T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/292 Esas
KARAR NO: 2023/41
DAVA: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2020
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Tescil Numaralı “...” isimli patentin SMK 82 ve 83. madde kapsamında patentlenebilirlik şartlarını haiz olmamasına rağmen tescilli edildiğini, bu nedenle davalı adına tescilli ... Tescil Numaralı “...” isimli patentin hükümsüz kılınmasına ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketin 1968 yılında kurulmuş olduğu, metal kesiminde plazma, lazer ve su jeti sistemleri, yazılımları, hareket kontrolleri ve sarf malzemeleri teknolojisi konusunda öncü şirketlerden olduğunu, Davacı şirketin ..., ..., ... kodlu ürünlerini davaya konu ... numaralı patentin koruma kapsamına girdiğinin görülmesi üzerine ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde ...D. İş sayılı dosyası ile hak ihlali olduğunun tespitinin yapıldığını, davaya konu ... numaralı patentin bir Avrupa Patenti olduğunu ve Avrupa Patent Ofisi bülteninde ... numarasıyla yayınlandığını, ürünün patentlenebilirlik şartlarına haiz olduğunu, ayrıca Davacı şirkete karşı ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde ... E. numarası ile açılan dava sonucunda Davacı şirketin ürünlerinin davaya konu ürünlerin üretim ve satışının önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiğini, buna rağmen davacının İzmirde gerçekleşen bir fuarda ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, Davacının İzmir’de aleyhine bilirkişi raporları alınan davaları bekletmek amacı ile huzurdaki davayı açtığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davalı adına ... tescil nolu patentin hükümsüz kılınması sicilden telkini istemine yönelik olarak açılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
Bilirkişiler ..., ..., ..., ... 30/03/2022 tarihli tarihli bilirkişi raporlarında; ... belge numaralı patent belgesinin dosyadaki deliller karşısında “Yenilik” ve “Tekniğin bilinen durumunun aşılması”kriterlerine uygunluk gösterdiğini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler..., ..., ..., ... 01/09/2022 tarihli EK bilirkişi raporlarında; ...belge numaralı patent belgesinin dosyadaki deliller karşısında “Yenilik” ve “Tekniğin bilinen durumunun aşılması”kriterlerine uygunluk gösterdiğini bildirmişlerdir.
UYUŞMAZLIĞA UYGULANACAK MEVZUAT
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU(10/01/2017 yürürlük)
GEÇİCİ MADDE 1: (2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan ek patent başvurularının sonuçlandırılmasında, ek patent başvurusu veya ek patentin bağımsız patent başvurusu ya da patente dönüştürülmesinde, asıl patent başvurusunun başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır. İncelemesiz verilen patentin incelemeli patent başvurusuna dönüştürülmesinde, patent başvurusunun faydalı model başvurusuna ya da faydalı model başvurusunun patent başvurusuna değiştirilmesinde, patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ulusal aşamaya giren uluslararası veya bölgesel anlaşmalar yoluyla yapılmış patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvurunun ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki patentler ( Tıbbi ve Veteriner ilaç üretim usulü ve ürünleri) hakkında aynı maddenin uygulanmasına devam edilir.
(4) Önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş patent ve faydalı modeller için 99 uncu (patent verilme kararına itiraz),138 inci (patent hükümsüzlüğü) ve 144 üncü(Faydalı Model hükümsüzlüğü) maddeler ile 113 üncü maddenin beşinci fıkrası ( Kamu kurumlarında çalışanlara ödenecek bedel) ve 121 inci maddenin sekizinci fıkrası(Yükseköğretim kurulu ile buluş sahiplerine ödenecek bedel ) hariç olmak üzere bu Kanun hükümleri uygulanır. " hükmü, dikkate alındığından hükümsüzlük ve tecavüz davasında 551 sayılı KHK hükümleri esas alınmalıdır.
Dava konusu ...sayılı patent 29.9.2008 tarihinde tescil edilmiş olup, Bu durumda, hükümsüzlük yargılamasında mülga 551 sayılı KHK hükümleri dikkate alınacaktır. Öte yandan Avrupa Patent Sözleşmesi'nin Avrupa patentlerinin hükümsüz kılınması başlıklı 138'nci maddesine göre, bir Avrupa patenti ancak bu maddede yazılı sebeplere göre hükümsüz kılınabilir. Bu maddede sayılı hükümsüzlük nedenleri ise 551 sayılı KHK hükümleriyle de uyumlu olup, eldeki davada yenilik ve buluş basamağı koşullarının incelenmesi sırasında değerlendirme buna göre yapılmalıdır. Dolayısıyla bilirkişilerce hükümsüzlük incelemesinde kullanılan yöntem mahkememizce denetime ve yasal mevzuata uygun olarak bulunmuştur.
Bilindiği üzere ; “Patent başvurusu veya patentten doğan korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenir. İstem veya istemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır.
İstem veya istemler, bir yandan patent başvurusu veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve diğer yandan üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde birlikte yorumlanır.
İstem veya istemler, kullanılan kelimelerle sınırlı olarak yorumlanamaz. Bununla beraber, patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının tespitinde istem veya istemler, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde kabul edilmez.
İstem veya istemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır”
Yenilik değerlendirmesi:
Yenilik değerlendirmelerinde öncelikle ana istem ve bu ana isteme bağlı olarak yazılmış bağımlı istemlerin belirlenmesi gerekir. Prosedürde öncelikle ana istemin yenilik değerlendirmesi yapılır. Şayet ana istemde belirtilen unsurların tamamı tek bir dokümanda açıklanmamışsa, o istemin yeni olduğu sonucuna ulaşılır. Diğer bir ifadeyle, yenilik değerlendirmesinde birden fazla doküman birleştirilerek değerlendirme yapılamaz. Ayrıca ana istemin yeni olması durumunda bu isteme bağımlı yazılan istemlerin de yenilik vasfına sahip oldukları anlaşılır.
Buluş Basamağı:
551 sayılı KHK’ya göre buluş; ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir. Bu tanımda geçen teknik alanda uzman kişinin teknik konu ile ilgili bilgi sahibi olması özelliğinin yanında tekniğin bilinen durumu ile ilgili her bilgiye erişebilir kişidir. Bu kişinin diğer bir özelliği ise günlük rutin işlerini yapabilmesi kapasitesinin yanında bu kişi buluş yapma yeteneğine sahip değildir. Buluş yapma yeteneğine sahip olmaması özelliği, buluş basamağı kriteri değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gereken önemli bir özelliktir.
Buluşun aşikâr olup olmadığını yani buluş basamağına sahip olup olmadığına karar verebilmek için çeşitli yöntemler vardır. Bu yöntemlerden en kullanılır olanı “Problem ve Çözüm Yaklaşımıdır”. Bu metot Avrupa Patent Ofisinin geliştirdiği metottur (EPO Guideline, Başlık-C, Bölüm IV). Problem ve çözüm metodu 3 aşamada uygulanır:
1-En yakın bilinen teknik belirlenir: Buluş ile alakalı tekniğin bilinen durumundaki en yakın bilgi/belgedir (Buluşun en fazla özelliklerine sahip bir doküman)
2-Objektif problem tanımlanır: Buluşun sağladığı teknik etkilere (sonuçlara) ulaşmak için en yakın bilinen teknik nasıl değiştirilir veya adapte edilir
3-Could/would yaklaşımı: En yakın teknik ve objektif teknik problemden başlanarak iddia edilen buluşun teknik alanda uzman kişi tarafından aşikâr olup olmadığı sorgulanır. İddia edilen buluşa ulaşmak için; en yakın tekniği değiştirmek veya uyarlamak suretiyle teknik problemi çözmek için tekniğin bilinen durumu içinde teknik alanda uzman kişiyi harekete geçirecek herhangi bir emare veya ipucu var mı? Genellikle en yakın doküman ile tekniğin bilinen durumuna yakın başka bir doküman (yani birden fazla doküman) birlikte ele alınarak buluşun aşikâr olup olmadığı incelenir.
Patentin hangi hallerde hükümsüz kılınabileceği Avrupa Patent Sözleşmesinin 138. Maddesinde , mülga 551 sayılı KHK nın 129. maddesinde ve 6769 sayılı SMK ’nun 138. maddesinde üzenlenmektedir. Anılan madde hükümlerine göre patentteki istemlerin yeni olmaması, patentin buluşsal adım koşulunu taşımaması halleri hükümsüzlük sebebidir.
Avrupa Patent Sözleşmesinin anılan hükmüne göre Avrupa Patentinin konusunun, sözleşmenin 52 ila 57. Maddelerine göre patentlenebilir nitelikte olmaması hali düzenlenmektedir. Sözleşmenin 54. Maddesinde yenilik koşulu, 56. Maddesinde ise buluşsal adım koşulu yönünde düzenlemeler yer almaktadır.
Toplanan deliller, HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli kök ve ek raporda yeniliği ortadan kaldırdığı iddia edilen dökümanlar (2001 tarihli ... (...) ,
... (...) sayılı teknik dokümanlanlar) alanında uzman bilirkişi heyetince incelenmiş olup,
... sayılı patentin davacı tarafından ileri sürülen 2001 tarihli ...(...) sayılı teknik doküman karşısında yeni olup olmadığı, 2001 tarihli ... (...) sayılı teknik doküman karşısında buluş basamağı içerip içermediği, ...(...) sayılı teknik doküman karşısında yeni olup olmadığı hususları teknik yönden denetime uygun şekilde incelenmiş olup ; ... sayılı patentin birinci istemi ile ona bağlı olan tüm bağlı istemlerin yeni olduğu ve buluş basamağı kriterini sağladığı, tekniğin bilinen durumunu aştığı anlaşıldığından hükme dayanak yapılan kök ve ek rapor içerikleri gözetilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-179,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 125,50 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır