T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/42 Esas
KARAR NO : 2026/344
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/01/2025
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç park halinde iken, müvekkiline ait araca vuran, ... Sigorta şirketinin sigortalısı ... plakalı aracın 04.01.2024 tarihinde, ... ili ... ilçesinde, ... plakalı araç sürücüsünün müvekkiline ait ... plakalı araca park halinde iken çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kusur raporuna göre karşı tarafın tam kusurlu bulunduğunu, Aracın bu kazadan ötürü çok fazla değer kaybettiğini ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığını, Müvekkilinin, kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili servisinde yaptırdığını, Kaza gerçekleşene kadar geçen süreçte aracın herhangi bir parçası değişmediği gibi kaporta ve boyasında herhangi bir kusur, çizik dahi olmamdığını, Müvekkilinin, araçta meydana gelen hasar sebebiyle araçsız kaldığını, tüm bu nedenlerle, şimdilik müvekkile ait ... plaka sayılı araç için ‘‘değer kaybı’’ için 100,00-TL ve “araç mahrumiyet bedeli” için 50,00-TL olmak üzere Toplamda 150,00-TL maddi tazminat tutarının; değer kaybı alacağı için tüm davalılardan olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile birlikte ödenmesine, araç mahrumiyet bedeli için de işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile birlikte ödenmesine, hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık olay esnasında davalı sürücünün kullanımında olan ve aynı zamanda davalılardan ... A.Ş. adına kayıtlı olan ... plakalı aracın trafik kaydına ve davalı araç sürücüsü ... ve araç işleteni ... A.Ş.'nin tüm taşınır ve taşınmazlarına kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. Şahıslara devri engelleyici nitelikte “ihtiyati tedbir” şerhi konulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı ... A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesini, müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu sebeple müvekkili açısından husumet sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, Tüm bu nedenlerle, davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkil şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle ; ... numaralı hasar dosyasında kasko sigortacısına 19.342,81 TL RÜCU ÖDEMESİ yapıldığını, ... numaralı hasar dosyasından yapılan değerlendirmede araçta reel kayıp oluşmayacağı tespit edilmiş ve davacının talepleri haklı olarak reddedildiğini, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle davanın usulden reddini talep ettiklerini, sigortalının kusurunun bulunmadığı hallerde müvekkili şirketin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, davacının taleplerinin genel şartlar kapsamı dahininde değerlendirilmesi ve hesaplamanın genel şartlardaki formülllere göre yapılmasının gerektiğini, değer kaybı talebinde bulunan aracın özellikleri, modeli, model yılı, kms.si, kullanılmışlık düzeyi, meydana gelen hasar, hasarın boyutu ve önceki kazasının bulunup bulunmadığının tespiti ile tüm bu hususların göz önünde bulundurularak hesap yapılmasını talep ettiklerini, Tüm bu nedenlerle, Belirsiz alacak şartları oluşmadığından davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, ... ve bağlantılı ... numaralı hasar dosyalarının celbine, Aracın geçmiş tarihli kazalarının ...'den sorulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin başvuru sahibi üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu zararın davalı ... şirketi ve işleten diğer davalı hedef araç kiralama şirketi tarafından tazmin edilmesinin gerektiğini, bu nedenle davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın olmadığını, müvekkilinin kazada ağır kusurunun olmadığını, araç hızı tali yol üzerinde 10/30 km/h civarı olduğunu, müvekkilinin kaza esnasında fren yaparak zararın oluşumunu azalttiığını, karşı tarafın kusurlu olduğunu, Tüm bu nedenlerle, İtirazlarımızın kabulü ile davanın pasif husumet yokluğu ve hukuki yarar yokluğundan reddini aksi takdirde esastan reddini ve müvekkilin yapmış olduğu ödemelerin zarardan mahsup edilmesini, İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, trafik kazasından kaynaklı tazminat davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, Davacı sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalanan diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluştuğu iddia olunan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.
Taraflar arasında davacıya ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... Şirketi adına tescilli, diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası sigortalanan ... plaka numaralı aracın karıştığı 04.01.2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası davacının aracında hasar oluştuğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya dayanak trafik kazasının meydana gelmesinde kazaya karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının ne olduğu, davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile araç mahrumiyet bedelinin sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin ne kadar olduğu hususundadır.
Davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen hasar dosyası celp edilmiş, sigorta gözetim merkezine yazılan müzekkere cevabında davacıya ait aracın 04.01.2024 tarihinden önce karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kaza kayıtları celp edilmiştir.
Mahkememizin 06/05/2025 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 makine mühendisi, 1 trafik bilirkişisinden oluşan heyete tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller kapsamında dava konusu kaza nedeni ile kusur oranlarının ve tarafların sorumluluğunun incelenerek davacının meydana gelen kaza nedeni ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunup bulunamayacağı ve var ise miktarının tespiti ve hangi davalıların sorumlu olacakları ve müterafik kusur konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ve...'a tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen 24/06/2025 tarihli raporda özetle; "... plakalı otomobil sürücüsü ... maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında 96 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu, ... plakalı park halinde otomobil sürücüsü ...'in maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, Dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisindedir. Kaza tarihi itibarı ile (04.01.2024)... plaka sayılı araçta 38.527 TL değer kaybı alacağı oluştuğu, Kaza tarihi itibarı ile (04.01.2024) davacı ...'in ... plaka sayılı araçtaki onarım süresince mahrumiyet- kiralama bedeli alacağının 3853 TL tespit edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 07/10/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile davalılar vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi için dosyamızın önceki Bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 28/11/2025 tarihli ek raporda özetle; " Sayın Mahkemenizin ara karar talimat yazısı doğrultusunda taraf vekillerinin heyetimiz tarafından tanzim edilen rapora yönelik olarak itiraz ettikleri, itiraz dilekçelerinin değerlendirilmek sureti ile heyetimizde bu konuda yeniden ek rapor talip edilmiştir. Sayın Mahkemeniz ara karar talimat yazısı doğrultusunda taraf vekillerinin tanzim etmiş olduğumuz rapora yönelik vermiş oldukları itiraz dilekçeleri incelenip yapılan itirazlar doğrultusunda tüm dosya kapsamı yeniden tetkik edilmiştir. Davalı sigorta vekili ve davalı ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun vekilinin itirazlarında kusur raporundaki oranları kabul etmediklerini, teknik bir konu olması nedeni ile uzman bir bilirkişiden rapor talep edilmiştir. Davaya konu olayın davalı — sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu sağa yönelerek yolun sağında sıralı park halinde bulunan araçlardan ... plakalı otomobile sol yandan çarpması sonucu olayın meydana geldiği tespit edilmiş olup, tarafların kendi aralarında tanzim ettikleri tutanakta bulunan si beyanında da davalı... plakalı otomobil sürücüsünün kendisinin sokak üzerinde seyrettiği sırada park halinde bulunan otomobile çarptığını beyan ettiği, kendi beyanından da anlaşıldığı üzere seyrini hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlamadığından dolayı direksiyon hakimiyetine kaybetmesi sonucu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği tespit edilmiş olup heyetimiz tarafından tanzim edilen KÖK RAPORDAKİ KUSUR ORANLARININ olayın oluşumuna aynen geçerli olduğu kanaatine varılmıştır. Tarafların hasar yönünden yapılan itirazlar ayrıntılı şekilde incelenmiş olup, kök raporda yapılan hasar yönünden yapılan tespitlerin, ... kaza kayıtları dikkate alınarak değer kaybı bedelinin piyasa şartlarına uygun olduğu ve yine araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken, onarım süresi de dikkate alınarak tespit edilen mahrumiyet bedelini, piyasa şartlarına uygun olduğu anlaşılmış olup kök raporda değiştirilecek bir husus olmadığı," yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 13/01/2026 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı ile dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdii ile davalı ... vekilinin 16/12/2025 tarihli itiraz dilekçesinde ödemeye ilişkin itirazları yönünden ek raporda değerlendirme yapılmadığından işbu hususun değerlendirilmesi için ikinci kez ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 28/03/2026 tarihli ek raporda özetle; "Değişen Parçaların Orijinal olduğundan dolayı değer kaybı olmayacağı” yönündeki itirazlar değerlendirildiğinde; değişen parçalar orijinal olsa da değer kaybı tespiti piyasadaki tüketicilerin araç alım satımı sırasında geçmişte alınan hasarlar tüketicilerin tercihlerini olumsuz yönde etkilediğinden değer kaybının oluşması aşikardır. Piyasadan edinilen araştırmalar neticesinde araçta değer kaybı oluştuğu tespit edilmiş olup kök raporda değiştirecek bir husus olmadığı kanaatine varılmıştır. “Aracın tamir sür! gün olarak belirlemiş ancak bu sürenin hangi kıstas veya gerekçe ile tayin ettiğini belirtmemiştir. Ayrıca gi 6.000 TL olarak ta; len kira bedelinin de hangi koşul ve gerekçe ile hesaplandığı da belirtilmemiştir.” Şeklindeki itirazları değerlendirildiğinde; Aracın kaç günde tamir olacağı ilgili tamir servislerinden yapılan araştırmalar neticesinde tespit edilmiştir. Kiralama bedelleri ise piyasa şartları dikkate alınarak enflasyon oranları da dikkate alınarak kaza tarihindeki ikame araç bedeli tespit edilmiş olup kök raporda ayrıntılı olarak sunulduğu görülmüş olup kök raporda değiştirecek bir husus olmadığı kanaatine varılmıştır,... şirketi tarafından davacı yana yapılan 19.342,81 TL ödemenin hangi zarar kaleminin tazmini için yapıldığının sorulmasına” yönelik talepte ise Zürih sigorta tarafından verilen beyan dilekçesinde “... numaralı hasar dosyasında kasko sigortacısına 19.342,81 TL RÜCUEN MADDİ HASAR ÖDEMESİ yapılmıştır. “ şeklindeki beyanlarını sundukları görülmüştür. Tarafların hasar yönünden yapılan itirazlar ayrıntılı şekilde incelenmiş olup, kök raporda yapılan hasar yönünden yapılan tespitlerin, ... kaza kayıtları dikkate alınarak değer kaybı bedelinin piyasa şartlarına uygun olduğu ve yine araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken, onarım süresi de dikkate alınarak tespit edilen mahrumiyet bedelinin, piyasa şartlarına uygun olduğu anlaşılmış olup kök raporda değiştirilecek bir husus olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Davacı vekili 30.06.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı ıslah etmiştir.
Mahkememizce dosyaya sunulan bilirkişi raporuna gerekçeli, somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle itibar edilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi hâlinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91 inci maddesinin birinci fıkrasında; işletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, yine olay tarihinde yürürlükte bulunan 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise; zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğu ve 2918 sayılı Kanun'da düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 sayılı Kanun'un haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ilâ 51 inci maddelerine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla mükelleftir. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve... Esas - ... Karar, 22.2.2012 tarih ve ... Esas - ...Karar, 16/1.2013 tarih ve ... Esas - ... Karar ve Yargıtay 17. HDBnın 20/05/2013 tairh ve ... Esas - ...Karar sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.
Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim uygulanması da doğru değildir. ( Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih ... E. ...K., 28.03.2016 tarih ... E. ... K., 04.04.2016 tarih ... E.... K., 17.03.2014 tarih ... E.... K. Sayılı ilamları )
Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih ve ... E. - ... K.) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. TTK'nın 1427 vd maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. (Yargıtay 17 HD 15.12.2011 tarih ve ... E. - ...28.03.2016 tarih ve ... E. - ...K., 04.04.2016 tarih ve... E. ... K.,17.03.2014 tarih ve... E. - ...K.) Davalı sigorta şirketi vekilinin bu hususlardaki istinaf sebepleri yerinde değildir.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ...K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 03.12.2020 tarih ... E. -...K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak ... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD 07.03.2016 tarih ve ...E.- ... K. sayılı ilamı)
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark gözönüne alınmaktadır. Davalı vekili her ne kadar 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan " zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğunun bu emredici hükümlerin uygulanması gerektiğini beyan etmiş ise de tarafı olmadığı ... sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması nedeniyle uygulanmaması gerekir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... Şirketi adına tescilli, diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan diğer davalı ... A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası sigortalanan ... plaka numaralı aracın karıştığı 04.01.2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında hasar meydana geldiği,davacıya ait araç ile davalı ...sevk ve idaresinde bulunan ... Plakalı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasının oluşumunda davalı araç sürücüsünün %100 oranında tam kusurlu olduğu, hasar sonucunda davacının aracında değer kaybı oluştuğu, oluşan değer kaybından davalıların yukarıda belirtilen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85 ve Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ilâ 51 inci maddelerine göre sorumlu olduğu, her ne kadar davalılardan ... tarafından aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile dava dışı...A.Ş'ne kiralandığından kiralayan kiracının işleten sıfatı ile zarardan sorumlu olduğu bu nedenle husumet yokluğu nedeni ile davanın kendileri yönünden reddine karar verilmesi savunmasında bulunulmuş ise de, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek öğretide, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ... plakalı otomobilin davalı ... AŞ tarafından akıllı cep telefonuna indirilen mobil uygulama üzerinden faaliyet gösteren dava dışı ... AŞ aracılığıyla davalı ...'ya kısa süreli kiralandığı, böylece adı geçen davalının araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile ekonomik yararlanmasının devam ettiği, nitekim davaya konu ... plakalı otomobilin davalı ...'ya 21/12/2023 tarihinde teslim edilmiş davaya konu trafik kazası ise 04/01/2024 günü meydana gelmiştir. Bu itibarla davaya konu ... plakalı otomobilin işleteni olduğu anlaşılan davalının, doğan zarardan KTK'nin 85'inci maddesi uyarınca sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin 11/09/2025 Tarih, ... Esas, ...Karar ) Yargıtay 17.HD'nin...E - ...K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmekle, bu ilkeler doğrultusunda bilirkişi tarafında yapılan hesaplamaya göre davacının davalılardan 38.527,00 TL değer kaybı tazminatı talep edebileceği, kaza nedeni ile onarım gören ve değişim yapılan parçaların ön sağ salıncak kolu ve rot kolunun değiştiği görülmekle Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi tarafından sunulan kayıtlara göre aracın daha önce aynı noktalardan hasar görmediği bu suretle hesaplanan tutardan herhangi bir tenzilat yapılmadığı, davalı sigorta şirketinin ödeme yaptığına dair itirazları bakımından sigorta şirketine yazılan müzekkere cevabında yapılan 19.342,81 TL ödemenin hasar ödemesine ilişkin yapılmış olduğunun bildirildiği değer kaybına ilişkin bir ödemenin yapılmamış olduğunun anlaşıldığı,davacının aracın makul tamir süresinin 4 gün olduğu ve davalılar ...ve ...Şirketi'nden talep edebileceği ikame araç bedelinin ise 3.853,00 TL olduğu ancak davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesi ile araç mahrumiyet bedeli yönünden talebini 1.463,00 TL'ye arttırdığı görülmekle talebe bağlılık ilkesi uyarınca davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile 38.527,00-TL değer kaybı tazminatının 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.463,00-TL araç mahrumiyet bedelinin 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜ ile 38.527,00-TL değer kaybı tazminatının 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
1.463,00-TL araç mahrumiyet bedelinin 04/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... A.Ş ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.731,72-TL karar harcının, peşin yatırılan 615,40-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 2.116,32-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 39.990,00 TL vekalet ücretinin davalılardan( ... A.Ş'nin 1.463,00-TL'sinden sorumlu olmaması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan toplam 13.107,90 TL yargılama giderinin, 615,40-TL peşin harcın ve 615,40- TL başvuru harcın toplamı 14.338,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekili, Davalı ... A.Ş. vekili ve Davalı ... A.Ş vekilinin ve yüzüne karşı, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
28/04/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır