T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/718 Esas
KARAR NO: 2025/740
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 04/10/2025
KARAR TARİHİ: 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ek'te fatura bilgileri bulunan ...Marka,... Tip, 2004 model, ... Şasi/Seri No'lu ve ... motor no'lu iş makinasını (PALETLİ EKSKAVATÖR)... tarih ve ... seri nolu fatura ile davalıdan satın aldığını, satın alınan iş bu iş makinesinin teknik özelliklerini içeren ve fatura ile uyumlu olduğunu gösteren uzman bilirkişi raporu ek'te sayın Mahkemeye sunulduğunu, söz konusu iş makinasının anahtarları ve kendisi müvekkili nezdinde olup makine müvekkiline ait olduğunu, zira dava konusu iş makinesi tescilli bir araç olmadığını, bu sebeple mülkiyet, Eşya Hukuku'na ilişkin Medeni Kanun'nun "taşınır mülkiyeti", "B. Kazanılması", "I. Mülkiyetin nakli", "1. Zilyetliğin devri" başlıklı 763. Madde uyarınca zilyetliğin devri ve anahtar teslimi ile geçmekte olduğunu, anahtar teslimi ile zilyetliği ve mülkiyeti kazanan müvekkilinin makine üzerinde istediği gibi hakimiyet sahibidir ve fiili hakimiyetini dilediği gibi kullanabilmekte olduğunu, ne var ki iş bu iş makinesi halen Ticaret Odasına kayıtlı olmadığı (Plakasız olduğu) için trafik polisi tarafından trafikten men edilme tehlikesi ile karşı karşıya olduğundan ihtiyaç duyulan yerlere nakledilememekte, bu sebeple müvekkilinin oldukça büyük mağduriyetler yaşadığını, iş makineleri halihazırda "..." adresinde bulunduğunu, işbu iş makinelerinin Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. Maddesi uyarınca müvekkilinin kayıtlı bulunduğu ... Ticaret Odasına tescili yapılarak plakası çıkarılmak zorunda olduğunu, işbu iş makinelerinin ...'ya kaydı için ...'ya başvurulduğunda da, iş makinesi daha önce hiç kaydedilmediği için ...'un çıkardığı "İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar" Genelgesi'nin 9/4 maddesi gereğince mahkemeden sahipliğe dair karar getirilmesi istendiğini, bir başka ifade ile müvekkilinin davalıya borcu bulunmamasına ve fatura karşılığı anahtar teslim ile makine müvekkiline devir ve teslim edilmiş olmasına rağmen iş makinelerinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğuna dair Ticaret Odası tarafından mahkeme kararı istendiğini, Ticaret odası da bu karar doğrultusunda iş makinesini tescil etttiğini, bu nedenle ekte sunulan uzman bilirkişi raporunda teknik özellikleri belirtilen ... Marka, ... Tip, 2004 model, ... Şasi/Seri No'lu ve ... motor no'lu iş makinesinin mülkiyetinin müvekkili ...'a ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, tespit davasıdır.
Davacı ... Marka, ... Tip, 2004 model, ... Şasi/Seri No'lu ve ... motor no'lu iş makinesinin mülkiyetinin müvekkili ...'a ait olduğunun tespitine karar verilmesinini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı müzekkere cevabında davacı ...'ın gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamadığı mahkememize bildirilmiştir. ... Vergi Dairesi müzekkere cevabında kayıtlı usul ticari kazanç mükellefi olduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu V.U.K 177 maddeleri uyarınca belirlenen esnaf işletme sınırı aşıp aşmadığının 2025 yılı sonunda belli olacağı mahkememize bildirilmiştir.
Diyarbakır BAM 6. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında "6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtildiğinden Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekecektir.
Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesinde belirtilen hadlerden, 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda yarısını, 2. bendeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı belirlenmiş olup 2022 yılı için yıllık brüt hasılata göre 200.000,00 TL, yıllık alış miktarına göre 400.000,00 TL ve yıllık satış miktarına göre 570.000,00 TL olmak üzere sınırlar belirlenmiştir." dikkate alındığında davacının işletme defterine göre defter tuttuğu; gerçek kişi işletme kaydı bulunmadığı ve vergi kayıtlarında VUK m. 177 kapsamında hadler içerisinde kaldığı anlaşılmakla tacir olmadığı anlaşılmakla mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla Davacının Davasının Görev-Dava Şartı Yokluğundan-usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacının Davasının Görev-Dava Şartı Yokluğundan-USULDEN REDDİNE,
2-)Mahkememizin görevsizliğine,
3-)Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için başvurulması halinde, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4-)HMK 331/2 md. gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-)Süresi içinde dosyanın gönderilmesi için mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına
dair, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvurma ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 17/10/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır