T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/93 Esas
KARAR NO: 2024/671
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2024
KARAR TARİHİ: 02/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 10.07.2017 tarihli şarap satım sözleşmesinin sözleşmenin 3 (üç) yılını tamamlanması ile 10.07.2020 tarihinde sona erdiği; sözleşmenin 2. Maddesi uyarınca davalı, sözleşme bitimine kadar belirlenen kotayı gerçekleştirmediği ve gerçekleştiremediği satış ile oranlanması sonucu bulunacak miktarı da bugüne kadar davacı şirkete ödemediği; davalının iade etmesi gereken tutara ilişkin olarak ... no'lu 22.12.2023 tarihli 5.750,24.-TL bedelli fatura düzenlendiği; şirket tarafından alacağının tahsili için ... 23. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı ancak davalının takibe itiraz ettiği anlaşılmakla neticeten davalı/Borçlunun haksız itirazlarının reddi ile takibin aynen devamına, itiraz haksız ve kötü niyetli olmakla % 20'den az olmamak kayıt ve şartı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı taraf alınmamış bir ürüne satın alınmış gibi fatura kestiği, davalı tarafından fatura kendilerine aynı gün iade edildiği; kesinlikle bir ürün satın alınmadığı; davacı sözleşmeye dayalı olarak kota doldurmadığı iddiası ile para talep ettiği ancak kota dolmadı diye ürün satılmış gibi fatura kesilerek gönderilmesi ticari teamüle uygun olmadığı gibi hukuka da aykırı olduğu; sözleşme yapılırken taraflar arasında belirli bir kota konulmadığı; davalı tarafça davacı şirkete bu husus sorulduğunda kota dolmaz ise cezai şart uygulanacağını ancak yeni müşteri olması sebebiyle kota farkının görmezden gelinerek tolere edileceği davalı şirkete bildirildiği; alacaklı taraf aralarındaki sözleşmeye dayanmadan alınmamış ürünler için ticari teamüle aykırı olarak fatura kesmesi hukuka uygun düşmediği;hiçbir mal alınmadığı gibi ürün teslim tutanağı veya sevk irsaliyesi de bulunmadığı neticeten davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celbedilen ... 23. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 29/12/2023 tarihinde 5.750,24 TL toplam alacağın tahsil tarihine kadar işleyecek yıllık %43,5 faiz, masraf, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında sözleşmenin süresi ve kota bakımından davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı iş bu alacağın cezai şart alacağı olup olmadığı hususunun tespiti konularından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ... ve nitelikli hesaplama uzmanı ... tarafından hazırlanan 20/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının ticari defterlerinden kebir defter sunulmadığından davalının ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, davacının ticari defterlerine göre 29.12.2023 takip tarihi itibariyle davacının 5.750,24TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan alacaklı göründüğü, davacının kaydi alacağının 22.12.2023 tarihli ... numaralı 5.750,24TL tutarlı faturaya dayandığı, taraf ticari defterlerindeki farkın da sadece bu faturaya dayandığı, söz konusu faturanın dayanağı ise taraflar arasındaki 10.07.2017 tarihli sözleşmenin “SÜRE” başlıklı 2. Maddesinin 2.1. alt maddesi ve 5/c maddesi olduğu, söz konusu sözleşme maddelerine göre 1677 şişe ürün karşılığı davalıya verilmesi gereken hizmet bedeli 7.000,00TL + KDV olup davacı davalıya hesaben 1677 adet ürün bedeli değil (7.000,00TL / 1677adet ürün = 4.1741TL/adet) 4873,08TL / 4.1741TL/adet 1.167,46 adet ürün için hizmet bedeli ödediğini, bu durumda davalının eksik alım taahhı 1.167,45 - 231 = 936,45 adet taahhüt eksiği söz konusu olup sözleşmede ürün başına taahhüt ettiği hizmet bedeli 4,1741TL/adet olmakla davacının iadesini talep edebileceği hizmet bedeli 936,45 adet X 4,1741TL/adet 3.908,86TL + 703,60TL KDV olmak üzere davacının 29.12.2023 takip tarihi itibariyle toplam 4.612,46TL davalıdan asıl alacağı olduğu kanaatine ulaşıldığı, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 29.12.2023 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %44,25 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %44,25 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede taraflar arasında davacının dağıtım hakkına sahip olduğu şarap grubu ürünleri davalının satmayı kabul etmesinden kaynaklı 10/07/2017 tarihli sözleşme bulunduğu; sözleşmede 1.677 şişe (75cl) kota hedefi bulunduğu iş bu hedef tamamlandıktan sonra sözleşmenin ihtara gerek kalmaksızın sona ereceği; herhalükarda 3 yıl sonunda sona ereceği kararlaştırılmıştır. Davalı tarafından şartlara uyulmadığı takdirde 13.000 TL +KDV cezai şart ödemesi yapılacağı; davacının davalıya işyerinin işletilmesine katkıda bulunmak amacıyla girişte 7.000 TL+KDV hizmet bedeli faturası karşılığında cari hesaptan mahsup edileceği anlaşılmıştır. Davaya konu takip dayanağı faturanın 22/12/2023 tarihli "cari hesaba mahsuben gelecek aylar" açıklamasıyla mal hizmet tutarının 4.791,87 TL olduğu +KDV değeri ile ödenecek net tutarın 5.750,24 TL olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin düzenlendiği tarih 10/07/2017 olup fatura tarihi 22/12/2023 olup taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği anlaşılmıştır. Davalının ticari defterlerinden kebir defter sunulmadığından davalının ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı; davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının 5.750,24TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan alacaklı göründüğü, davacının kaydi alacağının 22.12.2023 tarihli ... numaralı 5.750,24TL tutarlı faturaya dayandığı anlaşılmıştır.
Davacının sözleşmenin 5/c maddesi uyarınca 1677 şişe ürün karşılığı davalıya verilmesi gereken hizmet bedeli 7.000,00TL + KDV olup (7.000,00TL / 1677adet ürün = 4.1741TL/adet) 4.873,08TL / 4.1741TL/adet 1.167,46 adet ürün için hizmet bedeli ödediği, bu durumda davalının eksik alım 1.167,45 - 231 = 936,45 adet taahhüt eksiği söz konusu olup sözleşmede ürün başına taahhüt ettiği hizmet bedeli 4,1741TL adet olmakla davacının iadesini talep edebileceği hizmet bedeli 936,45 adet X 4,1741TL/adet 3.908,86TL + 703,60TL KDV olmak üzere davacının 29.12.2023 takip tarihi itibariyle toplam 4.612,46TL davalıdan asıl alacağı olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne; davalının ... 23. İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyasında 4.612,46 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline; takibin iş bu alacak miktarı üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
2-Davalının ... 23. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında 4.612,46 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline; takibin iş bu alacak miktarı üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
5-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.612,46 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.137,78 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 3.570,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 2.863,61 TL yargılama gideri, 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı toplamı 3.718,81 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 2.887,68 TL'nin davalıdan, 712,32 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen miktar itibarıyla KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı. 02/10/2024
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır