T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/590 Esas
KARAR NO : 2025/704
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2024
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkil şirket aleyhine 17.06.2020 tarihinde ... 32. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı; takip talebinde alacağın sebebi "Muhtelif Faturalardan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı" olarak gösterilmiş, ancak bu hususta herhangi bir belge ibraz edilmediği; müvekkilimin davalı takip alacaklısı ...Şirketi'ne böyle bir borcu bulunmadığı; her ne kadar davalı tarafça "Muhtelif Faturalardan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı"na istinaden icra takibi başlatılmış olsa da davalı tarafça mezkur icra dosyasına söz konusu borca yönelik herhangi bir belge sunulmadığından davalı tarafın bu iddiaları soyut ve gerçeklikten uzak iddialar olduğu neticeten müvekkilimin davalıya ... 32. İcra Dairesi ...E. sayılı icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespit edilmesine, Müvekkil aleyhine başlatılan ... 32. İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibinin iptaline, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile davalı aleyhine takip konusu alacağın %100'ü oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı da müvekkil şirket grup şirketlerinden ... A.Ş. ile açık hesap / cari hesap şeklinde çalışmaya başlamış, bu kapsamda işbu firmaya muhtelif tarihlerde, muhtelif faturalar karşılığı ürün satışı gerçekleştirildiği; söz konusu satışı yapılan ürünler davalı şirketin talebi doğrultusunda firmanın adresine teslim edildiği; davacı firma bir kısım ödemelerini nakit veya çek vermek suretiyle, ticari ilişkiyi bu şekilde sürdürdüğü; Firmanın vermiş olduğu çekler karşılıksız çıkmış, bunun üzerine 18.11.2013 tarihinde davacı şirket karşılıksız çeklerine karşılık ...Şti.nin keşide ettiği.... Bankası ...Şb.ne ait ... hesaptan keşide edilen ... çek no.lu 30.11.2014 tarihli 35.000.00.-TL.. ... çek no.lu 30.12.2014 tarihli 35.000,00.-TL.. ... no.lu 30.01.2015 tarihli 35.000.00.-TL.. ... çek no.lu 28.02.2015 tarihli 35.000.00.-TL.ve ... çek no.lu 30.03.2015 tarihli 38.800.00.-TL.tik, davacı şirketinde ciro ettiği 5 adet çek ...A.Ş.'ye teslim edildiği; bu çekler bankaya , ibrazlarında keşidecinin açmış olduğu iflas erteleme davası kapsamında verilen tedbir uyarınca ödenmediği; keşidecinin açmış bulunduğu dosyaya da alacağımız bildirildiği; devam eden bu dava neticesi de, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyasından verilen karar doğrultusunda 21.05.2018 tarihinde davacı keşideci firmanın iflasına karar verildiği; bunun üzerine de ... 2.İcra -İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasıyla keşidecinin iflas dosyası açıldığı ve tarafımızdan bu dosyaya 178.800,00.-TL alacağımızın kaydı yaptırıldığı davacı şirket aleyhine ... 32.İcra Müd.nün...E.sayılı dosyasıyla alacağımızın 17.880,00.-TL lik kısmı için 15.06.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı; takip kesinleştiği; neticesinde davacı borçlu ile ilgili haciz işlemleri gerçekleştirildiği; devam eden süreç içerisinde de, müvekkil şirket adına 160.920,00.-TL.lik kalan alacağımız için ... 5.İcra Müd.nün ... E sayılı dosyasıyla 07.08.2024 tarihinde icra takibi yapıldığı bu takip de kesinleştiği; dolayısıyla davacı taraftan olan açık hesap / cari hesap ana para alacağımız 178.800,00 TL olduğu; davacı tarafın kötüniyet tazminat talebinin de, yasal mesnedi bulunmadığı; Yapılan icra takibi neticesi kesinleşen takip sonucunda, davacı borçlu şirketin aracına ve banka hesaplarına haciz konulmasında herhangi bir usulsüzlükten bahsedilemeyeceği davanın reddine, davacının müvekkil şirkete borçlu olduğunun tespitine, davacının kötü niyet tazminatının reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, menfi tespit davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın davaya konu takip dosyası kapsamında davacının davalıya borçlu olup olmadığı; borçlu olmadığı miktarın tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz 15/01/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz 16/01/2025 tarihli ara kararı ile davaya konu uyuşmazlık kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği; inceleme yapılacak ticari defter yılı 2012 olması nedeniyle davacı vekilinin şirket merkezinde ticari defterlerini incelenmesi talebinin kabulüne, mahkememizin 15/01/2025 tarihli ara kararında yer alan defter inceleme günü belirlenmesi hususundan dönülerek ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavir tevdi ile uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda mali müşavir ...'den alınan 25/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... Tic. Ltd. Şti. 2012-2013-2015 Yılları Ticari defter Noter Tasdiklerinin zamanında yapıldığı, Noter tasdiklerinin usulüne uygun olduğu, 2014 yılı Yevmiye defterinin olmadığı, ...Tic. Ltd. Şti'nin Muavin Defter kayıtlarının olmadığı, hesapların ana hesap bazında tutulması sebebiyle bütün firmalar, kasa ve banka hesapları ve diğer hesaplar topluca kaydedilmiş olup, ... Ltd. Şti.' nin Davalı ...A. Ş'den borcu ya da alacağının tespit edilemediği tespit edilmiştir.
