T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/222 Esas
KARAR NO: 2025/725
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/03/2025
KARAR TARİHİ: 14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı... Anonim Şirketi'nin hasara konu ... plakalı aracını müvekkili ...Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne 22/03/2023 - 22/03/2024 tarihlerinde geçerli olmak üzere ... numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine aldığını, 12/04/2023 tarihinde 1.36 promil alkol ile Ankara'dan Edirne istikametine seyir halinde iken ...Avrupa Yakası ...İlçesi Çiftalan ...mevkii yönünde aracın kontrolünü kaybederek yol kenarında bulunan...işletmelerine ait çelik bariyerlere çarparak tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Eksper raporu ve Kaza Tespit Tutanağı dikkate alındığında ve dilekçe ekinde mübrez fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere davalı yanın asli ve tam kusurlu olduğunun açık olduğunu, Davalı araç sürücüsünün KTK madde 51/2-b uyarınca kural ihlali yaptığını, emniyet genel müdürlüğünce yapılan alkol raporuna istinaden 1.36 promil alkollü olduğunun tespit olunduğunu, Somut olayda davalıya ait araç sürücüsünün, KTK'nın 57/1-a maddesine ve Genel Şartların 4/D (alkollü araç kullanma) aykırı hareket ederek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, Kaza nedeniyle 5.065,61-TL tazminat ödemesinin gerçekleştirildiğini, müvekkili rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden almadığını, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkını kullanarak zarar sorumlusuna rücu ettiğini, Sigorta ettirene ödenen tazminatın rücuen tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının haksız şekilde itirazda bulunduğunu, akabinde dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmışsa da bu sürecin anlaşamama olarak sonuçlandığını, davalı tarafından yapılan itirazın kötüniyetli olduğunu, eksper raporu ve dosyada mübrez fotoğraflar ile sabit olduğunu, bu haliyle davalının söz konusu hasardan sorumlu olduğunu bilebilecek durumda olduğunu ve takibe haksız ve mesnetsiz bir şekilde itiraz ettiğini, belirtilen sebepten ötürü davalı hakkında % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, nitekim İİK'nın 67. Maddesi uyarınca borçlunun itirazının haksızlığı halinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata hükmedilmesi gerektiğinin açık olduğunu, işbu hususun yerleşik Yargıtay içtihatları ile sabit olduğunu, Tüm bu nedenlerle; Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı takibine yaptığı haksız itirazın iptaline, Asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı... Kiralama A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının Müvekkil Şirketi hasım göstererek işbu davada taraf göstermesinin hukuka aykırı ve hatalı olduğunu, Mahkememiz nezdinde görülmekte olan davada husumetin; kazaya sebebiyet veren aracın işleteni sıfatına haiz olan kişilere yöneltilmesinin gerektiğini, işbu dava kapsamında sorumlu işleten sıfatına haiz kişinin, finansal kiracı olacağını, gerek finansal kiracı ile Müvekkili Şirket arasındaki sözleşme gerekse de 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu doğrultusunda; sorumlunun işleten sıfatına haiz finansal kiracı olması hasebiyle davanın müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiği kanaatinde olduklarını, Dava konusu olaya karıştığı iddia edilen ve finansal kiralama sözleşmesine konu ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa tabi bir araç olduğunu, Tüm bu nedenlerle; İşbu davanın ...A.Ş. 'ye ihbarına, müvekkili hakkında açılan hukuka ve yasaya aykırı, haksız davanın reddine, davacının kötü niyetli olarak açmış olduğu işbu itirazın iptali davasına bağlı olarak aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan... A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya ilişkin müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, sürücüde 1036 promil alkole rastlanmış olmasının başlı başına yeterli olmadığını, davaya konu kazanın vuku bulmasında münhasıran alkol ve uyuşturucu madde etkisinin olmasının gerekeceğini, her ne kadar sürücü ...'te 1.36 promil alkole rastlansa da işbu maddenin alınış zamanının tespit edilmediğini, davacı yan tarafından...Altyapı İşletmesine yapılan ödemenin detaylandırılmadığını, sigorta şirketinin gerçek zarar ilkesi doğrultusunda zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, rücu hakkının da yine gerçek zarar ilkesi doğrultusunda kullanılabileceğini, mahkememizin aksi kanaatte olması halinde müvekkili şirketin sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada kusura ve zarara ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, kusura ilişkin alınacak olan bilirkişi raporunun yanında zarara ilişkin ayrı bir rapor alınmasının büyük önem arz ettiğini, Tüm bu nedenlerle; Haksız ve mesnetsiz ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden reddine, Mahkememiz aksi kanaatte ise esastan reddine, İhbar olunan konumunda olmamız nedeniyle Müvekkili şirket adına hüküm kurulmamasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle zarar gören üçüncü kişiye ödenen bedelin, Trafik (ZMMS) Sigortası genel şartları uyarınca kazanın teminat dışı hale dayandığı iddiası ile sigorta şirketinin rücuen tazminatın tahsili amacıyla sigortalısı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığın, davalı şirket adına kayıtlı davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan hasara konu ...plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olduğu ve ZMSS genel şartlarının ihlal edildiği iddiasına dayalı dava dışı 3. Kişiye ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 7.468,03-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nun "işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlığını taşıyan 85. maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Aynı yasanın 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Davalı tarafından dosyaya sunulan 23.02.2022 tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin incelenmesinde dava konusu kazaya konu ... plaka numaralı aracın, davalı şirket ile dava dışı ... A.Ş arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin konusunu oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Davalı şirketin, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (6361 Sayılı Kanun) hükümlerine göre faaliyet göstermekte olan bir finansal kiralama şirketi olup, 6361 Sayılı Kanun’un 18.maddesinde Finansal Kiralama Sözleşmesi;“Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır.
Somut olayda, trafik kazasına karışan araç, kaza tarihinde davalı finansal kiralama şirketi adına kayıtlı olup, dava konusu araç finansal kiralama kapsamında dava dışı ... A.Ş' ne 23/03/2022 tarihinde teslim edilmiş olduğu finansal kiralama tescil bildirim kayıt belgesinden anlaşılmaktadır. Dava konusu aracın kaza tarihi itibari ile dava dışı şirkete kiraya verilmiş olduğu, kiralamanın uzun süreli kiralama olduğu ve anılan...Sözleşmesi kapsamında ... plakalı aracın zilyedi olan ve araçtan her türlü faydayı sağlayan kullanım ve bakımından sorumlu olan kiracı dava dışı ... A.Ş'nin aynı zamanda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre de işleten sıfatına sahip olduğu neticeten kiralanan aracın dava dışı kiralayan adına tescil edilmiş olduğu dolayısı ile araç işletenin dava dışı firma olduğu bu yönüyle davalının işleten sıfatının yani işbu dava yönünden pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar harcının peşin alındığı görülmekle, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-)Davalı... Finansal Kiralama Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 7.468,03-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır