T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/212 Esas
KARAR NO: 2022/207
DAVA: Endüstriyel Tasarım Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 17/07/2020
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... tescil numaralı çoklu tasarım belgesinde yer alan ... desenin, yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımamakta olduğunu, desen niteliğinin olmadığını, bahse konu tasarımın suni deri sektöründe, suni deri ürünlere doğal deri görünümü verilmesi için yapılan baskı işlemiyle verilen alelade bir görünümden ibaret olduğunu, iç ve dış piyasada uzun yıllardır var olan ve kullanılan, kamuya mal olmuş, ilk defa davalı şirket tarafından oluşturulmayan, piyasadaki diğer tasarımlardan herhangi bir farklılığı ve özgünlüğü de olmayan, dolayısı ile tasarım tescili için öngörülen yasal şartları taşımayan bir görünümden ibaret olduğunu, Bahse konu deseni taşıyan; davalı şirkete, davacı şirkete ve sektördeki diğer şirketlere ait çeşitli renklerde suni deri örnekleri ile yurt dışından ithal edilen çeşitli renklerde suni deri örnekleri dosyaya sunulacak olan deriler incelendiğinde; ürünlerin görünümlerinin aynı veya ayniyet derecesinde benzer olduklarının görüleceğini, Yine, suni deri sektöründe uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması halinde; bahse konu desenin alelade deri görünümünden ibaret olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığının tespiti ile davalı şirkete ait ... tescil numaralı çoklu tasarım belgesinde yer alan ... desene ilişkin tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu tasarım yalnızca doğal bir görünüm vermek amacıyla esinlenilenerek, müşterilerin beğenileri doğrultusunda ve yaratıcısının hususiyetini taşır bir biçimde davalı tarafından türetildiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yapılan inceleme neticesinde verilen tescil kararının da tasarımın tescile elverişli olduğunu ve tescil ile koruma altına alınabileceğini kanıtlandığını, tescile bağlanan tasarımın yeni ve ayırt edici olduğunu , bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Davalı adına ... nolu ETB'nin 3 nolu deseninin hükümsüzlüğüne ilişkin dir
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 266 madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
Bilirkişiler ..., ..., ... 06/04/2022 tarihli bilirkişi raporlarında; Dosya kapsamında sunulmuş belgeler incelendiğini ancak taraflarca sunulan delilerde bilişim hususunda internet vb. herhangi bir bilgi veya belge görülemediğinden internet üzerinden bir inceleme yapılamadığını ancak Hükümsüzlük talebi yönünden yapılan incelemede; Dosya kapsamında hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ürünlerin üretim, katalog tarihleri gibi tarih bilgilerinin mevcut olmadığının görülmüş olup, ... tescil nolu tasarımın tescil edildiği 30.12.2017 tarihinden önce üretildiğini gösterir nitelikte bir delil dosya içeriğinde mevcut olmadığından, bu hususta bir kanaate varılamadığı bildirilmişlerdir.
Bilirkişiler deri sektör bilirkişi ... , tasarım uzmanı ..., bilişim uzmanı ... 08/02/2022 tarihli bilirkişi raporlarında; Dava konusu desenin üretimin son işlemler dediğimiz gofraj, emprime ve baskı işlemleri ile verilebileceğinin anlaşıldığını, ayrıca suni deri sektöründe yapılan piyasa araştırmaları kapsamında söz konusu suni deri deseninin piyasada uzun yıllardan beri var olan ve kullanılan bir desen olduğunun anlaşıldığını, Endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımın doğal deri görünümünün var olmasıyla birlikle, piyasada bulunan ürünlerden ayırt edici bir özelliğinin bulunmadığı değerlendirildiği, Davacı ... Şirketine'ne ait ... ve davalı ... Şirketi'ne ait ... web sitesi incelendiği her iki firmanın da benzer sektörlerde suni deri üretimi ve pazarlaması yaptığının tespit edildiğini, tescilin hükümsüzlük talebi için dosyada sunulan davalı firmaya ait ... tescil nolu endüstriyel tasarım ile sunulan diğer ürünlerin arasında tescilin iptalini gerektirecek nitelikte benzerlik ilişkisi bulunduğunu bildirmişlerdir.
İtiraz üzerine heyete Endüstri mühendisi sektör bilirkişi ... eklenerek ek rapor alınmıştır.
Bilirkişiler ... , ...,... 01/09/2022 tarihli EK bilirkişi raporlarında; Dava konusu desenin sektörel olarak uzun yıllardır piyasada var olduğu ve davalının başvuru tarihinden çok uzun yıllar öncesine dayandığı, Son 12 yıldır ise gerçek (natürel) deri yerine çok sıklıkla kullanılan bir desen olarak kullanılmaya devam ettiği, Endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımın doğal deri görünümünün var olmasıyla birlikte, piyasada bulunan ürünlerden ayırt edici bir özelliğinin bulunmadığı, Davalı firma adına tescilli ... tescil numaralı çoklu tasarım belgesinde yer alan 3. desenin 30.12.2017 başvuru tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik ve özelliklerine sahip olmadığı Sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
6769 sayılı SMK hükümlerine göre yeni ve ayırd edici tasarımlar belge verilerek korunur. Bir tasarımın aynısı başvuru ve ya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılıklar gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırd edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Ayırd edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır.
Hükümsüzlük sebepleri;
A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,
B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,
C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,
D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,
E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.
Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.
Dosyaya ibraz edilen deliller, celp edilen TPE kayıtları, bilirkişi raporları tasarım hukuku kapsamında dosyadaki deliller ile uyumlu, hükümsüzlüğü istenen tasarımın koruma tarihi itibarıyla rüçhan tarihinden önce kamuya sunulduğunun denetime uygun şekilde incelendiği son bilirkişi raporu da dikkate alındığında; ... tescil nolu çoklu ETB'nin ... Desenine ilişkin desenin sektörel olarak uzun yıllardır piyasada var olduğu ve davalının başvuru tarihinden çok uzun yıllar öncesinde piyasada yer aldığı, Son 12 yıldır ise gerçek (natürel) deri yerine çok sıklıkla kullanılan bir desen olarak kullanılmaya devam ettiği, Endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımın doğal deri görünümünün var olmasıyla birlikte, piyasada bulunan ürünlerden ayırt edici bir özelliğinin bulunmadığı, Davalı firma adına tescilli ... tescil numaralı çoklu tasarım belgesinde yer alan ... desenin 30.12.2017 başvuru tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik ve özelliklerine sahip olmadığı belirlendiğinden Davalıya ait ... tescil nolu çoklu ETB'nin ... Desene ilişkin tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-Davanın Kabulüne
2-Davalıya ait ... tescil nolu çoklu ...'nin ... Desene ilişkin tasarımın hükümsüzlüğüne,
3-Karar kesinleştiğinde Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilmesine,
4-80,70 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 26,30 TL harcın davalıdan tahsiline,
5-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 54,40 TL başvuru harcı 54,40 TL peşin harç 167 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 7.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.275,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 13/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır