T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/671 Esas
KARAR NO : 2025/120
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında 08.11.2015 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi akdedildiği; sözleşme kapsamında davalı şirkete toplam 1057 adet soğutucu dolap teslim edildiği; ne var ki taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesini müteakip iade edilmemiş olan 308 adet soğutucunun bedelinin tahsiline yönelik ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası üzerinden kısmi dava niteliğinde alacak davası ikame edildiği; ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen alacak davasında verilen 30.01.2024 tarihli karar uyarınca taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 100.000-TL soğutucu dolap bedelinin 05.08.2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine hükmedildiği ve söz konusu karar 20.03.2024 tarihinde kesinleştiği; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 13.03.2015 tarihli ... E. ... K. sayılı kararında şeklindeki bağlayıcı hükmü doğrultusunda kesinleşmiş ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E.... K. Sayılı kararına istinaden kesin delil niteliğinde olan bilirkişi heyet raporundaki 15.540 USD alacağımıza yönelik kısmi davadan kalan bakiyenin huzurdaki işbu ek alacak davası ile davalı şirketten tahsiline ilişkin haklı ve yerinde talebimizin kabulüne karar verilmesi neticeten Kesin delil mahiyetindeki 18.07.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu doğrultusunda dava tarihi itibariyle bakiye 433.051,52-TL alacağın davalı şirketten ticari avans faiziyle birlikte müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı adına dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir usule uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, alacak davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasındaki 08.11.2015 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi kapsamında iade edilmeyen 308 adet soğutucunun bedelinin tahsiline yönelik ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında kesinleşen kısmi dava kapsamında iş bu ek davada talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede taraflar arasında imzalanan 08.11.2015 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi kapsamında davalı tarafa 1057 adet soğutucu dolap teslim edildiği; taraflar arasındaki ticari ilişki sona ermesinden sonra davalı tarafça iade edilmeyen 308 adet soğutucunun bedelinin tazmini amacıyla .. 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında alacak davası açıldığı ve ilgili dosyada " Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilmiş 10.08.2018 tarihli emanet cihaz anlaşması (bayilik anlaşmasına ek) 1. madde " ariyet konusu olup, geçici kullanım için tesellüm edilen cihaz/cihazların toplu cins, bedel ve tutar dökümü aşağıdadır."şeklinde olmakla Emanet Cihaz Anlaşmasında davalıya verilen soğutucuların model adet ve tutar olarak listelendiği, anlaşmadan tüm bu soğutucuların davalı ile distribütörlük ilişkisine istinaden geçici olarak tekrar iade alınmak üzere verildiğinin anlaşıldığı, 10/01/2022 tarihli rapor uyarınca davacı şirket tarafından iadesi talep edilen 308 adet dolaplarla ilgili olarak davalı taraf ticari defterleri üzerinde Varlık ve Kaynak hesaplarında herhangi bir Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defter-i kayıtlarına rastlanmadığı, soğutucuların davalıya teslim edildiğine dair davacı tarafından dosyaya sunulmuş belgenin 10.08.2018 tarihli eman haz anlaşması olduğu, davalı şirket tarafından soğutucuların ...'ya geri iade edildiğine dair dosyaya herhangi bir soğutucu iade belgesini sunulmadığı, emanet verilen soğutucuların her iki tarafın da ticari defterlerinde teslim, tesellüm, geri iade kayıtlarının bulunmadığı ancak bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının emanet cihaz anlaşması (bayilik anlaşmasına ek) ile davalı şirkete emanet verdiği soğutucuları farklı bir envanter sisteminde takip ettiği ve böylece sözleşmeye istinaden de tekrar iade edilmek üzere dolapların davalıya verildiği anlaşılmakla sözleşmenin (madde 9) sona ermesi nedeniyle davalı tarafından dolapların iade edilmesi gerektiği ancak sunulan deliller kapsamında davalının iade ettiğine dair bir kayda rastlanılmadığı anlaşılmakla buna göre VUK ve ilgili Genel Tebliğlerde belirlenmiş amortisman iktisadi faydalı ömürlerine göre, cihazların davacının aktifine girdiği tarihten itibaren VUK'na ve tebliğlere göre 5 yıl ekonomik süresine göre hesap yapıldığında, 5 yıllık ekonomik ömrünü tamamlamamış soğutucuların bedellerinin amortisman kuralları ile ekonomik ömrünü tamamlamamış ve iade edilmemiş soğutucuların toplam bedelinin 15.540 $ olacağının hesaplandığı anlaşılmakla (dava tarihi itibariyle kur 8,58 TL olmakla toplam 133.333,20 TL) taleple bağlı kalınarak davacının davasının kabulüne karar verilerek çekilen 30/07/2019 tarihli ihtarname ile dolapların iadesi için 3 iş günü süre verildiği anlaşılmakla davalının 05/08/2019 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline" karar verildiği ve kararın tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine 20/03/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 13.03.2015 tarihli ve... E., ... K.; 10.06.2020 tarihli ve ...E., ...K. sayılı ilamları dikkate alındığında Her dava, kural olarak tespit ve eda olmak üzere iki kısımdan oluşur. Davanın kısmi nitelikte olması hâlinde önceden açılan davada kesinleşen ilamın tespit kısmı, kalan kısım hakkında açılan ikinci davanın tespit kısmı için kesin hüküm oluşturur ve kuşkusuz bağlayıcıdır. Kısmi davada tamamen kabul edilmesi halinde kararın tespit bölümünün açılan ek dava için kesin hüküm oluşturacağı; kısmi dava sonunda verilen ve kesinleşen kararın tespite ilişkin bölümü sonradan açılan ek dava için kesin hüküm oluşturur.
Ek davaya bakan mahkeme, kısmi davanın davalının sorumluluğuna ilişkin bu tespit bölümüyle bağlıdır. Burada davalının haksızlığı olgusu artık tartışılamaz hâle gelmiştir. Zira kesin hüküm bulunan bir konuda mahkemenin bu yönün doğruluğunu yeniden araştırma ve inceleme konusu yapmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.
Kısmi davada alınan ve kesinleşen hükmün dayanağını teşkil eden bilirkişi raporunun kısmi dava tutarını aşan bölümünün açılan ek davada mahkemeyi bağlayacak nitelikte kesin delil mahiyetinde olup kısmi davanın kesinleştiği hususu göz önüne alındığında bilirkişi raporlarının takdiri delil oldukları kural ise de somut olay özelliklerine göre kesin delil niteliği alabileceği, iş bu davaya konu kısmi davada alınan ve hükme esas kabul edilerek kesinleşen ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında alınan 18/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda "VUK ve ilgili Genel Tebliğlerde belirlenmiş amortisman iktisadi faydalı ömürlerine göre, cihazların davacının aktifine girdiği tarihten itibaren VUK'na ve tebliğlere göre 5 yıl ekonomik süresine göre hesap yapıldığında, 5 yıllık ekonomik ömrünü tamamlamamış soğutucuların bedellerinin amortisman kuralları ile ekonomik ömrünü tamamlamamış ve iade edilmemiş soğutucuların toplam bedelinin 15.540 $ olacağının hesaplandığı anlaşılmakla (dava tarihi itibariyle kur 8,58 TL olmakla toplam 133.333,20 TL)" tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacının 100.000,00 TL üzerinden açılan kısmi davanın kesinleştiği anlaşılmakla işbu ek davada mahkememizin, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas ...Karar sayılı kesinleşmiş kararında tespit edilen 5 yıllık ekonomik ömrünü tamamlamamış soğutucuların bedellerinin amortisman kuralları ile ekonomik ömrünü tamamlamamış ve iade edilmemiş soğutucuların toplam bedelinin 15.540 $ olacağı hususu ile bağlı olduğu ve zarar kaleminin kesinleşmiş ilamda tespit edilen 15.540 $ olacağının hesaplandığı anlaşılmakla ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyasında dava tarihi itibariyle kur 8,58 TL olmakla toplam 133.333,20 TL ile ek dava kapsamında bağlı olduğu anlaşılmakla ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı ilamında mahkemece hükmedilen 100.000,00 TL'nin mahsubu sonrası bakiye 133.333,20 TL- 100.000,00 = 33.333,20 TL'nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
33.333,20 TL’nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.276,99 TL karar harcının, peşin yatırılan 7.395,44 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.118,45 TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 490,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 37,71 TL yargılama giderinin ve 7.395,44 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı toplamı 7.860,75 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 2024 yılı tarifesine göre 3.200 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına)
6-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/02/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır