T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/637 Esas
KARAR NO : 2025/407
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 14/10/2024
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 06.08.2024 tarihinde saat 18:30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... ili ... İlçesi ... semtinde seyir halinde iken aynı istikamette ve gerisinde seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın önünde seyir halinde bulunan ... plaka sayılı araca arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kaza nedeni ile müvekkili aracında yaklaşık 70.000,00 TL hasar meydana gelmiş olduğunu, kaza tarihinde müvekkili aracının 2017 model ve muadillerine göre düşük km li olduğunu, ayrıca müvekkili aracında değer kaybı meydana gelmiş olduğunu, ayrıca kaza nedeni ile aracın onarımının parça temini , detaylı işçilik çalışması vb. nedeni ile uzun sürmüş olduğunu ve araç mahrumiyeti oluşmuş olduğunu, bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200,00 TL değer kaybının davalılardan müşterek ve müteselsil olarak davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, davalı şahıs yönünden kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte 50,00 TL araç mahrumiyet tazminatının davalıdan tahsili ile her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraflar üzerinde bırakılmasına, ayrıca davadan önce arabuluculuk sürecinde müvekkilinin kendisinin vekil ile temsil ettirdiğinden arabuluculuk aşamasındaki vekalet ücretinin de davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın HMK md. 121 gereğince, delillerini taraflarına tebliğ etmediğini, delillerinin taraflarına tebliğinden sonra esas hakkında beyanda bulunma ve karşı delil sunma haklarını mahfuz tuttuklarını, davacının HMK madde 194 gereğince dayandığı deliller ile hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmesinin zorunlu olduğunu, bu sebeple davacının dava dilekçesinde gösterdiği delilleri somutlaştırmasını talep ettiklerini, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirketi tarafından sigorta örtüsü altına alındığını, huzurdaki dava konusu kazanın 06/08/2024 tarihinde meydana geldiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitlerinin maddi hasarın araç başına 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından huzurdaki başvuruya dair hasar sebebi ile başvuru sahibine ait aracın kasko sigortacısına rücuen tazminat ödemesinin yapıldığını, davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, bu sebeple huzurdaki başvurunun da dava şartı yokkluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkememiz aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Trafik kazasından kaynaklanan davacının aracında oluştuğu iddia olunan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin hususlardan kaynaklandığı görülmüştür.
Mahkememizin 11/02/2025 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce makine mühendisi ...'na tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında kusur durumunun da incelenerek davacıya ait araçta değer kaybının oluşup oluşmadığı, araç mahrumiyet bedeli yönünden davacının talebinde haklı olup olmadığı ve var ise miktarı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 03/03/2025 tarihli raporunda özetle: "Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir/ öngörülebilir bir kaza niteliğinde olduğu, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 12.08.2024/03.09.2024 tarihli ve SBM Rapor No :... ( Rapor No: ...) no.lu ... Sigorta Ekspertiz. Raporuna göre dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 50.866,19 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönün de tespitte bulunulmuş olduğu, Danıştay 8. Dat nin 11.05.2011 tarih ve ... E ve ... K sayılı kararı ; Ekspertiz Raporlarının delil niteliğini taşıdığını belirleyen Yasa kuralı ile sigorta ekspertizlerinin sigortalayan ve sigorta ettirene karşı tarafsız ve bağımsız çalışma ilkeleri gereği tazminat yükümlü dü doğuran olayların nedenlerini ortaya koyan raporlarının hukuken geçerliliği belge niteliği taşıdığının kabulü zorunludur. Dosya muhteviyatında dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarına yönelik SBM tarafından gönderilmiş bilgi, belge ve doküman bulunmadığı, Dava konusu aracın dosya muhteviyatına sunulmuş olan Ekspertiz Raporları ve kazalı araç fotoğraflarının incelenmesi neticesinde kaza tarihi itibariyle değer kaybı hesaplamasına esas; Arka Tampon ( Değişim/ Boya), Arka Panel ( Onarım/ Boya), Arka Çamurluk Sağ ( Onarım/ Boya), Arka Tampon Demiri ( Onarım) hasarının bulunduğu, Dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde gerek internet siteleri, gerek tamir atölyeleri/ servisleri gerekse galerilerden yapılan araştırmalarda, pandeminin ve ekonomik dalgalanmaların araç 2. El piyasalarda yukarıya doğru iveme ile yaratmış olduğu artışın dikkate alınması ile kaza tarihi itibariyle ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı / TSB tarafından belirtilen Kasko Değeri ile birlikte dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 725.000,00 TL civarında olduğu, Dava konusu kazada hasarlanan parçaların daha önce hasarlanmamış olması Durumunda Yargıtay'ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir e kten sonraki inci el piyasa rayiç değeri arasındaki tarka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre kaza tarihi itibariyle reel piyasada; Dava konusu aracın kazadan önceki kazasız (Dosya muhteviyatına sunulmuş olan SBM kayıtlarında dava konusu aracın geçmiş hasar kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.) 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu artırıcı etkinin dikkate alınması ile 725.000,00-TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (100.936 km de) vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 695.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 725.000,00 TL - 695.000,00 TL =30.000,00 TL civarında olacağı,Söz konusu aracın dava konusu kaza öncesinde geçmiş hasar kaydının bulunup bulunmadığı tespitinin KVKK kapsamında yapılamadığı,( MENFİ), Bu kapsamda söz konusu aracın Varsa geçmiş kazalarına yönelik Ekspertiz Raporlarının dosya muhteviyatına sunulması gerektiği, Dava konusu aracın geçmiş kazalarındaki hasar gören parçalar ile dava konusu kazada hasar gören parçaların aynı parçalar olması durumunda daha önce değer kaybetmiş parçalar yönünden değer kaybı oluşmayacağından dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosya muhteviyatına sunulmasına müteakip tekrar değer kaybı değerlendirmesi yapılması gerektiği, yukarıda yapılan hesaplama geçmiş kazalarda aynı parçaların hasar görmemiş olması durumunda geçerlidir. Nihai takdirin Sn. Mahkemeye ait olduğunu, dava konusu kaza kapsamında; ... plaka sayılı araç sün ...in 46 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, dava konusu kaza kapsamında aracın maliki ve işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk açısından değerlendirmenin Sn. mahkemenin nihai taktirlerine maruz olduğu, Dava konusu kazanın ... plaka sayılı araç si nün Asli Kusur sayılan arkadan çarpma şeklinde meydana gelmiş olması nedeni ile ... plaka sayılı araç ...” nin kusursuz olduğu, Dava konusu araçta meydana gelmiş olan hasar ile doğru orantılı olarak aracın Yargıtay içtihatları gereği ilgili servis / onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak makul onarım süresinin yaklaşık 10 (on) iş günü olacağı, (Malzeme temin süreci dahil edilmiştir.) Bu kapsamda aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamayacak olmasından kaynaklı Kaza tarihi itibariyle makul onarım süresi 10 (on) iş günü x 1.250,00 TL ( Muadil Araç kiralama bedeli günlük) ( ... ortalamasıdır.) - 12.500,00 Tl araçtan mahrum kalma / ikame araç bedeli oluşacağı, Ancak her ne kadar Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında “...araç mahrumiyeti sebebiyle olduğu iddia edilen zarara dair deliller ibraz edilmeli, zarar gördüğünü iddia eden tarafın ne iş yaptığı, aracını ne maksatla kullandığı, evi le işi arasında kat ettiği mesafe belirlenmeli, araç kullanılırken yapılması gereken zorunlu giderler de belirlenecek olan zarardan indirilmelidir. hususu benimsenmiş olsa da davacının ikame olarak kullanacağı aracın yakıtını kendisinin doldurması ve masraf yapacağı hususunun göz ardı edilmemesi gerektiği,( (müspet)nihai taktirin ve hukuki değerlendirmenin sn. mahkemeye ait olduğu, Söz konusu aracın günlük olarak 10 (on) iş günü onarımda olduğu süre için amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği dikkate alınması ve değerlendirmesi soucunda davacının 12.500,00 TL -4.027,77 TL = 8.472,23 TL araçtan mahrum kalma tazminatı/ ikame araç bedeli/ kazanç kaybı alacağının bulunduğu, dosya muhtevitayında Değer Kaybı / Araç Mahrumiyet Tazminatına yönelik ödeme yapılmış olduğuna dair bilgi, belge, doküman bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 06.08.2024 tarihinde davacının maliki olduğu, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... ili ... İlçesi ... semtinde seyir halinde iken aynı istikamette ve gerisinde seyir halinde bulunan davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki, diğer davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ....plaka sayılı aracın önünde seyir halinde bulunan ... plaka sayılı araca arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, tarafların aralarında kaza oluş şekli ile ilgili mutabık kalınarak müşterek imzalı tutanak tanzim edilmiş olduğu, dosya muhteviyatına sunulmuş olan 12.08.2024/03.09.2024 tarihli ve SBM Rapor No :... no.lu Sigorta Ekspertiz. Raporuna göre dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 50.866,19 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönün de tespitte bulunulmuş olduğu, ...Tic. A.Ş. tarafından davacı adına tanzim edilmiş 26.08.2024 tarihli ve ... fatura no.lu KDV ve işçilik dahil 50.866,19 TL bedelli onarım faturası tanzim edilmiş olduğu, dava konusu aracın dosya muhteviyatına sunulmuş olan Ekspertiz Raporları ve kazalı araç fotoğraflarının incelenmesi neticesinde kaza tarihi itibariyle değer kaybı hesaplamasına esas; Arka Tampon ( Değişim/ Boya), Arka Panel ( Onarım/ Boya), Arka Çamurluk Sağ ( Onarım/ Boya), Arka Tampon Demiri ( Onarım) hasarının bulunduğu görülmektedir.
Değer kaybı tazminatına ilişkin talep bakımından yapılan incelemede, dava konusu kazada hasarlanan parçaların daha önce hasarlanmamış olması durumunda Yargıtay'ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları, hükme esas alınan , denetime elverişli, 03/03/2025 tarihli Makine Mühendisi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonral el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesine göre; dava konusu aracın kazadan önce SBM kayıtlarına göre geçmiş hasar kaydının bulunmadığı, 2. El piyasa rayiç değerinin 725.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi (100.936 km de) vb. etkenler dikkate alındığında yaklaşık 695.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda değer kaybının 725.000,00 TL — 695.000,00 TL = 30.000,00 TL. olacağı, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise, aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamayacak olmasından kaynaklı kaza tarihi itibariyle makul onarım süresinin 10 (on) iş günü olduğu, muadil araç kiralama bedelinin piyasadaki rayiç değerlere göre 1.250,00 TL olacağı, dolayısı ile 12.500,00 TL araçtan mahrum kalma ikame araç bedeli oluşacağı, söz konusu aracın günlük olarak 10 (on) iş günü onarımda olduğu süre için amortisman payının 402,77 TL X 10 - 4.027,77 TL olacağı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında araç kullanılırken yapılması gereken zorunlu giderlerin de belirlenecek zarardan tenzili gerekeceği yönündeki içtihatlar nazara alındığında davacının 12.500,00 TL — 4.027,77 TL = 8.472,23 TL araçtan mahrum kalma tazminatı ve kazanç kaybı alacağının bulunduğu, hesaplanan değer kaybına ilişkin tazminat miktarlarının poliçe limitleri dahilinde kaldığı da anlaşılmakla sübut bulan davanın kabulü ile 30.000-TL değer kaybına ilişkin tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 20/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, diğer davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 06/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8.472,23-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 06/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile 30.000-TL değer kaybına ilişkin tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 20/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, diğer davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 06/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8.472,23-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 06/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Mustafa ÖZBIDAK'tan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.628,04-TL (davalı sigorta şirketi 2.049,30-TL'den sorumlu olmak üzere) karar harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile noksan 2.200,44-TL harcın (davalı sigorta şirketi 1.621,70-TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 6.732,50 TL yargılama gideri ile 427,60 TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı ve 655,30 TL ıslah harcı toplamı 8.243,00-TL'nin (davalı sigorta şirketi 6.427,75-TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi 2.807,21-TL'den sorumlu olmak üzere) alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair tarafların yokluğunda miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır