T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/146 Esas
KARAR NO: 2021/347
DAVA: Sözleşmeden Kaynaklanan alacak ve tecavüzün ref-i
DAVA TARİHİ: 24/07/2017
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmeden Kaynaklanan alacak ve tecavüzün ref-idavasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." adlı tv dizisinin yönetmeni olduğunu, bölüm başı 40.000 TL ücret ile görev aldığını, ancak son 14 bölümün telif ücretlerinin müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin bu 14 bölümü için mali haklar devretmediğini, dizinin son 14 bölümü dahil, tamamının ...'de yayınlandığını, halen 87 farklı ülkede ve online medya platformlarında yayınlandığını, müvekkilinin FSEK'ten doğan mali ve manevi hakların ihlal edildiği iddiasıyla, davanın ref'ini, dizinin yurt içi ve yurt dışı her türlü medya platformunda yayının tedbiren durdurulmasını, FSEK 68.maddesi gereği 3 kat hesabıyla şimdilik 540.000 TL' maddi ve 10.000 TL manevi tazminat ile FSEK 70.maddesine göre davalının temin ettiği kardan( yurtdışı satış nedeniyle) şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında sözleşmesel bir ilişkinin bulunduğunu, davacının son 14 bölüm çekimlerini müvekkiline teslim edip dizinin Tv'de yayınlanmasıyla mali hakların müvekkiline devredildiğini, bu nedenle mali hakların ihlaline ilişkin bir durumun söz konusu olmadığını beyan ederek haksız ve hukuka aykırı davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacının "..." adlı tv dizisinin yönetmeni olduğu,, bölüm başı 40.000 TL ücret ile görev aldığı, son 14 bölümün telif ücretlerinin ödenmediği, davacının bu 14 bölümü için mali haklar devretmediği, dizinin son 14 bölümü dahil, tamamının ...'de yayınlandığı, halen 87 farklı ülkede ve online medya platformlarında yayınlandığını, davacının FSEK'ten doğan mali ve manevi hakların ihlal edildiği iddiasıyla tecavüzün ref'i, dizinin yurt içi ve yurt dışı her türlü medya platformunda yayının tedbiren durdurulması, FSEK 68.maddesi gereği 3 kat hesabıyla şimdilik ödenmeyen 540.000 TL'nin ve 10.000 TL manevi tazminat ile FSEK 70.maddesine göre davalının temin ettiği kardan( yurt dışı satış nedeniyle) şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ve... 24/04/2017 tarihli raporunda; davaya konu ... isimli dizinin FSEK 5 çerçevesinde sinema eseri olduğunu, davacının davaya konu dizinin yönetmeni sıfatıyla ortak eser sahibi olduğunu, davalının davaya konu dizinin yapımcısı olduğunu, davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 5.2.1. maddesi çerçevesinde ödemesi yapılmayan son 14 bölüm ile ilgili olarak; davacının Banka Dökümlerinde sunmuş olduğu Davalı ... firmasında “...” dizisi yönetmenlik bedeli için düzenli olarak gelen EFT'ler olduğunu, bunların 2015-2016-2017 yılları için toplamda 2.080,900.00 tl olduğunu, yapımcının yönetmene olan ücret ödemesini kısmi olarak (2.080.000,00 TL.) bu hesaba yaptığı ancak kalan 1.240,000.00 TL'yi hangi hesaba ödediğinin dosyaya sunulan delillerden tespit edilemediğini, dava konusu son 14 Bölümün bölüm başı 40.000,00 TL den tahsil edilmesi gereken tutarın 560.000,00 TL olduğunu bildirmişlerdir.
Mali bilirkişi ... 06/12/2019 tarihli ek raporunda; satılan hizmet maliyetleri yönünden firma kayıtlar üzerinde yaptıkları incelemede giderlerin kaynağının yapılan işin olağan akışına uygun giderler olduğunu ancak gelir-gider hesaplarına yansıtılan giderlerin daha yüksek olduğunu, finansman faaliyetlerinin ...'ne (ortak) 2015-2016 30/06/2017 yıllarında toplam 12.078.634,70 TL borçlandığını, hizmet üretim maliyetlerinin Gelir-Gider hesaplarına 18.328.012,43 TL fazla yansıtıldığını bu farkın gerçekleşmeyen proje maliyetlerinden kaynaklandığını, ancak dönemsellik ilkesi gözetilmeden yapılan bu kayıtların muhasebe sistemi uygulama genel tebliğine göre muhasebenin temel kavramlarına uygun olmadığını bildirmişlerdir.
Mali bilirkişi ... 007/06/2021 tarihli 2.ek raporunda; davalı firmanın ilgili dönem gelir tabloları üzerinden yapılan incelemede yurt dışı satışının bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, sözleşme hükümleri HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ile birlikte incelendiğinde: Dava dosyasında sunulan 1 adet ftashbellek ve CD bilirkişi heyetince incelenmiş ... isimli eserin 82'den 97'ye kadar olan bölüm jeneriklerinin görüntüleri izlenmiş, ön jenerikte Yönetmen ibaresinin karşısında Davacının adının ( ...) Yapımcı ibaresinin karşısında Davalı yapımcı adının (...) geçtiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık davacının taraflar arasındaki dosyada mübrez sözleşme çerçevesinde davacının son 14 bölüm ücretine davacının hak kazanıp kazanmadığı ve davacıya bu hususta ödeme yapılıp yapılmadığı ve davacının iddiası çerçevesinde ödeme yapılmamasının mali hak devrinin gerçekleşemeyeceği anlamına gelip gelmediği ayrıca davalının yurtdışı satışı nedeniyle bir gelir elde edip etmediği , etmiş ise davacıya ne miktarda ödeme yapılacağı noktasında toplanmaktadır. Davalı taraf davacının son 14 bölümü kendilerine teslim ettiğini ve bu bölümlerin TV'de yayınlandığını kabul etmektedir. Davacı taraf son 14 bölüm ücreti ödenmemekle mali hak devrinin gerçekleşmediğini iddia etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1. maddesine göre; “Yönetmen sözleşme konusu Eser ile ilgili olarak, aşağıda içerikleri düzenlenen MALİ HAKLARI, süre, sayı, yer, muhteva, kısıtlaması olmaksızın, yani eserin yasal koruma süresi boyunca, yetki alanını kapsamak üzere münhasıran ve geri dönülmez bir şekilde yapımcı' ya devretmekte / devredeceğini taahhüt etmektedir. Yönetmen meydana getirdiği eser üzerinde FSEK" in B/1' inci maddesi uyarınca “ESER SAHİBİ” sıfatı ile kendisine ait olan FSEK Madde 21-25' te öngörülen işleme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil hakkı, dijital iletişim de dahil olmak üzere her türlü işaret, ses ve veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı ve esere ilişkin olarak yapılacak ilk tespitler kapsamında FSEK “in 8/3. Maddesi uyarınca sahip olacağı FSEK Madde 21-25 te öngörülen işleme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil hakkı, dijital iletim de dahil olmak üzere her türlü işaret, ses, ve veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkını FSEK “in 52 inci ve 80 inci maddesi uyarınca herhangi bir yer, sınırlı sayı ve mecra kısıtlaması olmaksızın tüm Türkiye ve dünya İçin Yapıtmcıya devretmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bu sözleşme çerçevesinde Eser'in her bir bölümü tamamlandığında, Eserin Yapımcı" ya teslimi ile birlikte veya gerekiyorsa talep halinde Yapım ın eser işletmesi veya kayıt ve tescili için muvafakatname vb. verilmesi ile birlikte, söz konusu devir taahhüdü, başkaca hiçbir İşlem ve formaliteye gerek kalmaksızın münhasır devir işlemine dönüşmüş olacak. Yapımcı, Yönetmen” in sözleşme kapsamında düzenlenen tüm mali haklarını, hiçbir süre, sayı, yer ve muhteva kısıtlaması içermeksizin devralmış olarak tam bir tasarruf yetkisini haiz bulunacaktır. Yine Yönetmen, Yapımcı” nın talebi halinde, bu yapımla veya her na ad altında olursa olsun ilgili kullanımla ilgili olarak sözleşme konusu düzenlemeyi içerir gerekli her türlü izni, taahhüdü, muvafakat nameyi, vekâletnameyi vb. evrakı derhal vermekle yükümlü olup bu hususlara uyacağını kabul, beyan ve taahhüt eder”, Sözleşmenin 4.9.uncu maddesine göre ise “Yapımcı sözleşmenin 5.2.1. maddesinde belirtilen ödemeyi yapmakla yönetmen, devredilen /devri taahhüt edilen mali hakların ve yetkilerin karşılığını almış olacak ve başkaca bir hak ve alacağı bulunmayacaktır. Yapımın aslının veya çoğaltılmış nüshalarının veya işlenmelerinin yetki alanı içinde her türlü satış ve gösterimden vb. ile işbu Sözleşme ile Yapımcı” ya gerçekleştirme hakkı tanınan diğer tüm kullanım biçimlerinin tamamından, hangi ad altında olursa olsun elde edilecek gelirin tümü, YAPIMCI'YA ait olacaktır”. Sözleşmenin 5.1.3 maddesine göre ise; “Yönetmen, Sözleşmenin 5.2.1. maddesi kapsamında belirlenen bedelin, Sözleşme kanusu edim ve yükümlülüklerin ve gerekse de sözleşmede devredilen/devredileceği kabul olunan tüm mali ve manevi hakların karşılığı olduğunu, bu. bedelin dışında herbangi bir bedeli her.ne nam ve ad altında olursa olsun Yapımcı dan talep etmeyeceğini kabül ve taahhüt etmiştir Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde davacının iddiasının aksine mali hak devri ödemenin yapılması şartına bağlanmayıp dizinin davalıya teslimi ile gerçeklemiş sayılacağından ve sözleşmenin bu hükmü ile davacı mali hakları yurtdışı da dahil süresiz devretmiş sayılacağından davacının ödeme yapılmadığını iddia ettiği bölümlere ilişkin mali hakkın devredilmemiş sayılacağı şeklindeki iddiası yerinde görülmemiş olup, Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta izinsiz bir kullanım söz konusu olmadığından 3 kat tazminat istemli FSEK 68 hükmünün uygulanması talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davaya konu olayda taraflar arasında sözleşme söz "konusu olup ihtilaf son 14 bölümün ücretinin davacıya ödendiği yönünde delil bulunmadığından tazminat son 14 bölüme ilişkin yönetmenlik ücreti ile sınırlıdır. . Sözleşmenin 5.2.1. maddesine göre; “Yapımcı, Sözleşme konusu işlerin gerçekleştirilmesi ve Sözleşmede devredilen /devredileceği taahhüt olunan tüm hakların karşılığı olarak Yönetmen'e çekimini gerçekleştirip teslim ettiği ve kanalda yayını gerçekleşen her bir bölüm İçin Yönetmen tarafından düzenlenecek Serbest Meslek Makbuzu karşılığında -40.000.-TL ödeyecektir”. Bu çerçevede davacının son 14 bölüme ilişkin alacağının ödenip ödenmediği hususunun da yurt dışı satışı yapılıp yapılmadığı yönünde mali kayıtlar üzerinde ve davacıya ait ancak ... IBAN no: ... ya ait hesap hareketleri üzerinde inceleme yapılmış olup sözleşmenin 5.2.1. maddesi çerçevesinde ödemesi yapılmayan son 14 bölüm ile ilgili olarak bölüm başı 40.000,00 TL den tahsil edilmesi gereken tutarın 560.000,00 TL. olduğu ancak davacının 540.000 TL talep ettiği görülerek talep ile bağlı kalınarak 540.000 TL nın ödenmeyen her bölüm için vade tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının Saklı tutulmasına, FSEK 68 . Maddesine dayalı istemin reddine,-Davalının yurt dışı satışlardan elde ettiği karın davacına ödenmesine ilişkin istemin REDDİNE,Tecavüzün Refi isteminin ve tedbir isteminin REDDİNE, Manevi tazminat istemine şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından Reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Tecavüzün Refi isteminin ve tedbir isteminin REDDİNE,
2- Manevi tazminat isteminin Reddine,
3-Davacının ödenmeyen 14 bölüm ücret alacağı bölüm başı 40.000 TL olarak hesap edilmek suretiyle 560.000 TL olarak belirlenmiş ise de talep ile bağlı kalınarak 540.000 TL nın ödenmeyen her bölüm için vade tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının Saklı tutulmasına, FSEK 68 . Maddesine dayalı istemin reddine,
4-Davalının yurt dışı satışlardan elde ettiği karın davacına ödenmesine ilişkin istemin REDDİNE,
5-36.887,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 27.477,69 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
6-Maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 44.050,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat talebinin reddi nedeniyle; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 5.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tecavüzün ref'i isteminin reddi nedeniyle; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 5.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Yurt dışı satıştan elde edilen kara yönelik talep edilen tazminat isteminin reddi nedeniyle; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 1000- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 9.409,71 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı, 2.250 TL bilirkişi ücreti, 449,20 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 12.140,31 TL'nin 9/10 ‘unun ( 10.926. TL ) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı tarafın yapmış olduğu 400 TL bilirkişi ücretinin 1/9 ‘nun (48 TL) davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
12-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzerekarar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 22/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır