T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/294 Esas
KARAR NO: 2023/86
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 15/09/2021
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketi “...” alan adı ile haber, blog ve interaktif çeşitli içerikler sağlayan alanında ilk olan ve yeni nesil yayıncılık anlayışının benimsendiği sosyal medya platformu olduğunu bu nedenle diğer basın yayın kuruluşlarının müvekkil şirketin içeriklerine yakın/benzer/taklit içerikler üretmesine yol açtığını, Davalı yanın ise ... web adresli dijital platform da internet yayıncılığı yapmakta olduğunu, Davalı tarafın kendi dijital platformunda, müvekkili tarafından yayınlanan 250 adet haber ve görselinin izinsiz olarak yayınladığının öğrenilmesi üzerine ... 2. FSHHM’nin ... D.iş No.lu dosyasında tespit yapıldığını ve tecavüzün ref'i ve men'i kapsamında her bir ihlal için şimdilik 1000 TL den 250 ihlal için 250.000 TL maddi tazminat, ve ilgili sitelere erişimin engellenmesi, içeriklerin silinmesi, tecavüzün men ve tespitini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA;Davalı açılan davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacının eser niteliği taşıdığı iddia olunan 250 adet içeriğin davalı yanca izinsiz kullanıldığı iddiası kapsamında gerçekleştirilen tecavüzün ref'i ve men'i, her bir ihlal için şimdilik 1000 TL den 250 ihlal için 250.000 TL maddi tazminat, ve ilgili sitelere erişimin engellenmesi, içeriklerin silinmesi, tecavüzün men ve tespiti taleplerine ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava dilekçesi davalıya tebliğ olunmuş,davalı açılan davaya cevap vermemiş, Mahkememizce dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ...26/09/2022tarihli bilirkişi raporlarında; https://... web sitesinin şu anda yayında olduğu, ancak davalı tarafından dava dilekçesinde sözü edilen 250 adet URL adreslerine ... 2.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin “16.03.2021” tarihli kararında erişim engeli getirildiğinden, bu web adreslerine ulaşılmadığı , ilgili URL adreslerinin incelemesi ... 2.Fikri Sınai Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş numaralı dosyası içerisinde bulunan erişim engelleme kararı alınmadan önce alınmış “19.01.2021” tarihli bilirkişi raporu üzerinden yapıldığını, fakat ilgili adreslerin incelemesi ...arşiv sitesi üzerinden de gerçekleştirildiğini ve Dosya konusu “...” web sitesinde yayınlanan içeriklerin, günlük haber niteliğinde olduğu, FSEK kapsamında eser vasfı bulunmadığı, Davalı tarafından ... web sitesinde, ... web sitesinde yer alan dava konusu içeriklerin davalı sitede davacıdan izinsiz olarak, birebir aynı cümlelerle yayınlandığı, Davalı tarafından gerçekleştirilen yayının iktibas serbestisi kapsamında kalmadığı, FSEK md. 84 delaleti ile TTK 55-1 c hükmü uyarınca düzenlenen haksız rekabet fiilinin unsurlarını oluşturduğu ,Davalı fiilleri nedeni ile davalıdan talep edilebilecek tazminat tutarının 53.930, 46 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Rapora itiraz üzerine 2. Kez bilirkişi heyeti oluşturulmuştur.
Bilirkişiler ..., ..., ... 23/01/2023 tarihli bilirkişi raporlarında; Davacıya ait olduğu belirtilen internet web sitesinin “...” Alan Adı (Domain) URL adresinde güncel olarak açık ve faaliyette olduğu, Davalıya ait olduğu belirtilen internet web sitesinin “...” Alan Adı (Domain) URL adresinde güncel olarak açık ve faaliyette olduğu, ancak dava dilekçesinde sözü edilen 250 adet URL adreslerine ... 2.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin “16.03.2021” tarihli kararında erişim engeli getirildiğinden, bu web adreslerine güncel olarak ulaşılmadığı, dosya üzerinden yapılan detaylı incelemelerde 19.01.2021 tarihli ... D.İş dosyasına sunulan bilirkişi raporunda teknik tespitlerin gerçekleştirildiği ve davaya konu linklerin / sayfaların yayında olduğu tespit edildiği, Davacıya ait olduğu belirtilen “...” web sitesinde yer alan dava konusu içeriklerin davalıya ait olduğu belirtilen “...” web sitesinde birebir aynı cümlelerle / içeriklerle yayınlandığı, davalı linkleri incelendiğinde ise, ... adlı web sitesinde yayınlanan haber içeriklerinde, kaynaklarında vs. “...” ibaresinin yer almadığı ve kaynak gösterilmediği, Davaya konu ... ve ... uzantılı linklerde yer alan içeriklerin “günlük havadis ve haber” olduğu, içeriklerin açıklanan nedenlerle fikir ve sanat eseri olmadığı ve sahibinin hususiyetini yansıtmadığı, eser niteliği taşımayan basın münderecatları, fikri hukuk kapsamında korunamayacağından bunlardan yararlanmaya ilişkin olarak basın hukukunun özel hükümleri ile haksız rekabet hukukunun hükümlerinin uygulanabileceği görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
YASAL DÜZENLEME ( Haksız Rekabet );
FSEK Madde 83 (Ad ve alametler: ) "Bir eserin ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz.
1 inci fıkra hükmü umumen kullanılan ve ayırt edici bir vasfı bulunmıyan ad, alamet ve dış şekiller hakkında uygulanmaz.
Bu maddenin uygulanması kanunun 1 inci, 2 nci ve 3 üncü bölümlerindeki şartların tahakkukuna bağlı değildir.
Basın Kanununun 14 üncü maddesinin mevkute adları hakkındaki hükmü mahfuzdur.
Tecavüz eden tacir olmasa bile, birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır."
Madde 84 ( İşaret, resim ve ses) "Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarıyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını menedebilir.
Tevacüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır.
Eser mahiyetinde olmıyan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır." hükmü,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (14.02.2011 tarihli yayınlanan);
Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükmü yer almaktadır.
Toplanan deliller, taraf iddiası, HMK 266 madde kapsamında dosyada sunulu deliller ile uyumlu, denetim ve hüküm kurmaya elverişli iki farklı heyetten alınan ve da vacıya ait “...” web sitesinde yayınlanan içeriklerin, günlük haber niteliğinde olduğu, FSEK kapsamında eser vasfı bulunmadığı, haksız rekabet hükümlerine göre korunacağına dair rapor içerikleri gözetildiğinde;
Davacının hak sahibi olduğu ... alan adında yer alan içeriklerin( 250 adet haber ve görselinin) izinsiz olarak Davalı yanın ise ... web adresli dijital platform da yayınlandığı ve eser niteliğine haiz olmadıkları, günlük havadis ve haber niteliğindeki içeriklerin FSEK 1-B maddesi kapsamında sahibinin hususuyetini arz etmeyen ve eser olarak korunacak nitelikte olmayan içerikler olduğu, ancak FSEK m. 83 veya FSEK m.84'e göre korunabileceği bu ihlal nedeniyle ileri sürülecek talepler yönünden FSEK m.68 hükmünün değil; TTK m.54 ve devamındaki haksız rekabet hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.
Davacının haksız rekabete dayalı olarak eylemin haksızlığının tespitini talep edebileceği gibi haksız rekabete dayalı olarak maddi tazminat isteminde de bulunabileceği anlaşılmıştır. Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde ... çok ciddi trafik alan bir site olmadığı dolayısıyla davacı yanca talep edilen tazminatın fahiş olduğu, ilk bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere sitede toplam ziyaret, görüntüleme ve sitede kalma sürelerinden bu durumun anlaşılmakta olduğu, bilirkişilerce Sitede inceleme yaptıkları zaman dilimindeki mevcut durumuna bakıldığında da Google Adsense reklamlarına yer verildiğini,bu reklamlara CPC ve CPM adı verilmekte olup, CPC; Tıklama başına maliyet olarak tanımladığı, Reklamın 1 kez tıklanması 1 CPC anlamına gelir. CPM'in (Cost Per Mille) Türkçe karşığı “Bin Gösterim Başına Maliyet” anlamına gelmekte olup. Yani alınan reklamın 1000 kere gösterilmesi sonucunda kazanacağınız ücret anlamına gelmekte olduğunu, Rayiç bedel olarak değerlendirme yapıldığında 1000 görüntülemenin ortalama 20 TL'ye tekabül ettiğini, net bir sayı ve bedel çıkarılmasının mevcut dosya kapsamına göre oldukça zor olduğunu,
Ancak CPM açısından değerlendirme yapıldığında yapılan ihlalin 1.057,56 TL olabileceği, CPC açısından değerlendirme yapıldığında net bir rakam vermenin çok zor olduğu ancak; her görüntülemenin reklamlarının bir kere tıklandığı düşünülürse rayiç bedelin görüntülenme sayısıyla çarpılması neticesinde CPC rayiç bedelinin 52.873 TL olabileceği , dolayısıyla CPC ve CPM toplamının ihlal için talep edilecek meblağ olacağı ve Netice olarak; dava konusu
ihlalin niteliği, sektör rayiçleri ve deneyimleri kapsamında , bilirkişi heyetinde yer alan medya uzmanı bilirkişisinin yapmış olduğu değerlendirme neticesinde somut olayda FSEK 84 delaletiyle TTK 55/1/c maddesine göre toplamda 53.930, 46 TL tazminata hak kazanıldığı tespit edilmiştir.
Belirlenen maddi tazminat tutarı somut olaya uygun bulunmuş, ihlalin niteliği, ... çok ciddi trafik alan bir site olmadığı, dolayısıyla davacı yanca talep edilen tazminatın fahiş olduğu, sitede toplam ziyaret, görüntüleme ve sitede kalma sürelerinden haraket ile davalının kullandığı mecra ve süre gözetilerek hak ve nesafat kurallarına göre, TTK 54 yollamasıyla fsek 84-86 madde hükümlerine göre 53.590.46 TL nin delil tespit tarihi olan 19.1.2021 tarihinden itibaren yasal faziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davalının davacıya ait eser niteliğine haiz olmayan 250 adet görseli izinsiz kullanması nedeniyle tecavüz eyleminin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ... ibareli site içindeki davacıya ait ihlal teşkil eden görsellerin çıkarılmasına karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalının davacıya ait eser niteliğine haiz olmayan 250 adet görseli izinsiz kullanması nedeniyle tecavüz eyleminin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Fsek 84-86 madde hükümlerine göre 53.590.46 TL nin delil tespit tarihi olan 19.1.2021 tarihinden itibaren yasal faziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3- ... ibareli site içindeki davacıya ait ihlal teşkil eden görsellerin çıkarılmasına,
4- 3.660,76 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 3.601,46 TL harcın davalıdan tahsiline,
5- Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Tecavüz eyleminin tespitine, durdurulması talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 59,30 TL başvuru harcı 59,30 TL peşin harç 7.778,50 bilirkişi ve tebligat gideri olmak üzere toplam 7.897,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma), davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 30/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır