T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/599 Esas
KARAR NO : 2025/385
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/09/2024
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında ticari ilişki mevcut olduğu; icra takip dosyası içindeki belgelerden görüleceği üzere borçlu şirket bir mala ihtiyacı olduğunda Müvekkil şirkete ve aynı alanda faaliyet gösteren ülke çapındaki diğer şirketlere ihtiyacı olduğu malın vasfını, adedini, markasını ve diğer bilgilerini bildirip teklif verilmesini Sipariş Bildirim Formu göndererek isteyeceği; müvekkil şirket ve diğer şirketler eğer talep edilen mal ellerinde var ise yada tedarik edebilecekse borçlu şirkete teklif mektubu verip teklif mektubunda malın satış bedeli, teslim süresi ve diğer bilgiler yer aldığı; borçlu şirket bu teklif mektuplarını değerlendirip kendisine en uygun olan teklifi kabul edip satıcı firmaya teklifin kabul edildiğini bildirdiği sonrada mal teslim edilip, faturası kesilip, ödeme günü beklenir, ödeme günü geldiğinde ödemesi yapıldığı; icra takibine konu olan faturalarda bu ilişki çerçevesinde kesilmiş son dönem faturaları olduğu; önceki faturalarda olduğu gibi bu faturalar da borçlu şirket kayıtlarına işlenmiş olup vergi dairesi ve diğer kurumlara da BA-BS vs bildirimi yapıldığı ve kayıtlara işlendiği; takip konusu faturaların ödenmesi beklenirken Davalı şirketteki yönetici değişikliği sonrasında ödemeler durdurulduğu; ödemelerin durdurulması nedeniyle içinde Müvekkil şirketinde bulunduğu bir çok şirket mağdur edildiği neticeten ... 37.İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle borçlu aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilerek alacaklıya ödenmesine, masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında bir tedarik ilişkisi söz konusu olduğu; tedarik ilişkisi kapsamında davacı şirketten satın alınan malların, müvekkil şirkete piyasa rayiçlerinin çok çok üstünde fahiş bedellerle satıldığı tespit edildiği; müvekkil şirket söz konusu satın alımlarda şirketlerden gelen teklif mektuplarındaki teklifleri incelemek suretiyle, başka bir deyişle adeta bir ihale yaparak bahse konu satın alımları gerçekleştirdiği; davacı şirketin beyan ettiği gibi müvekkil şirket ülke çapındaki pek çok firmadan fiyat teklifi almadığı; ihtiyacı çerçevesinde tedarik edilecek ürünler için gelen teklifleri değerlendirdiği; davacı şirketin tek paydaşı ve yetkilisi konumundaki ...'nın organik bağı bulunan diğer şirketler ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti kendi aralarında anlaşarak; diğer iki şirkete daha yüksek telifler verdirmek suretiyle içlerinden birini öne çıkarıp her satın alımda müvekkil şirketin satın alım kurallarını dolandığı; her satın alımda/ihalede bahse konu diğer şirketlerle anlaşmalı şekilde verilen teklifler neticesinde müvekkil şirketi kasıtlı olarak tek bir şirkete yönelterek, yani müvekkil şirketi aldatma yoluyla iradesini sakatlayarak, normal şartlarda taraf olmayacağı bir sözleşmeye taraf olmasını sağladığı; davalı şirketin bahse konu ticari ilişkiyi satın alımlardaki/ihalelerdeki bu yolsuzluğu tespit ettiği anda sonlandırdığı; bu hususu davacı şirkete ... 3. Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de bildirdiği; somut durumda müvekkil şirket bahse konu faturaların içeriklerini kabul etmediği yönündeki iradesini bu faturaların ödemesini askıya almak ve aradaki ticari ilişkiye son vermek kaydıyla ortaya koyduğu; müvekkil şirketin iradesini hile yoluyla sakatlayarak müvekkil şirket tarafından içeriği zaten kabul edilmemiş bahse konu faturaların herhangi bir alacağı doğurmadığını ortaya çıkacağı neticeten Davacının yerinde olmayan icra takibine karşı itirazlarımın kabulü ile takibin iptaline,davacının, haksız ve kötü niyetle başlatmış olduğu takip nedeniyle, tarafımıza %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacının takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı; alacaklı ise alacak miktarının tespitine ilişkin olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Davaya konu takip dosyasında yapılan incelemede davacı tarafından davalı aleyhine ... 37.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız yolla takip başlatıldığı; takip dayanağının " vadesi gelmiş ve ödenmeyen 21.05.2024 tarihli 6.912,00 Euro; 03.06.2024 tarih 5.024,00 Euro; 03.06.2024 tarih 5.160,00 Euro; 04.06.2024 tarih 511,20 Euro; 04/06/2024 tarih 9.192,00 euro faturalardan kaynaklı alacak ile tarafların ticari defter ve kayıtları" olduğu 26.799,20 Euro asıl alacak talep edildiği; davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle iş bu takibin durduğu; itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 15/01/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ...'den alınan 14/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle "... davacının elektronik ortamda tutulan e mühürlü yevmiye ve kebir defterinin Gelirler İdaresi Bilgi Sistemine yasal süre içerisinde yüklendiği, kebir ve yevmiye defterinin birbiriyle uyumlu olduğu, defterler üzerinde denetim ve tespit yapmaya elverişli olduğu, muhasebe ve teknik usullerine uygun tutulduğu, defterlerin kesin delil niteli taşıması hususu ise Sayın Mahkeme takdirinde olduğu, davacıyla davalı arasın ticari ilişkinin daha öncesine dayandığı, davacı davalıyla anlaşma gereği, davalının sipariş verdiği ürünleri stoklarında veya tedarik ederek temin ettiği, siparişlerin mail ortamında teklif formu ile teklif edildiği, işbu davanın konusu alacağı oluşturan dayanak tüm e-ticari faturalara; 433 sayılı VUK ve devam eden maddelerindeki mevzuat hükümleri gereği elektronik ortamda davalıya e-ticari faturanın otomatik tebliğ edildiği, davalı tarafça faturanın 8 gün içerisinde elektronik ortamda reddedilmediği, davacı ürünleri dosyaya sunulan fatura dayanağı e-irsaliye ile teslim ettiğini, ancak kağıt irsaliyeyle aynı özelikleri taşıması gereken irsaliyeler üzerinde ürünleri teslim alanın isim ve imzasının yer almadığı, davacı şirketin davalı firma ile ilgili faturaları ve ödemeleri 2024 yılı defter, kayıtlarına muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak işlediği, davacının eklerde yevmiye kaydı ile detayı verilen tüm faturalardan ve ödemelerden sonra 05.06.2024 icra takip tarihi itibariyle 812.138,89- TL/26.799,20 Euro defter ve kayıtlarında davalıdan alacaklı gözüktüğü, huzurdaki davada davacı toplam; 26.799,20 Euro fatura alacağına, 07.08.2024 tarihinde ... 37.İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı Dosyası ile davacı tarafından icra takibi başlatıldığı görülmüş olup, davacının alacağının defterlerinde tespit edildiği " anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu; dava dilekçesi ekinde yer alan faturaların takip dosyası kapsamında talep edilen fatura alacakları olduğu; davacının 07/12/2023 tarihli sipariş bildirim formunda ... kalem kodlu 4 adet birim fiyatı 1.075.000,00 toplam 4.300.000,00 Euro olduğu; 14/12/2023 tarihli sipariş bildirim formunda...ve ... kalem kodlu toplam 7.660.000,00 Euro olduğu; davalı firma yetkilisinin talebi üzerine 02/04/2024 tarihinde düzenlenen teklif formunda "..." 2 adet birim fiyatının 2.880,00 euro; toplam 5.760,00 euro olduğu iş bu teklif formuna ilişkin 24/04/2024 tarihli sipariş bildirim formu düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ara kararı doğrultusunda 6100 sayılı HMK m.222/1 gereği 2024 yılı taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılacağından, taraflara m. 220/1 kapsamında ticari defterlerini, incelemenin yapılacağı 25/02/2025 tarihinde mahkemeye ibraz için kesin süre verilmesine, kabul edilebilir bir mazereti olmadan defterlerini inceleme günü ibraz etmeyen tarafın m.222/3 kapsamında defterlerini ibrazdan kaçındığının ve defterlerini ibraz eden tarafın defter kayıtlarının m.222/2'de öngörülen şartları taşıması halinde ibraz edilen defter kayıtlarının ibraz eden taraf lehine delil olarak kabul edileceğinin ihtar edildiği; davacı tarafından sunulan ticari defterler üzerinde yapılan incelemede dava konusu alacağı oluşturan dayanak belge faturalar; 21.05.2024 tarihli ... n.olu 242.054,78-TL/ 6.912,00-Euro parçalayıcı bıçak takımı faturasının, 03.06.2024 tarihli ... n.olu 175.469,63-TL/ 5.024,40-Euro parçalayıcı bıçak takımı faturasının, 03.06.2024 tarihli ... n.olu 180.205,26-TL/ 5.160,00-Euro parçalayıcı bıçak takımı faturasının, 04.06.2024 tarihli ... n.olu 17.852,89-TL/ 511,20-Euro parçalayıcı bıçak takımı faturasının, 04.06.2024 tarihli ... n.olu 321.016,81-TL/ 6.912,00-Euro parçalayıcı bıçak takımı faturasının davacı lehine hesaba borç kaydedildiği; 812.138,89- TL/26.799,20 Euro davacı lehine borç bakiyesi verdiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Davalı taraf usule uygun yapılan ihtara rağmen defter ibrazında bulunmadığı için HMK m.222/3 kapsamında defterlerini ibrazdan kaçındığının ve defterlerini ibraz eden davacı tarafın defter kayıtlarının m.222/2'de öngörülen şartları taşıdığı anlaşılmakla ibraz edilen defter kayıtlarının ibraz eden davacı taraf lehine delil olduğu ve davalıdan ... 37.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında talep edilen 26.799,20 Euro alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Düzenlenen faturalar malın teslim edildiğine karine teşkil ettiğinden davalı tarafça faturalara itiraz edilmediği; iade faturası da düzenlenmediği anlaşılmakla cevap dilekçesinde yer alan davalı şirketin aldatma yoluyla iradesinin sakatlandığı ve normalde taraf olmayacağı bir sözleşmeye taraf olduğu iddiası itirazın iptali davasında takiple sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereği düzenlenen faturalar ile sınırlı olduğundan incelenmemiş olup takibe dayanak faturalar yönünden davacının davalıdan takip dosyası kapsamında alacaklı olduğundan davacının davasının kabulüne, davalının .. 37.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına karar vermek gerekmiştir. Fatura bedelleri takip dosyası kapsamında alacak likit olduğundan davalının takip itibariyle (980.314,74 TL) %20'si olan 196.062,94 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne,
2-Davalının ... 37.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
3-Alacak likit olduğundan davalının takip itibariyle (980.314,74 TL) %20'si olan 196.062,94 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 69.911,00 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 12.584,21 TL harcın mahsubu ile noksan 57.326,79 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 155.281,22 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 5.435,00 TL yargılama gideri ile 12.584,21 TL peşin harç 427,60 TL başvurma harcı toplamı 18.446,81 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/05/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır