T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/400 Esas
KARAR NO : 2025/564
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/06/2024
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko ile sigortalı ... plakalı aracın 30.11.2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğu; ... plakalı araç sürücü %100 kusurlu olduğu; araç almış olduğu darbe neticesinde ağır hasarlandığı; davalının araçtaki hasarın miktarının fazlalığı nedeniyle davacının aracının perte ayrılmasına karar verildiği; hasar dosyası kapsamında aracın rayiç bedeli 490.000,00-TL, sovtaj bedeli ise 267.000,00-TL kalan hasar bakiyesi 222.500,00 TL olarak belirlendiği ancak poliçe limitleri dahilinde davacıya 120.000,00-TL ödeme yapıldığı; davacının 102.500,00-TL bakiye pert bedeli alacağı mevcut olduğu neticeten HMK 109. madde gereğince ... plakalı araç için şimdilik 100,00-TL bakiye pert bedelinin poliçe limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, trafik poliçesi teminatının tükenip tükenmediği araştırılması gerektiği; talep konusu olayın çözüme kavuşturulması için kusur yönünden öncelikle bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği; olay tarihinden itibaren avans faiz talebi hukuka aykırı olduğu dava dilekçesiyle kazadan haberdar olunduğu; temerrüt ancak dava tarihinden itibaren meydana gelebileceği; davaya konu talepler poliçe teminatı dışında olup "zenginleşme yasağı" ilkesi gözetilerek zararın somut olarak hiçbir delil ile ispatlanmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko ile sigortalı ... plakalı aracın 30.11.2023 tarihinde davacıya ait ...plakalı araçla çarpışması sonucu davacıya ait araçta bakiye pert bedeli alacağı kalıp kalmadığı, varsa alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 20/11/2024 tarihli duruşma ara kararı ile tarafların kazaya konu kusur durumunun tespiti için dosyanın kusur bilirkişisine,kaza nedeniyle davaya konu aracın perti uygunsa aracın olay tarihindeki piyasa rayici ile sovtaj bedelinin tespiti (pertinin ekonomik ve uygun olması halinde değer kaybı zararının doğmayacağı da gözönünde bulundurularak) ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması için makine mühendisi bilirkişiye dosyanın tevdiine karar verilmiştir. Bu kapsamda kusur bilirkişisi ... e makine mühendisi bilirkişi ...'den alınan 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... plakalı otomobil sürücüsü ... maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 25oranında tali derecede kusurlu olduğu, ....plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazası olayında % 75 oranında asli derecede kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisinde olduğunu, ... plakalı 2013 Model... kişilik şasi : ... numaralı aracın hasar geçmişi, kmsi, mevcut hasar durumu ve hasar boyutu göz önüne alınarak yapılan hasara dair inceleme sonucu aracın Pert Total işlem görmesi gerektiği tespit edildiği, ... A.Ş. Zorunlu mali mesuliyet poliçe teminatı kaza tarihi itibarı ile 120.000,00 TL olduğunu, hasarın boyutu poliçe teminatını tükettiğini, Sigortalı ... plakalı aracın kasko ihtiyari mali mesuliyet poliçe limitinin 1.000,000,00 TL olduğu tespit edildiğini, Rayiç bedel olan 490.000,00 TL den 267.500,00 TL sovtaj değeri düşüldüğünde sigorta şirketine kalan 222.500,00 TL dir. ... A.Ş. Tarafından poliçe limiti olan 120.000,00 TL ödenmiş olup, yapılan kusur oranı tespitinde sigortalı ... plakalı araç %75, ... plakalı araç %25 kusurlu bulunduğunu, sovtaj değeri düşüldükten sonra kalan 222.500,00 TL nin %75 kusur onarına göre 166.875,00 TL kaldığını, ... A.Ş. Tarafından 120.000,00 TL ödeme yapıldığını, ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu tutar 46.875,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizin 27/03/2025 tarihli ara kararı ile makine mühendisi bilirkişi tarafından yalnızca ... yönünden tespit edilen araç rayiç değerinin dikkate alındığı, emsal rayiç değerlendirmesi yapılmadığı, olay tarihi itibariyle sovtaj bedeli hesaplanarak karşılaştırma yapılmak suretiyle değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla makine mühendisi bilirkişiye dosyanın ek rapor için tevdiine, ek raporda aracın olay tarihindeki piyasa rayici ile sovtaj bedelinin tespiti (pertinin ekonomik ve uygun olması halinde değer kaybı zararının doğmayacağı da gözönünde bulundurularak) ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Bu kapsamda bilirkişiden alınan 13/05/2025 tarihli ek rapor özetle, ... plakalı otomobil sürücüsü ... maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 25 (yüzde yirmi beş) oranında tali derecede kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazası olayında % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli derecede kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisinde olduğunu, Bakiye ...bedelinin tazmini konusunda ... A.Ş. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve ... Sigorta A.Ş. Kasko, İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi kapsamında poliçe teminatı, teminat limiti ve hasarın değerlendirilmesi konusunda Yüce Mahkemeniz tarafından yapılan görevlendirmeye dair rapor arz edildiğini, davalı ... Sigorta Şirketince ... poliçe no.lu kasko ihtiyari mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 30.11.2023 tarihinde ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğu, ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu, kusurlu bulunan ... plakalı aracın zorunlu trafik poliçesi olan ... A.Ş.'den ... no.lu poliçe kapsamında, konu hasar ile ilgili ... no.lu dosya açıldığı tespit edildiği, aracın hasarı fotoğraflar üzerinden incelendiğini, ayrıca hasar eksper raporu ve aracın parçaları incelenmiş, aracın ekonomik olarak onarılamayacağı ve pert total yapılması gerektiği tespit edildiği, ... A.Ş.'de yapılan değerlendirme sonucu aracın pert total yapılması gerektiğine dair tespit yapılmış ve rayiç değer, sovtaj değeri ve sigorta şirketi tarafından hasar adı altında ödemesi gereken bedel tespit edildiği, Rayiç bedel : 490.000,00 TL, Sovtaj değeri: 267.500,00 TL, Hasar bakiyesi: 222.500,00 TL, aracın hasar geçmişi, geçmiş kayıtlara dair tespit edilebilen hasar bölgeleri, hasar miktarları, km si, genel durumu olarak yapılan incelemede tespit edilmiş olan rayiç değer ve sovtaj değeri yeterli bulunduğunu, bu nedenle ...olarak işlem yapılarak aynı değerler üzerinden hesaplama takdirinize sunulduğunu, araç pert işlem gördüğü için değer kaybı oluşmadığını, dosyada aracın ...ve Gözetim Merkezi tarafından talep edilen hasar geçmişine ait kayıtların sunulduğu ve kayıtların şu şekilde olduğu görüldüğünü, ... Sigorta A.Ş. 09.08.2016, ... Sigorta A.Ş. 10.04.2015 ve ... Sigorta A.Ş. 18.04.2014 tarihli hasar detayları tespit edilemediğini, ... Sigorta A.Ş. 07.08.2013 tarihinde motor karteri, sağ ön çamurluk, sağ ön jant, sağ salıcak, sağ ön kapı, sağ arka kapı kısımlarından hasar gördüğü, 04.09.2023 tarihinde sağ yan kısımdan hasar gördüğü tespit edildiğini, mevcut talep konu hasara ait görüntüler sunulduğunu, ... plakalı 2013 Model ...kişilik şasi : ... numaralı aracın hasar geçmişi, km'si, mevcut hasar durumu ve hasar boyutu göz önüne alınarak yapılan hasara dair inceleme sonucu aracın Pert Total işlem görmesi gerektiği tespit edildiğini, ... A.Ş. Zorunlu mali mesuliyet poliçe teminatı kaza tarihi itibarı ile 120.000,00 TL dir. Hasarın boyutu poliçe teminatını tüketmiştir. Sigortalı ... plakalı aracın kasko ihtiyari mali mesuliyet poliçe limitinin 1.000,000,00 TL olduğu tespit edildiğini, kaza tarihindeki yayında bulunan ilanlar bulunarak rapora eklenmiştir. Yapılan rayiç bedel çalışmasında sigorta şirketi tarafından alınan 490.000,00 TL'lik rayiç bedelin oldukça yeterli olduğu görüldüğü, Rayiç bedel olan 490.000,00 TL den 267.500,00 TL sovtaj değeri düşüldüğünde sigorta şirketine kalan 222.500,00 TL, ... A.Ş. Tarafından poliçe limiti olan 120.000,00 TL ödenmiş olup, yapılan kusur oranı tespitinde sigortalı ... plakalı araç %75, ... plakalı araç %25 kusurlu bulunduğunu, sovtaj değeri düşüldükten sonra kalan 222.500,00 TL nin %75 kusur onarına göre 166.875,00 TL kaldığını, ... A.Ş. Tarafından 120.000,00 TL ödeme yapıldığını, ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu tutar 46.875,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili 27/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davanın ıslah edilmiş hali ile kabulüne, tespiti yapılan 46.875,00 TL bakiye pert farkı bedelinin kaza tarihi olan 30.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı tahsiline, yargılama harç ve giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davacıya ait ... plakalı aracın 30.11.2023 tarihinde ... plakalı araç ile çarpışması sonucu davacıya ait aracın pert olması nedeniyle davalının ... plakalı aracın ZMSS kapsamında poliçe limiti ile sınırlı 120.000,00 TL ödeme yapıldığı ancak hasar bakiyesinin 222.500,00 TL olarak belirlenmesi nedeniyle bakiye kalan miktarın ihtiyari mali mesuliyet kapsamında iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalının ... plakalı aracın genişletilmiş kasko paket sigorta poliçesi kapsamında kasko ihtiyari mali mesuliyet poliçe limitinin 1.000,000,00 TL olarak teminat altına alındığı anlaşılmıştır. İhtiyari mali mesuliyet klozu yönünden ZMSS sigorta limitleri üstünde kalan kısmını, poliçede yazan limitler kadar temin edeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı otomobil sürücüsünün seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, mevcut sürati ile orta refüj ile bölünmüş kavşağa yaklaştığı, kural gereği kavşaklara yaklaştığında hızını azaltmadığı, seyir istikametine göre sağından çift istikametli tali yoldan gelerek kontrolsüz şekilde kavşağa giriş yapan kamyonet sürücüsünü gördüğünde yeterli mesafeden yoldaki mevcudiyetini belirtecek tarzda ikaz ve uyarıda bulunmadığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı hareket ettiği, 2918 Sayılı K.T.K.unun sürücü kusurlarından 52/1A (sürücüler kavşaklara yaklaştığında hızlarını azaltmak zorundadırlar) kuralını ihlal ettiğinden olayda %25 tali derecede kusurlu olduğu; davalının sigortalısı olan ... plakalı kamyonet sürücüsünün ise seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, mevcut sürati ile olay mahalli kavşağa yaklaştığı, 2918 Sayılı KTK göre bölünmüş yoldan gelen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğundan dolayı, seyir istikametine göre yolun solundan bölünmüş yoldan gelen otomobil sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermediği, çift yönlü tali yol konumunda bulunan yoldan gelerek anayol taşıt trafiğini kontrol etmeden kontrolsüz şekilde tali yoldan anayola giriş yaptığı, anayolda düz doğrultuda seyrini sürdüren otomobil sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermediği, önünü kapatarak çarptığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı hareket ettiği, 2918 Sayılı K.T.K.unun sürücü asli kusurların belirtildiği 84 maddesinin kod 8 ( kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak) kuralını ihlal ettiğinden olayda %75 asli derecede kusurlu olduğu kaza tespit tutanağında yer alan bilgiler de dikkate alındığında anlaşılmıştır.
Davacının aracının ... verileri de dikkate alındığında iş bu kaza öncesi dört kez kaza geçirdiği, iş bu davaya konu kaza nedeniyle perte ayrıldığı anlaşılmıştır. Kök raporda makine mühendisi bilirkişi tarafından yalnızca ... yönünden tespit edilen araç rayiç değerinin dikkate alındığı, emsal rayiç değerlendirmesi yapılmadığı, olay tarihi itibariyle sovtaj bedeli hesaplanarak karşılaştırma yapılmak suretiyle değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla makine mühendisi bilirkişiye dosyanın ek rapor için tevdiine karar verilmiştir. Ek rapor kapsamında davacının aracın olay tarihindeki piyasa rayici ile sovtaj bedelinin tespiti (pertinin ekonomik ve uygun olması halinde değer kaybı zararının doğmayacağı da gözönünde bulundurularak) ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması yönünden hasar eksper raporu ve aracın parçaları incelendiğinde aracın ekonomik olarak onarılamayacağı ve pert total yapılması gerektiği tespit edilmekle aracın rayiç bedelinin 490.000,00 TL; sovtaj değerinin 267.500,00 TL; hasar bakiyesinin 222.500,00 TL olarak değerlendirildiği anlaşılmakla sovtaj değeri düşüldükten sonra kalan 222.500,00 TL'nin %75 kusur oranında 166.875,00 TL talepte bulunabileceği; ... A.Ş. Tarafından 120.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla davacının davalı sigorta şirketinden 46.875,00 TL talep edebileceğinden davacının ıslah dilekçesi dikkate alınarak 100,00 TL’nin 25/06/2024 tarihinden; 46.775,00 TL’nin 27/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Davalının temerrüdü yönünden yapılan incelemede, İzmir BAM 20. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında " Davalı vekilinin faiz başlangıç tarihine yönelik itirazının değerlendirilmesinde; davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'den ... teminatı kapsamında talepte bulunduğu anlaşılmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. ... sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigortanın dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir (Bu hususta bknz. Yargıtay (kapatılan) 17.HD ... E.-... K)." dava öncesinde davalı temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren ıslah öncesi miktar için faiz yürütülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne,
100,00 TL’nin 25/06/2024 tarihinden; 46.775,00 TL’nin 27/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.202,03 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 427,60 TL harç ve 810,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan 1.964,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 9.924,00 TL yargılama gideri ile 427,60 TL peşin harç, 810,00 TL ıslah harcı ve 427,60 TL başvurma harcı toplamı 11.589,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/07/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır