T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/543 Esas
KARAR NO : 2026/360
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 21/07/2025
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı-borçlu şirket arasındaki ticari ilişki nedeniyle borç ve alacak ilişkisi mevcut olmakla, taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisi ticari hayatta sıkça görülen fiili cari hesap şeklinde yürütülmüş olduğunu, müvekkil şirket ile davalı arasında taşıma ilişkisi kurulmuş ve müvekkil bu ilişkiden doğan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmiş olmasına rağmen davalı- borçlu müvekkile olan 3726,40.-USD tutarındaki borcunu ödemediğini, bu borç bakiyesi ise esas itibariyle, davalı hesabına gerçekleştirilen; 35 Kap emtiaya ilişkin ... Cumhuriyeti taşımasından kaynaklı ... nolu 21/03/2025 tarihli 8670,00.-USD bedelli, faturaya ve bu faturanın dayanağı taşımadan kaynaklandığını, bu faturaya konu taşıma davalı hesabına yapılmış olup, müvekkili tarafından taşıma işlemleri eksiksiz yerine getirilmiş ve teslim gerçekleştirilmiş olduğunu, davalı yapılan bu taşıma karşılığında düzenlenen faturaya yasal süresi içinde itiraz etmemiş olmakla birlikte, aradan geçen zamana ve yapılan tüm şifahi görüşmelere yazılı bildirimlere rağmen davacı müvekkilinin taşıma hizmetinden kaynaklanan alacağına konu bakiye fatura bedelini ödemekten kaçındığını, bu alacağın tahsili amacıyla aleyhinde ... 27. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı ile yapılan icra takibine de davalı itirazda bulunmuş ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile .. 27. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin KDV'si ile birlikte karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/Davalı adına dava dilekçesi ve ekleri ile duruşma gün ve saatini bildirir tensip zaptının usule uygun tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacının ... 27. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı; alacaklı ise miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 03/12/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişi ...'den alınan 18/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... 27.İcra Dairesi'nin ... E.Nolu Takip dosyası incelendiğinde “Alacaklı (Davacı) ... A.Ş. “tarafından “Borçlu (Davalı) ... Ltd. ” aleyhine haciz talebiyle yürütülen takipte, borcun sebebi; 21.03.2025 tarihli, ... numaralı faturadan ve cari hesaptan kaynaklanan bakiye navlun alacağı 3.276,40 USD + 15,62 USD işlemiş faiz = 3.742,02 USD olarak belirtildiği görüldüğü, taraflar arasında 30.05.2025 tarihinde ... dosya numaralı ve ... başvuru numaralı dava şartı arabuluculuk hizmetine ilişkin görüme son tutanağı imzalandığı anlaşamama ile sonuçlandığı, davacı/alacaklı tarafın sunduğu 2025 yılına ait cari hesap ektrelerinde yapılan incelemede; Davacı/alacaklı ... A.Ş.'nin davalı /borçlu ... Ltd. Şti adına düzenlediği 21.03.2025 tarihli, ... nolu 8.670,00 USD karşılığı 329.315,21 TL'lik “Yurtdışı Navlun ücreti” faturasından kaynaklanan alacak bakiyesinin 30.09.2025 tarihinde 3.726,40 USD karşılığı 154.639,64 TL olduğu davacının/alacaklının yasal defter kayıtlarından teyit edildiği, sonuç olarak ;Davalı /borçlu ... Ltd. Şti.'nin 30.09.2025 itibariyle 3.726,40 USD borçlu olduğu görüldüğü tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, taraflar arasında taşıma hizmet ilişkisinden kaynaklı davalı hesabına gerçekleştirilen 35 Kap emtiaya ilişkin ...'da boşaltma limanlı ... nolu 21/03/2025 tarihli 8.670,00 Usd bedelli
faturaya istinaden davalının iş bu faturadan kaynaklı bakiye ödenmeyen 3.726,40 Usd yönünden ve cari hesap alacağından kaynaklı ... 27.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Davaya konu fatura yönünden taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması gerekeceğinden mahkememizin 03.12.2025 tarihli duruşma ara kararı uyarınca taraf ticari defterlerinde 12.01.2026 tarihinde HMK m. 222 uyarınca ihtaratlı ara karar uyarınca davacı tarafın ticari defterlerini ibraz ettiği ancak davalı tarafın ticari defter ibrazından kaçındığı anlaşılmıştır. Davaya konu fatura yönünden yapılan incelemede alınan bilirkişi raporunda davacı taraf ticari defterlerinin usule uygun tutulduğu anlaşılmakla davaya konu faturanın davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu davalı tarafça yapılan kısmi ödemeler neticesinde takibe konu fatura ve cari hesap bakiye alacağının 3.726,40 Usd olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu iş bu faturanın e fatura olduğu ve davalı tarafın süresi içerisinde faturaya yönelik itiraz bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalının ba- bs formlarının celbinde de davacı taraf ile ticari ilişkiye dair faturaların vergi dairesine bildirildiği anlaşılmıştır.
...tarihli ve ... Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.06.2003 tarihli ve...E., ...K. sayılı kararında fatura; “Ticari satışlarda satıcı tarafından alıcıya verilen ve satılan malın miktarını, vasıflarını, ölçüsünü, fiyatını ve sair hususları veya ifa edilmiş hizmetleri gösteren hesap pusulası olup, ticari belge niteliğindedir” şeklinde tanımlanmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesine göre; fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdî bir ilişkinin bulunması gerekir. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdî ilişkiyi yani alım-satım ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır.
Tek başına fatura düzenlenmesi akdî ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdî ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticarî defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir.
Davanın açıldığı tarihte ve yargılama sırasında yürürlükte bulunan HMK’nın “Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı 222. maddesi;
“(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.” şeklindedir.
7251 sayılı Kanunu’nun 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile 6100 sayılı Kanun’un 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir;“Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz”...'' (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.06.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı Kararı) dikkate alındığında davalı tarafından takibe konu faturaya ilişkin kısmi ödemede bulunduğu, cari ilişki kapsamında da ödeme yaptığı anlaşılmakla davalının ticari defter ibrazından kaçındığı, takip dosyası kapsamında borcun bulunmadığına beyana dair cevap dilekçesi ve deliller ibraz edilmediği anlaşılmakla bilirkişi raporu dikkate alındığında davacının davalıdan takibe konu fatura ve cari hesap bakiye alacağının 3.726,40 Usd olduğu bu nedenle davacının davasının kısmen kabulüne, davalının ... 27.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının 3.726,40 USD üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına karar vermek gerekmiştir. Takip dosyası kapsamında işlemiş faiz talep edilmiş ise de davalının iş bu bakiye borç nedeniyle temerrüde düştüğüne dair dosyada delil bulunmadığından takip öncesi temerrüd gerçekleşmediğinen işlemiş faiz yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalının fatura ve cari hesap kapsamında vergi müdürlüğüne bildirimde bulunduğu, alacağın likit olduğu anlaşılmakla takip talepnamesindeki takip tarihindeki dolar kuru dikkate alındığından 28.597,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulüne,
1-Davalının ... 27.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının 3.726,40 USD üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Takip talepnamesindeki takip tarihindeki dolar kuru dikkate alındığından 28.597,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 9.763,33 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.733,44 TL harcın mahsubu ile noksan 8.029,89 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 6.105,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ret miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 6.079,51 TL yargılama gideri, 1.733,44 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı toplamı 8.428,35 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 4.580,79 TL'nin davalıdan, 19,21 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/04/2026
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır