T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/83
KARAR NO : 2025/179
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 06/02/2024
KARAR TARİHİ : 28/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmaya ait olan ... plakalı araç davalı ... şirketinin sigortalısı olan dava dışı araç maliki olan sigortalı ... A.Ş'nin... plakalı aracı ile 10.02.2021 tarihinde ... mevkiinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, ekte yer alan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi internet sayfasından alınan ve kusur oranlarını gösteren tramer kayıtlarına bakıldığında söz konusu kazanın oluşumunda müvekkili şirket aracının kusursuz olduğunu, davalı ... şirketinin sigortalısı olan dava dışı araç maliki ve sigortalı olan .. A.Ş'nin aracının söz konusu kazada %100 kusurlu olduğunun görüldüğü, Uzman bilirkişi mütalaası ile söz konusu kazaya ilişkin olarak 11/10/2021 tarihli değer kaybı tespiti içerir ekspertiz raporu düzenlendiğini, ekspertiz raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere müvekkili şirkete ait kazaya karışan... plakalı araca ilişkin piyasa rayiç araştırmaları kaza tarihi dikkate alınarak yapılan araştırmalar kapsamında ilişkin eski hasar kayıtları ışığında total kilometre ve araç bakım durumu gibi hususlar dikkate alınarak müvekkili şirket aracının söz konusu kaza öncesi hali ile araç rayiç değeri 155.000,00 TL olarak belirlendiğini, ve kaza sonrası reel olarak 6.000,00 TL değer kaybederek piyasa rayiç değerinin 149.000,00 TL'ye düştüğü tespit edildiğini, söz konusu aracın hasarsız değerleme ortalaması 155.000,00 TL iken kazadan sonra onarım görmesi ile onarım sonrası değerlerin ortalaması 149.000,00 TL belirlenerek 6.000,00 TL değer kaybına uğradığı belirtilmiş olduğunu, ekspertiz raporunda belirlenen 6.000,00 TL değer kaybının tahsili amacıyla davalı şirket olan ...'ya yasal başvuru süresi içerisinde değer kaybı başvurusu yapıldığını, ancak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete 2.147,00TL tutarında ödeme gerçekleştirildiğini, davalı şirkete yapmış oldukları değer kaybı başvurusuna ilişkin müvekkili şirkete 2.147,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, değer kaybı olarak tespit edilen 6.000,00 TL değer kaybı talebine istinaden yapılan 2.147,00 TL kısmi ödeme harici müvekkili şirkete ödeme yapılmamış olduğunu içerir kayıtların davalı taraftan celbinin talep edildiğini, hasar gören ... plakalı aracın kaza öncesi hali ile rayiç değeri 155.000,00 TL iken söz konusu kaza sonrası yapılan onarım sonrasında araç değerinin 149.000,00 TL olduğu ve buna göre müvekkili şirkete ait araçta 6.000,00 TL değer kaybı tazminatının konusunu oluşturduğunu, onarım sonrası araçta meydana gelen değer kaybı tutarının tazmini amacıyla müvekkili şirket tarafından davalı sigorta şirketine 20/10/2021 tarihinde başvuru yapılmış ancak müvekkili şirkete yalnızca 2.147,00TL tutarında kısmi ödemenin gerçekleştirilmiş olduğunu, bu sebeple tespit edilen 6.000,00 TL değer kaybı tutarına istinaden müvekkili şirkete yapılan 2.147,00 TL kısmi ödemeden kalan 3.853,00TL bakiye değer kaybı tutarının tahsili amacıyla davalı sigorta şirketi aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takip başlatılmıştır. davalı, söz konusu icra takibine karşı süresi içinde itiraz ederek icra takibinin durmasına sebebiyet verdiğini, ancak iş bu dilekçede anılan hususlar dikkate alındığında davalının itirazının haksız ve mesnetsiz olduğunun anlaşılacağını, ilgili kanun maddeleri ve yüksek mahkeme içtihatları birlikte değerlendirildiğinde görülecektir ki gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazalarının ardından 6047 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca araçlarında meydana gelen değer kaybını tazmin etmek isteyen vatandaşları için geriye dönük olarak süre zararı ve zararı gidermekle yükümlü kişiyi öğrendikten sonra 2 yıl ve kazanın gerçekleşme gününden başlayarak her halükârda 10 yıl olduğunu, dolayısıyla huzurdaki dava yasal süresi içinde ikame edildiğini, müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından işbu dava açılmadan evvel ticari davalar için zorunlu arabuluculuk şartı kapsamında davalı yana karşı başvurulan arabuluculuk başvurusu neticesinde davalı taraf ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, davalının icra takibine ilişkin itirazı kötü niyetli ve mesnetsiz olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile ... 25. İcra Müdürlüğü...Esas sayılı icra dosyasına yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin 3.853,00 TL asıl alacak üzerinden devamına (Takip Tarihinden İtibaren İşleyecek Ticari Temerrüt Faizi İle Birlikte), davalının asıl alacak üzerinden %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. (2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talepler zamanaşımına uğradığından cihetle huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, somut olayda tazminat talebine esas teşkil eden kaza 10.02.2021´de olduğunu, işbu dava 06.02.2024 tarihinde açıldığını, buna göre taleplerin zamanaşımına uğramış olduğunu, müvekkili şirket açısından bu yöndeki itirazının kabulüne karar verilerek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, iddia edilen kazanın oluşumunda müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı .... plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bu hususun bir yansıması olarak müvekkili ... A.Ş’nin de davacı yanca iddia ve talep olunan tazminattan sorumluluğu bulunmadığını, olay nedeniyle sigorta şirketinin varsa sorumluluğu kusur ve zmms poliçe limitleri ile sınırlı bulunduğunu, araçta değer kaybı oluşmadığını, hiçbir surette sorumluluğu kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketçe yapılan ödemeler yeterli olduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacılara mezkur kaza nedeniyle işbu poliçe kapsamında yapılan ödemeler gereğince müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığından huzurdaki davanın reddi gerektiğini, aksi takdirde ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile nemalandırılmış hali kadar poliçe teminat limitinin tüketildiğini bu aşamada bildirdiklerini, Araç onarım bedeline ilişkin yapılan ödemeler; 30.11.2021'de ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan ödemeler nemalanarak 3.095,92-TL, Değer kaybı taleplerine ilişkin yapılan ödeme; 01.11.2021'de davacı yana yapılan yapılan ödemeler nemalanarak 2.625,58-TL olmak üzere toplam 5.721,50-TL tüketildiğini, cevap dilekçesinin sunulduğu 23.04.2024 tarihi itibari ile kalan bakiye limit 36.278,50-TL olduğunu, davanın devamınca da yapılan ödemelerin nemalanmaya devam edeceği de nazara alınması gerektiğini, mezkur olay nedeniyle hiçbir surette kabul etmemek ve itirazlarının baki olmak kaydıyla var olduğu iddia olunan poliçe kapsamında yapılan/yapılacak ödemeler nispetince poliçe bakiye teminat limiti olan 36.278,50-TL'nin eksildiğinin /tüketildiğini bu aşamada bildirdiklerini, arz olunan sebeplerle davanın öncelikle usulden reddine ve dahi esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 25. İcra Dairesinin...Esas sayılı dosyası,
2-... Sigorta A.Ş.'den gelen dava konusu... plaka sayılı araca ait ... numaralı hasar dosyasının ekspertiz raporu,
3-Davalı şirketten gelen davaya konu hasar dosyası,
4-Bilirkişi kök ve ek raporu,
5-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında davacıya ait...plaka sayılı araç ile davalı tarafından sigortalanan ... plaka sayılı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında hasar meydana geldiği, meydana gelen hasar nedeniyle davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda davalı tarafından davacıya dava konusu takip tarihinden önce 2.147,00 TL ödeme yapıldığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin bakiye zararının olduğu iddiası ile davalı aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı hususundadır.
Dava konusu takip dosyası celp edilerek dosya arasına alınarak davaya dayanak trafik kazasına karışan araç sürücülerinin tespiti ve davacının aracında varsa bakiye değer kaybı olup olmadığının tespit için bir trafik bilirkişisi ve otomotiv alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 23.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davaya dayanak trafik kazasının meydana gelmesinde davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün % 25, davalı tarafından sigortalanan dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişisince kök raporda, sigorta ekspertiz raporu ve hasar dosyasının dosyada bulunmadığına dair görüşü doğrultusunda ilgili yerlerden hasar dosyası celp edilerek, davacının bakiye değer kaybı alacağının ulunup bulunmadığı hususunda makine mühendisi bilirkişisinden ek rapor alınmıştır.
Dosyaya ibraz edilen 04.02.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, kaza tarihi itibariyle davacının aracında meydana gelen değer kaybının toplam 7.976,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli olması, somut olay ve dosya içeriği ile uyumlu olması nedeniyle Mahkememizce itibar edilmiştir.
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih ve ... E. -... K.) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. TTK'nın 1427 vd maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. (Yargıtay 17 HD 15.12.2011 tarih ve ... E. - ... K.,28.03.2016 tarih ve ... E. - ...K., 04.04.2016 tarih ve ... E... K.,17.03.2014 tarih ve ... E. - ...K.) Davalı sigorta şirketi vekilinin bu hususlardaki istinaf sebepleri yerinde değildir.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli... E-...K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 03.12.2020 tarih ... E. -... K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak ... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD 07.03.2016 tarih ve ... E.- ... K. sayılı ilamı)
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinden davalı tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinden davacının bakiye 5.829,00 TL alacağı olduğu, takip talebindeki miktar ile bağlı olarak davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-Davalının ... 25. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline,
2-Takibin kaldığı yerden devamına,
3-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL karar harcının, 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 187,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.853,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 9.075,00 TL yargılama gideri ile 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı toplamı 9.930,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda MİKTAR İTİBARİYLE KESİN OLMAK ÜZERE verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/02/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır
Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 427,60 TL
Karar Harcı : 615,40 TL
Noksan Harç : 187,80 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 9.950,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 8.500,00 TL
Posta Giderleri : 575,00 TL