T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/156 Esas
KARAR NO:2021/274
DAVA:Tasarıma Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Önlenmesi, Tazminat
DAVA TARİHİ:03/05/2019
KARAR TARİHİ:15/06/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarıma Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Önlenmesi, Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kendisine ait özgün tasarımları olan dekoratif metal dekorasyon ürünlerinin tasarımcısı, üreticisi ve satıcısı olduğunu, kendi tasarımı olan ve ... referans numaralı WİPO tasarım tescillerinin sahibi olduğunu ve yine kendisine ait tescilli ... markasıyla kendisine ait ... ve ... internet siteleri, şirkete ait yurtiçi ve yurtdışı satış noktaları ve yurtdışı bayileri aracılığıyla tüm dünyada satışa sunduğununu, davalının, davacının hiçbir şekilde izni olmaksızın davacıya ait tasarımları üretip ..., ... ve ... isimli sanal mağazalar üzerinden satışa sunduğunu, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek; öncelikle dava konusu dekorasyon ürünlerinin üretim ve satışı devam ettiğinden söz konusu ürünlerin üretim ve satışının tedbiren durdurulmasını, dekorasyon ürünlerinin bulunduğu davalıya ait stokta bulunan taklit ürünlerin imhasını, dava tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte; davalıya ait ticari defterlerin incelenip, davalı tarafından tasarımı müvekkiline ait ürünlerden kaç adet satıldıysa bilirkişi raporuyla hesaplanması suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalının .... A.Ş. online alışveriş sitesi olan .... tr web sitesinin sahibi olduğunu, bu nedenle doğrudan satış yapmadığını, davalı şirketin sadece satışlara aracılık ettiğini, davayı ihbar haklarını saklı tuttuklarını, "..." firması ile çalışmadıklarını, firmanın ürünlerinin satışa kapalı olduğunu, ... ve ... firmalarıyla durumun alakalı olmadığının tespit edildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacı tasarımının davalının sanal mağazalar üzerinden internet sitelerinde izinsiz olarak kullanıldığı ve satışa sunulduğunu, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, men ve ref’ine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 TL'nin davalıdan tahsiline, tedbire hükmedilmesine ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ve ...12/02/2021 tarihli raporunda; davalıya ait olduğu belirtilen “...” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda olduğunu, ancak sitenin Anasayfa’sında bir uyarı görselin konulduğu ve sitenin diğer tüm içeriklerin yayından güncel olarak kaldırıldığı/durdurulduğu, bu nedenle dosyaya sunulan linklerin güncel olarak faaliyette olmadığını, Dava konusu ilgili internet web sitesinin “...” adresinde güncel olarak yayında olmadığından dolayı dava tarihinde yayında olup olmadığı ve davacı tarafından dosyaya sunulan şekilde kullanımların olup olmadığını tespit edebilmek adına web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin dava tarihi döneminde aktif olarak yayında olduğunu ve dosyaya sunulan benzeri ürünlerin tanıtım ve satışlarının yapıldığının tespit edildiğini, davacı tarafından sunulan ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere ilgili sitede dosyaya sunulan ürünlerin tanıtım ve satışlarının yapılmış olduğunu, Davacı tarafa ait ... numaralı WIPO Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” ve “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... numaralı WIPO Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... numaralı... Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “... ...” “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ...numaral...Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” ve“...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... numaralı WIPO Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... numaralı WIPO Tasarım tescili ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” ve “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait https://... web sitesinde yer alan “...” isimli ürün ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait https://... web sitesinde yer alan “...” isimli ürün ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “... ... ...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... web sitesinde yer alan “...” isimli ürün ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... web sitesinde yer alan “...” isimli ürün ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, Davacı tarafa ait ... web sitesinde yer alan “...” isimli ürün ile Dava dilekçesinde yer alan davalı tarafa ait web sitesinde yer alan “... ... ...” isimli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, davacının hak sahibi olduğunu, davaya konu olup davalı şirket tarafından satılan ürünler davacı şirket tarafından, davalı şirket ile aynı dönemde ve aynı fiyatla satılmış olsaydı, davacı şirketin işbu ürünlerden ortalama olarak 35,13-TL Kâr elde edebileceğinin hesap edildiğini bildirmişlerdir.
Toplanan deliller incelendiğinde;
Türk patent ve marka kurumundan tasarım tescil belgesi celp edilmiştir.
...nolu tasarımın 9.2.2017 tarihinde davacı adına tescil edildiği ... deseni olarak metal poster ve duvar süsleri kapsamında tescil edildiği , davacının diğer tasarımlarının ise ülkemizde tescilli olmadığı anlaşılmıştır.
Mali kayıtlar celp edilmiş, Bilgi Teknolojileri ve iletişim Kurumu resmi sayfasından alan adı sahiplik araştırması uyap sisteminden yapılmış, bir sureti dosyamız arasına takılmıştır.
“...” internet sitesinin 13.11.2013 tarihinde oluşturulduğu, davacının davalı ile 19.4.2019 tarihinde arabuluculuk görüşmeleri yaptığı, davanın ise 3.5.2019 tarihinde açıldığı, 12.2.2021 tarihli bilirkişi raporunda teknik inceleme kapsamına göre internet sitesinin dava tarihinde aktif olarak yayında olduğunun tespit edildiği , ayrıca davacı yanca dosyaya sunulan benzeri ürünlerin tanıtım ve satışlarının yapıldığının tespit edildiği, ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere ilgili sitede dosyaya sunulan ürünlerin tanıtım ve satışlarının yapıldığı dolayısıyla davalının artık doğrudan satış yapmadıklarını davalı şirketin sadece satışlara aracılık ettiğini ileri sürmesinin MK 2. Maddesine aykırılık oluşturacağı anlaşılmıştır.
Davalının sorumlu kabul edilebilmesi için içerikten haberdar edilmesi gerektiği, 19.4.2019 tarihli arabulucuk davet mektubunun yurtiçi kargo ile davalıya ulaştırıldığı, basiretli bir tacirin davet mektubuna icabet etmesinin tacirden beklenen bir davranış olması gerektiği halde davalının davete icabet etmediği, davalı avukatına dava dilekçesinin tebliğ olunduğu ve 17.6.2019 tarihinde davaya cevap verdiği, bilirkişi raporlarında incelenen linklerde davalı vekilinin cevap dilekçesi sunduğu tarihte dahi davacıya ait tasarımların dava dışı firmaların e-ticaret sitesinde görselleri ile satışta olduğu, dolayısıyla davalının ihlal teşkil eden içerikleri makul sürede kaldırmadığı anlaşıldığından sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır.
Yüksek ...HD’nin emsal 2016/... E. - 2017/... K., 2011/... E. - 2012/... K. ve 2012/... E. - 2013/... K. sayılı ilamları ile Yargıtay HGK’nın 15.01.2014 tarih ... sayılı kararında da açıklandığı üzere, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 5. maddesi ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9.maddesi ile yer sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların, tazminat sorumluluğu açısından, yayınlanan içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak sınai hak sahibi( marka/tasarım) devam etmekte olan tecavüz ve haksız rekabet eylemleri yönünden, bu eylemlerin tespiti, tecavüzün durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davalarını herkese karşı yöneltebilecektir. Bu nedenle Davalı eyleminin davacının tescilsiz tasarım hakkına haksız rekabet yoluyla oluşan tecavüzün tespitine, men ve ref’ine karar verilmesi gerekmiştir.
Bilirkişi raporundaki görsellerde davacının ... nolu tasarımın ( ... ) tasarımının yer almadığı, farklı bir geyik figürü ile ülkemizde tescilli olmayan diğer tasarımlarına yer verildiği dolayısıyla davacının tescilli tasarımına yönelik bir ihlal bulunmadığı, rapordaki görsellerden tescilsiz tasarımlara yönelik tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu teknik yönden denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Davacı tazminat seçim yöntemini SMK 151/2-a kapsamında talep etmiştir , yani Sınai Mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanmasını talep etmiştir.
Sonuç olarak, bilirkişilerce sunulan rapordaki mali veriler davacının gerçekte ne kadar gelirden mahrum olduğunu ispata elverişli olmadığı gibi, davalının esasen yer sağlayan konumunda olması, içerik sağlayan firmaların farklı firmalar olması, dolayısıyla davacıya ait tasarımlar ile ve davalının yer sağlayıcılık yaptığı e ticaret sitesinde bulanan görsellerin incelenmesinde / kıyaslanmasında ise benzer olduğundan , ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin davacıya ait tasarım tescili ile belirgin derecede aynı olduğundan tasarıma tecavüzün tespitine , durdurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Bir tür haksız eylem niteliği taşıyan davalının tasarıma tecavüzü sonucu, davacı tasarımının satılamaması nedeniyle davacının mahrum kaldığı kar kapsamında BK hükümlerine göre(davacı tasarımının niteliği, tarafların ekonomik durumu, e ticaret kapsamımda davalının dava dışı içerik sağlayıcılardan aldığı muhtemel komisyon, davacı tasarımlarını satamadığı süre zarfında davacının mahrum kaldığı kar kapsamında) takdiren 1000 TL tazminatın ispat hukuku ilkeleri de dikkate alınarak takdir edilmesi uygun bir maddi tazminat olduğu kanaatine varıldığından 1000- TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-Davalı eyleminin davacının tescilsiz tasarım hakkına haksız rekabet yoluyla oluşan tecavüzün tespitine, men ve ref’ine,
2-BK hükümlerine göre takdiren 1000- TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davalı yanca dava konusu tasarımın her türlü mecrada üretim ,satış ve tanıtımının yapılmasının HMK 389 vd. maddeleri kapsamında önlenmesine, davalıya ait site uzantılarından davacıya ait dava konusu görselliren çıkarılmasına,
4-68,31 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 23,91 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
5-Tecavüzün tespiti talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 5.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 1.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 3600- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 44,40 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı, 3.000 TL bilirkişi ücreti, 97 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 3.185,80 TL'nin ½ sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 15/06/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır