T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/39 Esas
KARAR NO : 2025/101
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/05/2023
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... Atf nolu kargolarını ... Kargo ... Şubesi'nden kargoya verdiğini ancak söz konusu kargoların varış adresine teslim edilemediğini, müvekkilinin ... Kargo ... Şubesine gittiğinde kargosunun kaybedildiğini öğrendiğini, müvekkilinin şirket zararının giderilmesi için kargo şirketine yazılı başvuruda bulunduğunu, davalı şirketin söz konusu mal kaybını kendi hataları sonucu kaybedildiğini kabul etmekle beraber müvekkilinin zararını kendi çıkarımları sonucu hesaplandığı; ekte sunulan faturada görüleceği üzere kaybolan malın değerinin 101.105,66 TL olduğu; zararın tazmini için kargo şirketine başvurulduğunda verilen cevap yazısında söz konusu zararın 15.990,00 TL ödenmesi uygun olduğu cevabı verildiği neticeten fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile ...(... Kargo) şirketi tarafından taşıma esnasında kayıp edilen mal ve mahrum kalınan kârın tazmini ve olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dilekçesinde yer verilen iddia ve beyanların maddi gerçeğe aykırı, afaki ve kötü niyetli olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş taşıma sözleşmesinde yer alan yetki şartı kapsamında mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, uyuşmazlık konusu kargonun müvekkili şirket tarafından alıcısına teslim edildiğini,... takip numaralı kargolar şirket tarafından alıcısına teslim edildiği, kargoların teslim edildiğine dair kargo takip sistemi görüntüsüyle sabit olduğu; davacının dava konusu kargoların kaybolunduğu iddiasını ispatlaması gerektiği, davacının iddialarının çelişkili olduğu; ispat yükü zararın varlığını iddia eden davacı üzerinde olduğu, davacının iddialarının ispatlanamadığı, davacının kargo içeriklerini somutlaştırmadığı; kargo içerikleri ve değerlerini ispatlaması gerektiği; davacının dosyaya ibraz ettiği belgelerin iddiaları ispata elverişli olmadığı; dava konusu kargoya ilişkin herhangi bir taşıma senedi ibraz edilmediği, kargolara ilişkin gönderim esnasında gönderinin içerik ve bedeline ilişkin herhangi bir irsaliye,fatura ve sair belge ibraz edilmediği, ürünün taşıma senedi düzenlenmeden müvekkil şirkete teslim edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu; kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkil şirket zararından sorumlu olsa dahi özel çekme hakkı ile sınırlı olacağı davacının HMK m.119/1-ğ uyarınca talep sonucunu açık bir şekilde belirlemesi neticeten açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, alacak davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, tacir olan taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ihtilaf nedeniyle davalının davacının zararından ve mahrum kaldığı kardan sorumlu olup olmadığına ilişkin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 08/05/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişiye tevdii ile davacının davalıdan talep edip edemeyeceği kaybolan malın değeri ve mahrum kalınan kar yönünden hesaplama yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ...ve taşıma alanında uzman bilirkişi ...'den alınan 11/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle "davacının ticari defteri ibraz etmediği, davacının tazmin/alacak talebine dayanak olarak sunduğu faturanın dava konusu kargonun taşınma tarihinden sonra düzenlendiği, Bu nedenle söz konusu faturanın davacının tazminat talebi kapsamında yapılabilecek hesaplamaya esas alınması mümkün olmadığı, dosyaya sunulu deliller kapsamında davacının tazmin/alacak iddiasının ispata muhtaç olduğu, sayın Mahkeme aksi kanaatte bile olsa 28.02.2023 tarihli tazmin dilekçesinde, davacının 7 çuval kargosunun 1. ve 3. Parçalarının kayıp olduğu beyan edilmiş olup bu durumda davacının talep edebileceği tazmin tutarı 101.105,66 / 7 X 2 - 28.887,33TL olup davalı tarafından 15.990,00TL ödenmiş olduğu sabit olmakla davacının talep edebileceği tazmin tutarı 12.897,33TL olarak hesaplandığı, lojistik ve kargo taşıma süreci bakımından davalının taşımaya aldığı toplam 7 çuval emtiada hangi mallar olduğu ve bunlardan hangi çuvalların kayıp olduğu hususu ortaya konulmadan zarar ve tazminat sorumluluk değerlendirmesi yapmanın mümkün olmadığı, davalının ödediği 15.990,00 TL tazminatın davalının sorumluluğunun içinde mi kaldığı, yoksa daha yüksek tazminat sorumluluğu olmasına karşın kısmi ödeme olarak mı değerlendirilebileceğinin dosya içeriği delillerle ortaya konulamadığı" tespit edilmiştir.
Davacı vekili 17/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00 TL’lik dava değerinin 28.000,00 TL olarak ıslah edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacının davalı şirketin taşıma esnasında kayıp edilen mal ve mahrum kalınan kârın tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekinde yer alan davacı tarafından davadışı ...Ltd Şti'ye yönelik düzenlenen 22/11/2022 tarihli çeşitli model ve miktarlarda mal için 101.105,66 TL fatura bedeli belirlendiği anlaşılmıştır. Ekte yer alan diğer belgelerde ise davacının davalı şirketten kaybolan eksik parçaların bulunmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Cevap dilekçesi ekinde yer alan imzasız ve davacı tarafın firma isminin boş olduğu kargo taşıma hizmet sözleşmesi fotokopi belgeler de davacının isim ve imzasının yer almadığı ve kargo taşıma fiyat teklifi listesinde ise davacının imzasının yer almadığı anlaşılmıştır. Cevap dilekçesi ekinde yer alan kayıtlarda ... nolu kargonun 02/11/2022 tarihinde ... Şubesi'nden verilen 10 parçadan oluştuğu ve sistem kayıtlarında 10 parçanın teslim edildiğinin yer aldığı; ... nolu kargonun 03/11/2022 tarihinde ... Şubesi'nden verilen 7 parçadan oluştuğu ve sistem kayıtlarında 7 parçanın teslim edildiğinin yer aldığı anlaşılmıştır.
Cevap dilekçesi ekinde yer alan imzasız ve davacı tarafın firma isminin boş olduğu kargo taşıma hizmet sözleşmesi fotokopi belgeler de davacının isim ve imzasının yer almaması nedneiyle tensip zaptı uyarınca davacı vekiline davalı taraf ile aralarında akdedilen ''Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi'' aslı veya okunaklı onaylı örneğini mahkememize sunması için süre verildiği halde davacı vekili beyan dilekçesinde dava dilekçesinde tüm evrakların sunulduğu ve taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulduğuna ilişkin uyuşmazlık bulunmadığını beyan ettiği hususu dikkate alındığında taraflar arasında yazılı bir taşıma sözleşmesinin varlığından bahsedilemez.
Davacı vekiline neticei talep kısmında ''kayıp edilen mal ve mahrum kalınan karın tazmini'' hususunu somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında açıklaması, her bir zarar kalemi yönünden zarar miktarı da belirtilmek suretiyle beyanda bulunması için kesin süre verildiği; davacı vekilinin 22/03/2024 tarihli beyan dilekçesinde " Tarafımızdan Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi istenmiştir. Dava dilekçemizde tüm evrakları sunmuş olmakla birlikte taşıma sözleşmesinin kurulduğuna dair taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. B-) 3 nolu ara karar; Kayıp edilen mal ve mahrum kalınan karın tazmini açısından; -Kaybolan malın ederi;101.105,66 TL ( Eşyanın kaybolma tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte)" olduğu beyan edildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından ... ve ... kargolarda kaybolan malın ne olduğu, 7 çuval kargosunun 1. ve 3. Parçalarının kayıp olduğu beyanla hangi mallar olduğu ve bunlardan hangi çuvalların kayıp olduğu hususu açıklanamadığı, taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde dava değerinin 1.000 TL olarak gösterildiği ve kayıp edilen mal ve mahrum kalınan karın tazmini talep edildiği iş bu talebini somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında açıklaması, her bir zarar kalemi yönünden zarar miktarı da belirtilmek suretiyle beyanda bulunması için davacı vekiline kesin süre verildiği; davacı vekilince yalnızca kaybolan malın ederinin 101.105,66 TL olduğunun açıklandığı ancak mahrum kalınan karın tazmini yönünden davacının somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde yer alan fatura incelendiğinde fatura tarihinin 22/11/2022 olduğu, iş bu faturadan kaynaklı malların davalı kargo şirketi tarafından taşındığı hususunun davacı tarafça ispat edilemediği; cevap dilekçesi ekinde yer alan teslime ilişkin iş bu kargolara ilişkin tarihlerin 02/11/2022 ve 03/11/2022 olduğu dikkate alındığında dava dilekçesi ekinde yer alan faturanın kaybolduğu iddia olunan malların kaybolmasından sonra düzenlenmesi nedeniyle iş bu faturadan kaynaklı kargoların kaybolduğu hususu ispatlanmamıştır.
Kaybolan kargoların içeriklerinin neler olduğu ve değerinin tespitine ilişkin delil sunulmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 10. HD ... Esas ...Karar sayılı ilamı da dikkate alındığında "6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.
Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.
Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.
HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir." davacı tarafından zarar kalemleri yönünden yalnızca kayıp edilen mal yönünden beyanda bulunduğu ve mahrum kalınan karın tazmini yönünden somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği, ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle mahrum kalınan karın tazmini yönünden inceleme yapılamadığı anlaşılmıştır. Neticeten davacının davaya konu kaybolan malların neler olduğu ve mahrum kalınan karın dosyaya ibraz edilen deliller ile ispatlanamadığı, davacının somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği bilirkişi raporu da dikkate alındığında dosya içeriği delillerle ortaya konulamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.912,68 TL karar harcının peşin yatırılan 179,90 TL harç ve 2.192,73 TL tamamlama ve ıslah harçlarından mahsubu ile bakiye 459,95 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 28.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen miktar itibarıyla KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı. 12/02/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır