T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/664 Esas
KARAR NO : 2026/592
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/10/2024
KARAR TARİHİ : 30/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı Vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ...Şirketi arasında ... tarihli ve ... numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında, ... plakalı çekici 25.08.2023-25.08.2024 tarihleri arasında sigorta teminatına alınmış olup, poliçe gereği meydana gelecek maddi zararların sigorta şirketince karşılanmasının kararlaştırıldığını, bu kapsamda araç, 29.09.2023 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken ... istikametinde seyir halindeyken direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi sonucu yoldan çıkarak beton bariyerlere çarptığını ve tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, aracın ön kısmı ağır şekilde zarar gördüğünü, akabinde sigorta şirketi ile yapılan görüşmeler doğrultusunda araç yetkili serviste tamir edildiğini ve 627.119,11.-TL tutarında hasar bedeli oluştuğunu, bu bedelin ödenmesi için 04.07.2024 tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu ancak herhangi bir cevap alınamadığını ve ödeme yapılmadığını; devamında 02.09.2024 tarihinde zorunlu arabuluculuk süreci başlatılmışsa da davalı tarafın talepleri reddetmesi nedeniyle anlaşma sağlanamadığını, oysa kaza, poliçede teminat altına alınan çarpma-çarpılma klozu kapsamında olup teminat dışı haller arasında yer almadığını ve sigorta şirketinin ödeme yapmamasının sözleşmeye açık aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenlerle müvekkili tarafından ödenen 627.119,11.-TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle ; davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, müvekkili davalı sigorta şirketi tarafından sunulan kesin raporun dilekçe ekinde sunulduğunu, meydana gelen kaza kasko sigortası genel şartları A.5. Maddesi uyarınca teminat dışı kaldığını, talebi kabul anlamına gelmemek kaydıyla meydana gelen kazanın ispat yükünün davacı tarafa geçtiğini, tüm bu nedenlerle, davanın usulden reddine, belirtilen taleplerinin kabul görmemesi halinde ise delillerin kesin eksper raporu ve tüm beyanları doğrultusunda, meydana gelen kaza kasko sigortası genel şartları A.5 maddesi uyarınca teminat dışı olan talebin tümden reddine izahına çalıştıkları tüm nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında akdedilen ... tarih, ... Poliçe numarası ile davacı şirkete ait ... Plakalı çekicinin sigortalı olduğu dönem aralığında 29/09/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile oluşan hasar bedelinin sigorta sözleşmesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.
Mahkememizce celp edilen davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen kasko poliçesi ve sigortalı araca ait hasar dosyası ile sigorta bilgi gözetim merkezinden ... plakalı araca ait kasko sigorta, hasar bilgisi, expertiz rapor bilgisi, servis kayıtları, kaza tespit tutanağının celbi sonrası tüm dosya kapsamı incelenmiş olup, mahkememizce taraflarca sunulan tüm deliller celbedilmiş,
Mahkememizin 11/03/2025 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 makine mühendisi, 1 sigorta uzmanı bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında kazaya konu olay nedeniyle tarafların kusur durumu, davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bulunması halinde alacak miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ve ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 12/04/2026 tarihli raporda özetle;" Meydana gelen bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracı idare eden ünün trafikte dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, yeteri kadar tedbirli olmadığı, hem kendi can ve mal güvenliğine hem de çevresindekilerin can ve mal güvenliğine dikkat etmediği belirlenmiş olup kazanın oluşumuna tam katkısının olduğu tespit edildiğinden, yukarıda açıklandığı üzere; ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...'ın kazanın oluşumunda 1. Derece Asli ve Tam Kusurlu (%100) olduğu, Kaza raporu, sürücü beyanı ve hasarlı araç fotoğrafları birlikte değerlendirildiğinde, 07.05.2024 Tarih, ... no.lu onarım faturasındaki kapsamlı listenin gerçeği yansıttığı, onarımın KDV hariç toplam 522.299,26 TL, KDV dahil toplam 627.119,11 TL olduğu, faturada belirtilen fiyatların kaza tarihindeki piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu kanaati oluşmuştur. Davalı sigorta şirketinin, takograf cihazına ehliyet takılmamış olmasına dayalı savunması, tek başına teminat dışı hal oluşturmadığı gibi, kazanın poliçe teminatı kapsamında gerçekleştiği gerçeğini ortadan kaldıracak nitelikte değildir. Bu nedenle bu gerekçeye dayanılarak tazminat talebinin ret edilemeyeceği, aksi yönde yeterli delil sunulması de husus yeniden değerlendirilebilecektir. Nihai hukuki takdir Sayın Mahkeme'ye aittir. " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı sigorta şirketi nezdinde ... sayılı Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait, dava dışı sürücü Sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan... plakalı Çekici ve arkasında takılı ... plakalı Yarı Römork aracı ile ... ilçesi istikametinden Hafriyat Döküm Sahası istikametine seyir halinde bulunduğu esnada kaza yerine geldiğinde direksiyon hâkimiyetini kaybederek yoldan çıkıp gidiş istikametine göre yolun sol tarafında bulunan beton bariyerlere... plakalı çekicinin ön kısmı ile çarpması neticesinde tek araçlı maddi hasarlı trafik kazasının kazanın meydana geldiği, davalı...Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen ...sayılı, 25.08.2023 - 25.08.2024 tarihleri arasında geçerli Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi'nin kaza tarihi olan 29/09/2023 tarihinde araç başına maddi zararlarda teminat limitinin rayiç değer olarak olduğu tespit edildiği, 29/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasına karışan... plakalı çekicide maddi hasar meydana geldiği,Kasko Ekspertiz raporu incelenmesinde, hasar onarım bedelinin 416.008,18 TL olduğu, kasko ekspertiz raporunda ön tampon, farlar, radyatör ve şasi parçaları gibi doğrudan çarpma sonucu hasar görebilecek parçaların belirtildiği, ...Tic. Ltd. Şti. Tarafından düzenlenen servis kayıtları ve... Tarih, ... no.lu onarım faturasının incelenmesinde, hasar onarım bedelinin 627.119,11 TL olduğu, servis kayıtlarında, ekspertiz raporunda olmayan kablo, sensör, hortum, antifriz, cıvata, silikon conta, temizleme spreyi gibi ek parçalar ve sarf malzemelerinin de yer aldığı, ayrıca mekanik, elektrik, kaporta, boya, şasi işlemleri gibi genel işçilik kalemlerinin de detaylandırıldığı, hasara ilişkin fotoğraflar, kaza tespit tutanakları ve tüm dosya kapsamında mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 12/04/2026 tarihli raporda belirtildiği üzere, gerçek hasara uygun olan listenin onarım faturası (servis kayıtları) olduğu, çarpma sonrası sadece ana parçaların değil, bağlantı elemanları, sıvılar, kablolar ve ek işçiliklerin de hasar gördüğü ve değişim gerektiği, ekspertiz raporunun daha dar kapsamlı olduğu, gizli hasarları içermediği ve sigorta açısından yüzeysel inceleme sonucu tahmini maliyet üzerinden hesaplama yapıldığı, Kaza raporu, sürücü beyanı ve hasarlı araç fotoğrafları birlikte değerlendirildiğinde, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, 07.05.2024 Tarih, ... no.lu onarım faturasındaki kapsamlı listenin gerçek zararı yansıttığı, onarımın KDV dahil toplam 627.119,11 TL olduğu, faturada belirtilen fiyatların kaza tarihindeki piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu, hasar miktarının kadri maruf olduğu kanaatine varılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı hallerden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır.
Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin... E.,...K. sayılı kararı)
6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olup, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya aittir. Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.1.maddesinde “Sigorta Bedeli” düzenlenmiş olup, B.3.3.1.1.maddesinde; “Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. " şeklinde düzenlenmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 1409. maddesine göre "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur."
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim uygulanması da doğru değildir. (Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih ... E... K., 28.03.2016 tarih ... E....K., 04.04.2016 tarih ... E. ... K., 17.03.2014 tarih ... E. ... K. Sayılı ilamları )
Tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olup, bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler yerinde bulunmuş olmakla; maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasar gören davacıya ait aracın 2918 sayılı KTK, kasko poliçesi kapsamında sigortacı olan davalıdan maddi zararın (hasar onarım bedeli) tazminine ilişkin alacak davasında, taraflar arasındaki ihtilaf, 29/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacı aracında oluştuğu iddia edilen zarar nedeniyle davacının davalı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı çekicinin, sigortacısı şirketten istenebilir hasar onarım bedeli alacağının olup olmadığı ihtilaf konusudur.Kasko sigortası kapsamında sigortacı, sigortalısının, karayolunda kullanılabilen motorlu, taşıtı hareket yada durma halinde sigortalının iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde oluşan maddi zararların sigorta kuverturu altına alındığı değerlendirilmiş olup, somut uyuşmazlık yönünden Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları” nın Teminat Dışında Kalan Zararları düzenleyen A 5 maddesi 5.1 ve 5.10 bentleri arasında yer verilen hallerin derdest talep yönünden vuku bulmadığının anlaşıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından ileri sürülen “takograf cihazına ehliyet takılmamış olması" iddiası, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında açıkça teminat dışı haller arasında sayılmadığı, bu nedenle, salt takograf cihazına ehliyet takılmamış olmasının tek başına tazminatın reddi için yeterli bir gerekçe ihtiva etmediği, Sigortacı, teminat dışı hal iddiasını somut ve kesin delillerle ispat etmekle yükümlü olup, somut olayda aracın poliçe kapsamı dışında kullanıldığına veya teminat dışı bir durumun gerçekleştiğine ilişkin yeterli ve kesin bir ispat ortaya konulamadığı, dava konusu aracın 29.09.2023 tarihinde karıştığı tek taraflı kaza ile ilgili ... Jandarma Trafik Tim komutanlığı tarafından düzenlenen “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre; Kazaya karışan sürücünün, sürücü belgesinin (ehliyet), kullandığı araç sınıfı için yeterli olduğu, Kazaya karışan sürücülerin alkol testi sonucu alkolsüz olduğunun tespit edildiği, İhbar yükümlülüğüne aykırılığın tazminata etkili olabilmesi için bu durumun kazanın meydana gelmesine veya zararın artmasına etkili olması gerekirken, somut olayda böyle bir illiyet bağınında ortaya konulamadığı, kaldı ki trafik kaza tespit tutanağında sürücü açıkça belirtilmiş olup, resmi belgenin aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, sigorta süresi içinde meydana gelecek tazminat talepleri sonuçlarına karşı sigortalının güvence altına alındığı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. Maddesine göre de: Sigortacının , sorumluluk sigortası ile sözleşmede aksine hüküm yoksa sigortalının öngörülen ve zarar da sonra da olsa bile sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat ödeyeceği belirtilmiş olduğu, Bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, kaza tespit tutanağı, kazaya ilişkin fotoğraflar ve servis kayıtlarında belirtilen hasarın, olay mahallinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında belirtien kaza sonucu meydana gelebileceği, kaza ile hasarın uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik ücretleri ile birlikte onarımın KDV dahil toplam 627.119,11 TL olduğu, tespit edilen hasarın piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulu tebliğ mazbatasından anlaşıldığı üzere davalı sigorta şirketine yapmış olduğu başvurunun 09/07/2024 tarihinde tebliğ olduğu ve bu tarih itibari ile davalının temerrüte düştüğü, davalı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davalı sigorta şirketinin KDV'den sorumlu olmadığını savunmuş ise de 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi ( somut olayda ibraz edildiğinin görüldüğü), davacı hükmedilen hasara ilişkin tazminat bedeli için lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerektiğinden davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin...E.-... K. sayılı ilamı). Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile 627.119,11-TL hasar bedelinin 09/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile 627.119,11-TL hasar bedelinin 09/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 42.838,51-TL harçtan peşin yatırılan 10.709,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 32.128,88-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 100.067,87-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 17.428,70-TL yargılama gideri ile 10.709,63-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı toplamı 28.565,93-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/06/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır