T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/15 Esas
KARAR NO: 2025/793
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 08/01/2025
KARAR TARİHİ: 05/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilimin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile diğer taraf ...'ün sevk ve idaresinde bulunan mülkiyeti ile ...Ltd Şti 'ye ait olan... plakalı araç çarpıştığı; söz konusu kazada sürücü ...'ün ... belgesi olmamasına rağmen aracı sürdüğü ; kazanın oluşumunda ...'ün %100 kusurlu olduğu; müvekkilin aracı sanayide tamir edildiği; müvekkilimin aracı tamir edilirken orijinal parça kullanılmadığı; orijinal ve yedek parça arasındaki farkın davacıya ödenmesi gerektiği; kaza 07/09/2024 tarihinde meydana geldiği; kaza nedeniyle müvekkilin aracı hasarlı duruma düştüğü; markası, model yılı, ve sair nedenler dikkate alındığında aracın değer kaybının yüksek olduğu ; kazaya kusuruyla sebebiyet veren aracın sürücüsü tarafından çekici ücreti karşılanmayınca müvekkilim 1.800 TL çekici ücretini elden ödediği;bu çekici ücretinin de davalı tarafından karşılanması gerektiği; müvekkil aracı bu tamir süresinde ihtiyaçları için kullanamadığı; araç mahrumiyet bedelinin tarafımıza ödenmesi gerektiği neticeten değer Kaybı Bedeli için şimdilik 10,00 TL ; ikame araç bedeli için şimdilik 10,00 TL; orijinal parça fark bedeli için şimdilik 10,00 TL; Çekici bedeli için şimdilik 10,00 TL olmak üzere toplam şimdilik 40,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, uyuşmazlık konusu araçta meydana gelen değer kaybı zararı, ekte sunulan değer kaybı hesap raporunda ve aşağıda görüleceği üzere iki farklı hesaplama yöntemi ile hesaplandığı; ancak ... E. ve ... K. sayılı AYM kararı doğrultusunda müvekkil şirket başvuran tarafa reel değer kaybı hesaplamasına göre 19/11/2024 tarihinde 10.000 TL tazminat ödemesi yaptığı; reel hesaplama neticesinde yapılan bu ödeme ile tüm sorumluluğumuz yerine getirildiği; davacı talepleri dava öncesi karşılanmış olup bakiye bir alacak bulunmadığı; hasar dosyası kapsamında yapılacak ödemeler teminat limitiyle sınırlı olduğu;... sayılı hasar dosyası kapsamında eksper raporları doğrultusunda ... plakalı araç için 04/11/2024 tarihinde ...'a 90.000 TL, 11/11/2024 tarihinde ...'a 3.000 TL hasar ödemesi19/11/2024 tarihinde ...'a 10.000 TL değer kaybı ödemesi ile toplamda 103.000 TL ödeme yapıldığı; yapılan ödemeler neticesinde 97.000 TL poliçe teminat limiti kaldığı; müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olduğu; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı; davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiği; yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiği; talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığı; ikame araç bedeli poliçe teminatı kapsamında olmayıp müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığı; çekici ücreti talepleri ise dolaylı zarar niteliğinde olup teminat kapsamında bulunmadığı; faiz talebinin reddi, aksi halde haksız fiil hükümleri kapsamında yasal faiz uygulanması gerektiği neticeten haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, trafik sigortasından kaynaklı tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacıya ait bulunan ... plakalı araç ile davalının sigortalısı olan ...plakalı aracın 07/09/2024 tarihinde çarpışması nedeniyle davacının davalıdan değer Kaybı Bedeli; ikame araç bedeli; orijinal parça fark bedeli; çekici bedelini talep edip edemeyeceği, talep edebiliyorsa miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz 16/05/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisi ile trafik bilirkişisi oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilerek dava konusu trafik kazasına karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının ne olduğu, aracın onarım masrafının orjinal parça ile yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere davacının aracında değer kaybının oluşup oluşmadığı varsa oluşan değer kaybı ikame araç bedeli; orijinal parça fark bedeli; Çekici bedelini yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Makine mühendisi ... ve Kusur bilirkişisi ...'dan alınan 27/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle ...Plakalı otomobil sürücüsü ...'ın maddi hasar ile neticelenen trafik kazasında kusursuz olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ün maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında %100 ( yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisinde olduğunu, Orijinal olmayan parça giderlerinin 38.703,34 TL olduğu, KDV dahil edildiğinde ise(38703,34438703,34x20/100) 46.444,008TL olduğu anlaşıldığı, araştırmalar neticesinde Tespiti yapılan orijinal parça giderlerinden(108.799,004 TL), orijinal olmayan parça giderlerini çıkardığımızda(108.799,004 TL - 46.444,008TL) kaza tarihi(07.09.2024) itibarı ile— KDV dahil 62.355 TL orijinal parça maliyet farkı alacağının oluştuğu, yapılan araştırmalarda parça tedariği ve onarım süresi 14 gün olarak tespit edilen araçta, tamir süresince günümüz şartlarında 15.400 TL kazanç kaybının(ikame araç bedeli) olduğu tespit edildiği, tespit edilen değeri(15.400 TL) merkez bankası enflasyon şartlarında kaza tarihine(07.09.2024) indirgediğimizde, kaza tarihi itibarı ile 12.783 TL kazanç kaybı alacağının oluştuğu, meydana gelen hasar nedeni ile ... plaka sayılı araçta 20.000 TL güncel değer kaybı tespit edildiği, tespit edilen bu tutarı, merkez bankası enflasyon şartlarında kaza tarihine(07.09.2024) indirgediğimizde, kaza tarihi itibarı 16.602 TL değer kaybı alacağının oluştuğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili 30/09/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 30,00 TL dava müddeabihini bilirkişi raporu doğrultusunda, 68.937 TL arttırarak, 68.967 TL'ye yükselttiklerini, toplam 68.967 TL'nin öncelikle kaza tarihinden, kabul görülmemesi halinde arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkilime verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacıya ait ... plakalı aracın davalının sigortalısı olan ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kayı tazminatı ile ikame araç bedeli ve çekici ücret bedelinin talebi amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalının ... plakalı aracın kaza tarihinde ZMSS kapsamında araç başına 200.000,00 TL teminat ile sınırlı olduğu; davacı tarafından yapılan başvuru kapsamında davacının aracının tamiri için 04/11/2024 tarihinde ...'a 90.000 TL, 11/11/2024 tarihinde ...'a 3.000 TL hasar ödemesi; 19/11/2024 tarihinde ...'a 10.000 TL değer kaybı ödemesi ile toplamda 103.000 TL ödeme yapıldığı; yapılan ödemeler neticesinde 97.000 TL poliçe teminat limiti kaldığı anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında alınan kusur raporu bir arada değerlendirildiğinde davacı araç sürücüsünün kusursuz olduğu; davalının sürücüsünün %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Davacının aracının iş bu kaza nedeniyle yapılan işlemlere ilişkin fatura; SBGM müzekkere cevapları dikkate alındığında düzenlenen bilirkişi raporunda değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede, Yargıtay 17.HD'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı dikkate alındığında değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir. Bu halde kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre düzenlenenen bilirkişi raporu dikkate alındığında davacının aracının modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarı, el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonral inci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi dikkate alındığında 16.602,00 TL değer kaybı tazminatının meydana geldiği anlaşılmıştır. Davalının değer kaybı kapsamında 10.000,00 TL ödeme yapması nedeniyle davalıdan 6.602,00 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının hasar bedeli tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede,
Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim uygulanması da doğru değildir. ( Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih ... E. ... K., 28.03.2016 tarih ... E.... K., 04.04.2016 tarih ...E. ...K., 17.03.2014 tarih ... E....K. Sayılı ilamları )
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ve... Karar sayılı ilamında "... sigortalı aracı hasar gören davacının hasar onarımını davalının belirlediği anlaşmalı serviste yaptırma zorunluluğu bulunmadığından, sigorta sözleşmesindeki "servis muafiyet uygulamaları" başlıklı özel şarta göre zarar hesabı yapılmasına ilişkin temyiz itirazlarının yerinde görülmemesine, ... " yönünde ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin... Esas ...Karar sayılı ilamında "... Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Dosya kapsamına göre, bilirkişi raporunda belirtilen %5 oranında iskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir..." yönünde kararlar dikkate alındığında davacının hasar onarımını davalının belirlediği anlaşmalı serviste yaptırma zorunluluğu bulunmadığından parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğine dair itirazına Mahkememizce itibar edilmemiştir.
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı hükmedilen hasara ilişkin tazminat bedeli için lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerektiğinden davalının bu savunmasına da itibar edilmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas-... Karar sayılı ilamı). Dikkate alındığında KDV dahil edilerek iskontosuz tespit edilen hasar bedelinin 62.355,00 TL olduğu anlaşılmakla davalıdan iş bu miktarı talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacının davalıdan "ikame araç bedeli"ni talep ettiği; ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedeli) davalı trafik sigortacısının sorumlu olmadığı iş bu tazminat kalemini davalıdan talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Bu nedenle iş bu kalem yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının davalıdan talep edilen "çekici ücreti gideri" gerçek zarar kapsamında olup davacı iş bu çekici ücretine dair dosyaya belge ibraz etmediği; 24.09.2025 tarihli duruşmada da alınan beyanında davacının elden ödeme yapması nedeniyle başkaca belge bulunmadığı anlaşılmakla davacının iş bu zarar kalemi yönünden zararı ispatlayamadığı anlaşılmakla iş bu kalem yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafından davalıya 13.12.2024 tarihinde KTK m.97 kapsamında başvuruda bulunulduğu anlaşılmakla davalının 25.12.2024 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Davalı taraf her ne kadar kısmi ödeme yapmış ise de İstanbul BAM 40. HD...Esas ...Karar sayılı ilamı dikkate alındığında "..Bu itibarla, davalı şirketin kısmi ödeme yaptığı hususu da göz önünde bulundurulduğunda başvurunun usulüne uygun bir şekilde gerçekleştiği görülmekle, temerrüt tarihi, başvuru tarihinden sonraki 8 iş günü olan 19/01/2011 tarihinde gerçekleşmiştir." usule uygun başvuru süresi sonucunda temerrüt tarihi dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne,
2-Davacının değer kaybı tazminatının 6.602,00 TL’nin 25/12/2024 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının hasar kaybı tazminatının 62.355,00 TL’nin 25/12/2024 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının ikame araç bedeli ve çekici ücret bedeli taleplerinin ayrı ayrı reddine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.710,45 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 615,40 TL harç ve 1.178,00 TL tamamlama harcı mahsubu ile noksan kalan 2.917,05 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 20,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 11.308,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 11.306,36 TL yargılama gideri, 615,40 TL peşin harç, 1.178,00 TL tamamlama harcı ve 615,40 TL başvuru harcı toplamı 13.715,16 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 3.599,47 TL'nin davalıdan, 0,53 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.05/11/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır