz edilebilecek, İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan bir alacak niteliğindedir. İflas tarihinden sonra doğan böyle bir alacağın varlığı ve miktarı konusunda bir uyuşmazlık bulunmasa da, inceleme, şikayet yolu ile icra mahkemesince değil, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda iflas masası aleyhine açılan davada genel mahkemelerce tespit edilecektir. Böyle bir davada, davacı, davalı müflisten alacaklı olduğunu iddia eden alacaklı olup, davalı ise iflas idaresidir. İflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez, tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır.
Masa borçları;
Masa borçları ise; muhatabının masa olduğu, masa üzerine doğan ve masanın doğrudan sorumlu olduğu borçlardır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur". İflas açıldıktan sonra müflisin, masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkan yoktur. Bu nedenle masa alacağı müflisin değil, iflasın açılmasından tasfiyenin sonuçlanmasına kadar iflas masası ya da masa adına iflas idaresi tarafından yapılan borçlardan olup, masa alacağının müflisle ilgisi bulunmadığından bu borçlardan iflas masası sorumludur.
Masa borçları, iflasın açılmasında itibaren tasfiye aşamasında masa adına yapılan ve masa tarafından ödenmesi gereken borçlardır. Örneğin; iflas idaresinin müflisin sanat veya ticaretinin devamı çerçevesinde yaptığı borçları, iflas idaresinin haksız iktisap ve haksız fiillerinden doğan borçları, iflas masası için tutulan avukatın vekalet ücreti, masanın tasfiyesi aşamasında kanun gereği doğan vergi ve resimler, masadaki malın değerinin korunması için yapılan giderler, müflise ait işyerinde iflasın açılmasından sonra çalışmaya devam eden işçinin bu döneme ait ücreti, müflis şirketin kiracı olduğu işyerinin iflasın açılmasından sonraki kira alacağı...gibi. (Mahmut Coşkun, Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli, 2.Baskı, s:925)
İflas tarihinden sonra ancak müflis şirketin sanat veya ticaretinin devamı çerçevesinde yaptığı borçların masa borcu olarak değerlendirilebileceği Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 21/09/1995 tarihli 1995/7081 E. 1995/7295 K sayılı kararında da "...İflas idaresi masa menfaatlerini gözeterek müflise ait fabrika ve işyerini işletmeye devam ederse, işletme nedeniyle doğan borçlar masa borcudur..." şeklinde açıklanmıştır.
İİK'nın 248.maddesinde; "İflasın açılmasından ve tasfiyeden doğan masraflar önce çıkarılır. Rehinlerin bedelinden yalnız rehinin muhafaza ve paraya çevrilmesi masrafları çıkarılır." düzenlemesi gereğince iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası tarafından yapılan masa borçları, tüm iflas alacaklarından daha önce ve tam olarak ödenir.
Masa alacaklarının tespiti masanın işidir. İflas alacakları ve masa alacaklarının sorumlusu masa olup münferit alacaklılar ve müflis bunlardan sorumlu değildir. Masa alacakları öncelikle ödenir. İflas idaresi masa alacaklısının talebini reddederse, alacaklı masaya karşı genel mahkemede dava açabilir veya takip yapabilir, yoksa sıra cetveline itiraz davası açamaz. (Mahmut Coşkun, s:925)
Şu halde, masa alacakları (borçları), iflas açıldıktan sonra iflasın tasfiyesi için bizzat masa (yani, masa adına iflas dairesi veya idaresi) tarafından yapılan borçlardır (Kuru, s. 1213). Masa alacaklarının tam olarak ödenmesinden sonra iflas alacaklarının ödenmesine geçilir. Satış bedeli masa alacakları karşılanmadan iflas alacaklılarına dağıtılmaz. Alacağın rehine bağlı olması durumu değiştirmez. Masa alacaklarından sonra iflas alacakları ödenerek tasfiye gerçekleştirilir. Masa alacakları, iflas alacaklarından önce ve tam olarak ödenmeleri gerektiğinden ayrıca masa alacaklılarının borçlusu doğrudan doğruya iflas idaresi olduğundan bu alacaklar sıra cetvelinde yer almaz.
Sıra cetvelinde yer verilen alacaklar sadece iflas alacaklarıdır. Masa alacaklarına sıra cetvelinde yer verilmez ise de, bunlara pay cetvelinde yer verilir. Pay cetveli, malların satış bedelleri tahsil edildikten ve sıra cetveli kesinleştikten sonra iflas alacaklılarının iflastan düşen paylarını göstermek üzere düzenlenen ödeme planıdır. Sıra cetveline karşı açılmış bütün davalar sonuçlanmadan pay cetveli düzenlenemez. Masa alacaklarının ödenmesinden sonra iflas alacaklılarına kesinleşen sıra cetvelinde yer aldıkları sıraya göre düzenlenen pay cetveline göre ödeme yapılır.
... Kat Malikleri Kurulunun, 03/07/2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde;
Gündemin 8. maddesi; "yapılan oylama sonucunda hali hazırda Konut Bloklarının bir işletme yönetimi de mevcut olmadığından, kat malikleri kurulu toplantısını müteakip, Konut Bloklarının işletmeye alınabilmesi amacıyla, tespit ve tercih olunacak işletme şirketinin kuruluş ve örgütlenme giderleri de dahil olmak üzere Konut Bloklarının işletilmesi amacıyla lazım gelen her türlü “ilk dolum maliyetleri” ile demirbaş” niteliğindeki malzemelerin temini zımnında tüm bağımsız bölüm/kat maliklerinden arsa payı oranında karşılanması kaydıyla, Yönetime “avans toplama” yetkisinin verilmesine oy birliği ile KARAR VERİLDİ"
Gündemin 9. maddesi; "yapılan oylama sonucunda... olarak inşa edilen projede, Konut Blokları da dahil, bağımsız bölümlerin ve ana yapının filli teslimi yüklenici tarafından henüz yapılamamış olduğundan;
a) Hali hazırda taşınmazın bu mevcut haliyle konut bloklarının işletilmesine başlanabilmesi için ortak alanların ana yüklenim ve diğer sözleşmelere uygun biçimde tamamlanıp tamamlanmadığının tespiti hususunda,
b) Mahallerin kullanıma alınması amacıyla seçilmiş Yönetime, tesisleri ve ortak alanları teslim almak dahil malikleri temsilen hukuki girişim yetkisi, hukuki temsil yetkisi ve 100.000-USD ye kadar mali kaynak kullanımı hususunda,
c) Club House'lar ve trafo alanlarının icradan satış sürecine hızla müdahil olunarak bu ve varsa benzeri alanların ortak alana dönüştürülmesi için gereken hukuki girişimlerin yapılması ve her türlü dava açma yetkisi hususunda yönetime yetki ve görev verilmesine oy birliği ile KARAR VERİLDİ."
Gündemin 10. maddesi; "yapılan oylama sonucunda; daireler ve ortak alanların binaya hizmet eden tüm unsurların ruhsata esas projeleri de dahil olmak üzere maliklerle imzalanan satış vaadi sözleşmesi ve eklerine uygun biçimde tamamlanıp tamamlanmadığının tespiti amacıyla:
a) Gerekirse hukuki yollarla tespit istenmesi,
b) Tamamlanan kısımların, mekanik ve elektrik tesisatlarının, test ve devreye alınmalarının temini amacıyla, inşaat aşamasında, “Müşavir” sıfatını haiz ... Ltd. Şti'den veya başka bir teknik kontrol işlemleri yapan firmadan teklif alınarak, iki etaptan oluşacak hizmet alınması hususunda,
c) Ortak alanların ve dairelerin proje, sözleşme ve eklerine uygunluğunun tespitinin sağlanmasına dair ilk etap işler bakımından toplam 34.000 USD (otuzdörtbinamerikandoları)'nin avans toplanması hususunda,
d) Ödemelerin toplanacak avanstan karşılanması amacıyla tüm kat maliklerinden arsa payları oranında tahsilat yapması hususunda, Yönetim Kuruluna yetki ve görev verilmesine oy birliği ile KARAR VERİLDİ."
Gündemin 11. maddesi; "yapılan oylama sonucunda,
a) Daireler ile Konut Blokları Ortak Alanlarındaki mevcut demirbaşlar ile sistemin sağlıklı çalışabilirliğinin kontrolü yönünden test ve devreye alma prosedürüne bağlı olarak ... Ltd. Şirketinden veya başka bir teknik kontrol işlemleri yapan firmadan teklif alınması ve akabinde sözleşme imzalanması hususunda,
b) Bu alınan hizmetlerin bedelinin ödenmesinde kullanılmak üzere toplam 147.000 USD (yüzkırkyedibinamerikandoları)'nın toplanması hususunda,
c) Ödemelerin toplanacak avanstan karşılanması amacıyla tüm kat maliklerinden arsa payları oranında tahsilat yapması hususunda,
d) Sürecin bu hizmeti yapılmasını mümkün kılmaması halinde yukarıda anılan 147.000 USD (yüzkırkyedibinamerikandoları)'nın bir başka kalemde kullanılması için hesaplar arasında kaydırma yapılması hususunda, Yönetim Kuruluna yetki ve görev verilmesine oy birliği ile KARAR VERİLDİ." şeklinde kararlar alınmıştır.
Davacı site yönetimi tarafından talep edilen alacak, ... Kat Malikleri Kurulunun, 03/07/2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararlar gereği, kat maliklerinden toplanmasına karar verilen aidat alacaklarıdır.
Davalı şirketin iflasına 30/06/2022 tarihinde karar verilmiş olması karşısında söz konusu alacak masa alacağıdır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 05/04/2016 tarihli 2016/2556 E. 2016/2121 K. sayılı ilamında; "...İflas alacakları (özellikle m. 206'nın dördüncü sırasındaki imtiyazsız alacaklar), iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında ödenir. İşte bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. (Kuru Baki, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Tamamen Yeniden Yazılmış ve Genişletilmiş 2. Baskı, S. 1212 vd. Ankara, 2013). İflasın açıldığı sırada müflise karşı ileri sürülebilecek alacaklar iflas alacaklarını; iflasın tasfiyesi sırasında yapılan masraflarla, iflas idaresinin yükümlü olduğu ya da devraldığı mükellefiyetler de (genel bir ifade ile) masa borçlarını oluşturur. İİK'nın 248. maddesinin kenar başlığı "iflas masrafları ve masanın borçları" şeklindedir. Madde metninde açıkça iflas masraflarının iflas alacaklarından önce ödeneceği belirtilmiş ise de masa borçlarından bahsedilmemiştir. Ancak masa borçlarının da iflas alacaklarından önce ödeneceği doktrin ve uygulamada kabul edilmektedir. (Öztek, Selçuk, İflas Hukukunda Sıra Cetveli Prosedürü ve Sıra Cetveline Karşı Müracaat Yolları, yayımlanmamış doçentlik tezi, s.14; Postacıoğlu, İlhan: İflas Hukuku İlkeleri, İstanbul, 1978, s. 205; 19. HD'nin 27.02.1996 tarih ve 202 E, 1568 K; 20.11.1997 tarih ve 6557 E, 9865 K. sayılı ilamı).
İflas masraflarına örnek olarak, iflas kararının ilanına ve gereken yerlere bildirilmesine ilişkin masrafları, defter tutma, malların muhafaza ve satış masrafları, iflas idare memurlarının ücretleri, paraya çevirme ve paylaştırmaya ilişkin harç ve masrafları sayılabilir. Masa borçları ise, iflasın açılmasından sonra ve devamı sırasında masa namına tekeffül edilen ve onun tarafından ödenmesi gereken borçlardır. Masa borçlarına örnek olarak, iflas idaresinin müflisin sanat veya ticaretinin devamı çerçevesinde akdettiği borçları, iflas idaresinin sebepsiz iktisap, haksız fiillerinden doğan borçları ve iflas idaresi tarafından tutulan avukatın vekalet ücretini sayabiliriz. İflas masrafları ve masa borçlarından masa sorumlu olup, müflis sorumlu tutulamaz. Masa alacaklısına alacağının masa tarafından karşılanmayan kısmı için aciz vesikası verilemez. (Öztek, Selçuk, a.g.e s. 17-18) İflas masrafları ve masa borçlarına sıra cetvelinde yer verilmez. Ancak pay cetvelinde gösterilmelidir. İflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez, ancak bu alacak masa borcu niteliğinde ise masadan tazmin edilir, değilse tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır. İflas idaresi, müflise ait işyerini masanın menfaatini gözeterek işletmeye devam ederse, diğer anlatımla müflisin yaptığı sözleşmeyi feshetmeyip benimser ise bu işletmenin borcu masa borcu niteliğindedir.
...Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalar olup, Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz. İİK'nda masa borçları ve iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak için İİK'nın 235/2. maddesinin ilk cümlesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından, somut olayda bu mahkemenin davanın açıldığı 29.12.2014 tarihi itibariyle yürürlükte olan HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir..."
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 24/12/2015 tarihli 2015/6023 E. 2015/8423 K. sayılı ilamında; "...Somut olayda, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi, hizmet alan davalı şirketin iflası ile kendiliğinden sona ermemekte olup, iflas idaresince bu sözleşmenin feshedildiğine dair bir delil sunulmamıştır. İflas idaresinin, müflise ait işyerini masanın menfaatini gözeterek işletmeye devam etmesi, bir diğer anlatımla müflisin yaptığı sözleşmeyi feshetmeyip benimsemesi ve bu benimseme nedeniyle marka kullanımına devam etmesi ya da muayene ve deney yaptırması halinde, bu işletmenin borcu masa borcu niteliğindedir. Masa borçları iflasın açılmasından sonra ve devamı sırasında masa namına tekeffül edilen ve masa tarafından benimsenen borçlardır. Davacı tarafça, iflas idaresince reddedilen kısmının da kayıt ve kabulü istenilmiş olup, bu istemin masa borcu olarak tahsil istemini de kapsadığı, masa borcu olduğunun belirlenmesi halinde de alacak sırasına ve esasına itiraz edilebilecek, İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, iflas masasından tam ve iflas alacaklarından da önce ödenmesi gereken bir alacak niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz. Dairemizin 12.07.2012 tarih ve 2576 E., 4886 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.
İİK'nda masa borçları için İİK'nın 235/2. maddesinin ilk cümlesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından, somut olayda bu mahkemenin davanın açıldığı 08.03.2010 tarihi itibariyle yürürlükte olan HMUK'nın 1 ve 8. madde hükümlerindeki parasal sınıra göre Asliye ya da Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda mahkemece, iflastan sonra düzenlenen ve 24.10.2008 tarihli iflas kararından önce 18.08.2008 tarihinde yapıldığı belirtilen muayene ve deney ücretinin istendiği 19.12.2008 tarihli fatura dışında kalan dava konusu diğer faturalar bakımından, müflis şirketin (sözleşmeyi iflastan sonra açıkça feshetmiş olsa dahi) davacı Enstitü ile 01.11.1994 tarihinde ... markası kullanma tip sözleşmesi kapsamında ürün ve ambalajlar üzerinde iflas tarihinden sonra da davacının "..." markasının kullanımına devam edip etmediğinin, muayene ve deney yaptırıp yaptırmadığının, anılan diğer faturalara konu hizmetin bu faturalarda bir açıklama bulunmadığından iflas tarihinden önce ya da sonra verilip verilmediğinin belirlenmesi, diğer anlatımla sözleşme iflastan sonra iflas idaresince açıkça feshedilse ve sözleşme bu şekilde benimsenmese dahi dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca davacının markalarının fiilen kullanılması durumunda davacının hizmet bedelini iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak olarak talep edebileceğinin gözetilmesi, dava konusu edilen faturalarda belirtilen alacakların her birinin iflas alacağı, masa borcu ya da iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak olup olmadığının tespiti yönünden davacıdan delilleri sorularak, gerekirse tarafların defter ve kayıtları ile ürünler üzerinde inceleme yaptırılması, iflas alacağı olduğu belirlenen alacak için Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunun dikkate alınması ve davacının bu alacağı hak edip etmediği üzerinde durulması, sonucuna göre bir karar verilmesi; diğer iki grup alacak için (alacağın tamamı olan 6.428,00 TL gözetildiğinde dahi) dava tarihi olan 08.03.2010 tarihi itibariyle yürürlükte olan HUMK'nın 1. ve 8. maddeleri uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 7.230,00 TL olan görev sınırı kapsamında olduğu gerekçesiyle, dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı ile, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır."
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2015 tarihli 2015/1041 E. 2015/1206 K. sayılı ilamında; "...Mahkemece, iflas tarihinden sonra doğan ve talep edilen alacak kalemleri yönünden, davanın 6102 sayılı TTK'nın 5/3. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı, buna göre Asliye Hukuk-Asliye Tİcaret mahkemeleri arasında görev ilişkisinin bulunduğu da gözetilerek, dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesi, yukarıda açıklanan ilke kapsamında, yeni esas üzerinden, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya bakmakla görevli olduğu gözetilerek HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır." şeklinde karar verilmiştir.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, masa alacağı olduğu tespit edilen işbu dava konusu alacak yönünden görevli mahkemenin genel hükümlere göre tespit edilmesi gerekmektedir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 27. maddesinde; "Anagayrimenkul, kat malikleri kurulunca yönetilir ve yönetim tarzı, kanunların emredici hükümleri saklı kalmak şartiyle, bu kurul tarafından kararlaştırılır.
", 28.maddesinde "Yönetim planı yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ait diğer hususları düzenler. Yönetim planı, bütün kat maliklerini bağlıyan bir sözleşme hükmündedir. Yönetim planında hüküm bulunmayan hallerde, anagayrimenkulün yönetiminden doğacak anlaşmazlıklar bu kanuna ve genel hükümlere göre karara bağlanır.", 34.maddesinde "Kat malikleri, ana gayrimenkulün yönetimini kendi aralarından veya dışarıdan seçecekleri bir kimseye veya üç kişilik bir kurula verebilirler; bu kimseye (Yönetici), kurula da (Yönetim kurulu) denir..." hükümleri yer almaktadır.
634 sayılı Kanun'un 35.maddesinde; "Yöneticinin görevleri, yönetim planında belirtilir; yönetim planında aksine hüküm olmadıkça, yönetici aşağıdaki işleri görür:
a) Kat malikleri kurulunca verilen kararların yerine getirilmesi;
b) Ana gayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması, bakımı ve onarımı için gereken tedbirlerin alınması;
c) Ana gayrimenkulün sigorta ettirilmesi;
d) Ana gayrimenkulün genel yönetim işleriyle korunma, onarım, temizlik gibi bakım işleri ve asansör ve kalorifer, sıcak ve soğuk hava işletmesi ve sigorta için yönetim planında gösterilen zamanda, eğer böyle bir zaman gösterilmemişse, her takvim yılının ilk ayı içinde, kat maliklerinden avans olarak münasip miktarda paranın toplanması ve bu avansın harcanıp bitmesi halinde, geri kalan işler için tekrar avans toplanması;
e) Ana gayrimenkulün yönetimiyle ilgili diğer bütün ödemelerin kabulü, yönetim dolayısıyla doğan borçların ödenmesi ve kat malikleri tarafından ayrıca yetkili kılınmışsa, bağımsız bölümlere ait kiraların toplanması;
f) Ana gayrimenkulün tümünü ilgilendiren tebligatın kabulü;
g) Ana gayrimenkulü ilgilendiren bir sürenin geçmesinden veya bir hakkın kaybına meydan vermeyecek gerekli tedbirlerin alınması;
h) Ana gayrimenkulün korunması ve bakımı için kat maliklerinin yararına olan hususlarda gerekli tedbirlerin, onlar adına alınması;
i) Kat mülkiyetine ilişkin borç ve yükümlerini yerine getirmeyen kat maliklerine karşı dava ve icra takibi yapılması ve kanuni ipotek hakkının kat mülkiyeti kütüğüne tescil ettirilmesi;
j) Topladığı paraları ve avansları yatırmak ve gerektiğinde almak üzere muteber bir bankada kendi adına ve fakat ana gayrimenkulün yönetici sıfatı gösterilmek suretiyle, hesap açtırılması;
k) Kat malikleri kurulunun toplantıya çağırılması.
l) (Ek: 4.4.201 - 6645/82 md.) Ana gayrimenkulde bulunan asansörlerin güvenli bir şekilde işletilmesinin sağlanması amacıyla aylık bakımları ile yıllık kontrollerinin ilgili teknik düzenlemelere uygun şekilde yaptırılması ve bu işlemlere ilişkin ücretlerin ödenmesi.
(Ek fıkra: 4.4.2015 - 6645/82 md.) Bu Kanunun 34 üncü maddesinde belirtilen şartları taşımasına rağmen yönetici ataması yapılmayan ana gayrimenkulde, birinci fıkrada sayılan işlerin yaptırılmasından kat malikleri müştereken sorumludur."
Yine aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise kat mülkiyetinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümleneceği ifade edilmiştir.
Bu durumda masa alacağı olduğu tespit edilen dava konusu alacak yönünden, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1.c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK.'nın 114/1-c, 115/2. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsizliği ile davanın USULDEN REDDİNE,
2- HMK.nın 20. Maddesi uyarınca taraflardan birinin bu kararın; süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak talep etmesi halinde dava dosyasının görevli İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere hukuk mahkemeleri tevzi bürosuna GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nın 20 maddesine göre kararın kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Yargılama gideri konusunda HMK'nın 331/2 maddesi gereğince görevli Mahkemece karar verilmesine,
5- Harç ve masrafların yetkili ve görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 10 günlük süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24/06/2024
BAŞKAN
ÜYE
ÜYE
KATİP