Mahkememiz 30/04/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporu da irdelenmek suretiyle uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ...'den alınan 25/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalı şirketin 2012-2013-2014-2015 yılı ticari defterlerinin yapılan incelemeye göre; 6102 sayılı TTK amir hükümlerine göre sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu görüldüğü, ... 32.İcra Dairesi'nin 18.06.2020 tarih ... E.Nolu Takip dosyası incelendiğinde “Alacaklı (Davalı) ...Şirketi “tarafından “Borçlu (Davacı) ... Tic. Ltd. Şti.” aleyhine haciz talebiyle yürütülen takipte, cari hesap alacağı 17.880,00 TL olarak belirtildiği; görüldüğü, Taraflar arasında 09.08.2024 tarihinde ... dosya numaralı ve ... başvuru numaralı dava şartı arabulucuk hizmetine ilişkin görülme son tutanağı imzalandığını ve anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı şirketin sunduğu davacı ...Tic. Ltd. Şti“ne ait 2012-2013-2014-2015 Yılları cari hesap ekstresi ve yasal defter incelemesine göre ; Sonuç olarak; 178.800 TL'nin davalı/alacaklı ... A.Ş 'nin yasal defterlerindeki kayıtlara göre, 7 adet faturanın bakiyesinden kaynaklandığı ve 26.05.2015 itibariyle davacı/borçlu ...Tic. Ltd. Şti'nin 178.800 TL borçlu olduğu görülmüş olup davalının yasal defterinden teyit edildiği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı hakkında başlatılan ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında 17.880,00 TL asıl alacak üzerinden "muhtelif faturalardan kaynaklı cari hesap alacağı" için ilamsız takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıdadır. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK. md. 190; TMK. md. 6)
Davacı vekili dava dilekçesinde takip talebinde borca yönelik belge sunulmadığından bahisle davacının borçlu olmadığını iddia etmiş ise de takip hukuku kapsamında takip dayanağı belgelerin ibraz edilmediğinden bahisle icra mahkemesinde ileri sürebileceği anlaşılmıştır. Davalı taraf davacı taraf ile ticari ilişki kapsamında ürün satışı gerçekleştirdiğini; ödemelerin nakit ve çek suretiyle yapıldığını, çekin keşidecisinin davadışı şirketin iflas erteleme kapsamında tedbiren çek bedellerinin ödenmemesi nedeniyle çeklerde ciro olarak yer alan davacının da ödeme yapmaması nedeniyle iş bu davaya konu takip başlatıldığı anlaşılmıştır.Taraf ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının ticari defterleri yönünden 2014 yılı Yevmiye defterinin olmadığı, Muavin Defter kayıtlarının olmadığı, hesapların ana hesap bazında tutulması sebebiyle bütün firmalar, kasa ve banka hesapları ve diğer hesaplar topluca kaydedilmesi nedeniyle davacı defterlerinin HMK m.222 uyarınca usule uygun tutulmadığı anlaşılmakla davacı lehine delil vasfına haiz değildir. Davacı defterleri usule uygun tutulmadığından davalıdan borcu ya da alacağının tespit edilemediği anlaşılmıştır.
Cevap dilekçesi ekinde yer alan çek örnekleri incelendiğinde 30.11.2014- 30.12.2014- 30.01.2015- 28.02.2015- 30.03.2015 keşide tarihli çekler yönünden davacının hamil ve 1. Lehtar; davalı şirketin birleşme öncesi şirket ile 2. Ve 3. Ciranta oldukları taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı taraf ticari defterlerinin HMK m.222 uyarınca usule uygun tutulduğu anlaşılmakla alınan bilirkişi raporunda davalının davacı adına düzenlediği 17.09.2012 tarihli,... nolu 71.094,00 TL'lik 417.09.2012 tarihli,... nolu 2.706,00 TL'lik, 24.09.2012 tarihli, ... nolu 7.320,00 TL'lik, 77.09.2012 tarihli,... nolu 8.500,00 TL'lik, 04.10.2012 tarihli,... nolu 10.679,9900 TL'lik, 08.10.2012 tarihli... nolu 8.500,00 TL'lik, 09.11.2012 tarihli,... nolu 102.750,00 TL'lik 7 adet mal satış faturası karşılığında "davacı ...Ltd. Şti"nin 211.549,99 TL cari hesap borcu oluştuğu; ve bunun karşılığında 178.800 TL'lik 5 adet çek ile ödeme yaptığı ... nolu cari hesabında yer aldığı; grup sirket ile birleşme nedeniyle unvan değişikliği olduğu ve ... A.Ş bünyesinde alacaklı durum devam ettiği; çeklerin karşılıksız çıktığından 178.800 TL'lik alacağını “... nolu Şüpheli Alacaklar hesabında” takip ettiği anlaşılmakla cevap dilekçesi ekinde yer alan çekler üzerinde ... ATM görülen iflas davası nedeniyle ödeme yasağı bulunduğundan hiçbir işlem yapılamadığı anlaşılmıştır. Davalı taraf ticari defterlerinde davacı taraf ile ticari ilişkiye ait faturaların yer aldığı ve 178.800 TL'nin davalı/alacaklının defterlerindeki kayıtlara göre 7 adet faturanın bakiyesinden kaynaklandığı anlaşılmakla davacının menfi tespit davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı her ne kadar davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiş ise de mahkememizden verilmiş ihtiyati tedbir kararı bulunmadığından davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar harcının peşin yatırılan 427,60 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.880,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/10/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır